بورس در میان ارزندگی و تردید؛ سیگنال احتیاط از اهرمی‌ها

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ صندوق‌های اهرمی طی سه سال اخیر به مقصد اصلی سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر تبدیل شده‌اند. در دوره‌های رونق سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، خالص صدور این صندوق‌ها به ده‌ها هزار میلیارد تومان رسید و حتی در تیر ۱۴۰۳ رکورد تاریخی ورود بیش از ۱۱ همت پول حقیقی به ثبت رسید که نشانه‌ای از اوج خوش‌بینی به آینده بورس است.

در سال جاری وضعیت تغییر کرد،. با تشدید ریسک‌های سیاسی و شوک‌های مقطعی، موج ابطال واحدهای اهرمی شکل گرفت به‌طوری‌ که از تیر تا مهر بیش از ۱۶ همت خروج پول در این ابزارها در تالار شیشه‌ای ثبت شد. این خروج گسترده صندوق‌ها را مجبور به فروش سهام کرد و فشار بر بازار افزایش یافت که در نهایت به تشدید رکود منجر شد.

نکته مهم واگرایی میان رشد مقطعی شاخص‌ها و تداوم ابطال اهرمی‌ها است. حتی پس از بهبود نسبی بازار سهام از کف شهریور ماه سرمایه‌گذاران اهرمی به رشد اعتماد نکردند، این رفتار نشان می‌دهد پول حرفه‌ای تا زمان کاهش ابهام سیاسی به بازار سرمایه بازنگشته است.

در واقع اهرمی‌ها به دلیل ماهیت پرریسک خود، حساس‌ترین واکنش را به تغییر انتظارات نشان می‌دهند و می‌توانند به‌عنوان شاخصی پیش‌نگر برای سنجش بازگشت یا تداوم بی‌اعتمادی عمل کنند.

موانع پیش‌روی بورس

در کنار ریسک‌های سیاسی، نرخ بهره بالا نیز به مانع جدی بازار سهام تبدیل شده است. بازده اوراق خزانه اسلامی در محدوده ۴۰ درصد، عملا نسبت قیمت به سود بدون ریسک را به سطوح بسیار پایین رسانده و جذابیت سرمایه‌گذاری در سهام را برای سرمایه‌گذاران محافظه‌کار کاهش داده است.

نتیجه این شرایط، خروج پول هوشمند، کاهش تقاضا و انتقال منابع به سپرده‌های بانکی یا باقی‌ ماندن در حساب‌های کارگزاری است. بر این اساس بازار سرمایه در وضعیتی قرار گرفته که از منظر ارزندگی بنیادی در سطوح جذاب معامله می‌شود اما نبود قطعیت سیاسی، مانع فعال‌ شدن این مزیت شده است.

اهرمی‌ها دماسنج ریسک‌پذیری بازار سرمایه

در چنین شرایطی، تحلیلگران بر مدیریت ریسک و حفظ بخشی از نقدینگی تاکید دارند. خرید پله‌ای، تنوع‌بخشی به پرتفوی و حضور محدود در دارایی‌های مختلف می‌تواند راهبردی معقول باشد و تا زمانی که تکلیف متغیر کلیدی «تنش یا مذاکره» روشن نشود، بعید است سرمایه سنگینی وارد بازار شود.

این در شرایطی است که برخی کارشناسان معتقدند اگر تراز صدور صندوق‌های اهرمی در تالار شیشه‌ای بار دیگر به شکل پایدار مثبت شود، می‌توان آن را نشانه‌ای از بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر دانست، سیگنالی که احتمالا پیش از بهبود پایدار شاخص‌ها در رفتار این ابزارها قابل مشاهده خواهد بود.

به طور کلی بورس تهران این روزها در تقاطع ارزندگی بالا و نااطمینانی عمیق قرار دارد و اهرمی‌ها، به‌عنوان آسیب‌ پذیرترین بخش این بازار، همچنان بهترین دماسنج سنجش دمای ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران باقی مانده‌اند، دماسنجی که فعلا عددی محتاطانه را نشان می‌دهد.