هرمز قیمت بردهای الکترونیک را ۴۰ درصد گران کرد

به گزارش اقتصاد معاصر؛ در حالی که بسیاری از تحلیلگران تنها بر جنبه‌های انرژی تمرکز داشتند، گسترش کنترل ایران بر تنگه هرمز اکنون زنجیره تأمین فناوری پیشرفته جهان را نیز تحت تأثیر قرار داده است. 
گزارش‌های جدید نشان می‌دهد که تداوم این وضعیت، نه‌تنها قیمت سوخت، بلکه هزینه تولید «بردهای مدار چاپی» (PCB) که قلب تمام دستگاه‌های الکترونیکی از تلفن همراه تا سرورهای هوش مصنوعی هستند را جهشی بی‌سابقه داده است.
هسته اصلی این شوک، اختلال در تولید «رزین فوق‌خالص» در مجتمع پتروشیمی الجبیل عربستان بوده است. شرکت سابک که ۷۰ درصد این ماده حیاتی را تأمین می‌کند، پس از تحولات اخیر قادر به ازسرگیری تولید نشد. این در حالی است که صنعت تراشه از قبل با تقاضای عظیم مرتبط با هوش مصنوعی مواجه بود. نتیجه طبیعی آن، بر هم خوردن تعادل عرضه و تقاضا در نقطه‌ای حساس از زنجیره جهانی شد.
تازه‌ترین برآوردهای صنعتی حاکی از آن است که قیمت بردهای مدار چاپی تنها در ماه آوریل ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل، تا ۴۰ درصد افزایش یافته است. همچنین بهای «رقائق مس» (عنصر اصلی در ساخت این بردها) از ابتدای سال ۳۰ درصد بالا رفته است. نکته حائز اهمیت آنکه مس به تنهایی ۶۰ درصد هزینه مواد اولیه تولید بردها را تشکیل می‌دهد.
علاوه بر این، مدت انتظار برای دریافت مواد شیمیایی حیاتی مانند «رزین اپوکسی» از ۳ هفته به ۱۵ هفته رسیده است؛ یعنی بحران از یک مسأله قیمتی به یک گلوگاه فیزیکی در زمان تحویل تبدیل شده است.
تحلیلگران بر این باورند که صنعت نیمه‌رسانا  با وجود ظاهر پیشرفته‌اش هنوز شدیداً به مواد خام و مسیرهای کشتیرانی وابسته است. سه کانال اصلی انتقال شوک عبارتند از: انرژی، مواد اولیه و حمل‌ونقل. کارخانه‌های تراشه مصرف‌کنندگان عظیم برق هستند و هرگونه افزایش قیمت نفت یا گاز در منطقه، مستقیماً هزینه تولید آنها را بالا می‌برد
آسیا بدترین آسیب را از این بحران دیده است. کره جنوبی بیش از ۷۰ درصد نفت خام خود را از طریق تنگه هرمز تأمین می‌کند. سامسونگ و SK هاینیکس که سهم عمده‌ای از بازار حافظه جهان را در اختیار دارند، مستقیماً از هرگونه بی‌ثباتی در انرژی و مواد اولیه ضربه می‌خورند. 
تایوان نیز به عنوان قطب تولید تراشه‌های پیشرفته، نسبت به کمبود گازهای صنعتی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل بسیار حساس است.
بر اساس پیش‌بینی مؤسسه IDC، افزایش هزینه‌های تولید فوراً روی قیمت تلفن و رایانه تأثیر نمی‌گذارد، اما تدریجاً خود را به صورت قیمت‌های بالاتر، تخفیف‌های کمتر یا کمبود برخی محصولات در فصول پرمصرف نشان خواهد داد. کارشناسان تأکید می‌کنند که این روند ممکن است تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد.
نکته قابل تأمل آنکه تحولات اخیر نشان داد تصور ثبات همیشگی مسیرهای دریایی و انرژی یک اشتباه استراتژیک از سوی شرکت‌های جهانی بوده است. آنچه امروز در بازار تراشه می‌گذرد، در واقع «قبولی معوق» دهه‌ها جهانی‌سازی افراطی است. از این پس، قدرت بازدارنده و کنترل ایران بر تنگه هرمز به عنوان یکی از متغیرهای غیرقابل انکار در زنجیره تأمین فناوری جهان شناخته می‌شود؛ واقعیتی که تحلیلگران غربی را ناگزیر از بازنگری در محاسبات خود کرده است./فارس