عراقچی: نمی‌توانیم به آمریکایی‌ها اعتماد کنیم

به گزارش اقتصاد معاصر؛ سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه در کنفرانس خبری در دهلی نو گفت: در واقع این دومین باری بود که مذاکرات با ایالات متحده را آغاز کردیم، اما درست در میانه مذاکرات و در اوج روند دیپلماسی، آن‌ها تصمیم گرفتند به ما حمله کنند و این بسیار تأسف‌بار بود.

وی ادامه داد: ما از همه کشورهایی که این حمله را محکوم کردند قدردانی می‌کنیم. همچنین از دولت و مردم هند که همبستگی و همدردی خود را با مردم ایران ابراز کردند سپاسگزاریم و کمک‌های بشردوستانه‌ای را که دولت هند به‌عنوان نشانه‌ای از همبستگی ارائه کرد، ارج می‌نهیم. این موضوع برای ما بسیار ارزشمند است.

وزیر امور خارجه کشورمان گفت: همان‌طور که می‌دانید اکنون در وضعیت آتش‌بس قرار داریم؛ هرچند این آتش‌بس بسیار شکننده است، اما تلاش می‌کنیم آن را حفظ کنیم تا فرصتی برای دیپلماسی فراهم شود و بتوان به یک راه‌حل دیپلماتیک و مذاکره‌شده دست یافت.

عراقچی تصریح کرد: در واقع، درباره ایران هیچ راه‌حل نظامی‌ای وجود ندارد. آن‌ها بارها ما را آزموده‌اند، اما ما هرگز در برابر فشار یا تهدید تسلیم نشده‌ایم و در برابر هرگونه تجاوز و فشار مقاومت کرده‌ایم. همچنین در برابر تحریم‌ها نیز ایستادگی کرده‌ایم. بیش از چهل سال است که کشور و مردم ما هدف تحریم‌های شدید و ظالمانه آمریکا قرار دارند، اما این تحریم‌ها نه اراده ما را تغییر داده و نه سیاست‌های ما را.

وی ادامه داد: مردم ایران تنها به زبان احترام پاسخ می‌دهند. هر زمان که با زبان احترام، دیپلماسی و مذاکره با ما سخن گفته شده، ما نیز متقابلاً پاسخ مثبت داده‌ایم و از راه‌حل‌های دیپلماتیک استقبال کرده‌ایم. اکنون، پس از چهل روز جنگ، زمانی که آمریکا از دستیابی به اهداف خود در تجاوز علیه ایران ناامید شد، دوباره پیشنهاد مذاکره داد. ما به مذاکره علاقه‌مند هستیم، اما تنها در صورتی که طرف مقابل جدی باشد و واقعاً به‌دنبال مذاکرات واقعی باشد.

وزیر امور خارجه کشورمان گفت: ما به آمریکایی‌ها اعتماد نداریم؛ این یک واقعیت است و همین مسئله بزرگ‌ترین مانع در مسیر هر تلاش دیپلماتیک به شمار می‌رود. همه می‌دانند که ما دلایل فراوانی برای بی‌اعتمادی به آمریکا داریم، در حالی که آن‌ها دلیلی برای بی‌اعتمادی به ما ندارند.

عراقچی تصریح کرد: در سال ۲۰۱۵ ما همراه با آمریکا، سایر اعضای شورای امنیت و آلمان به توافق هسته‌ای رسیدیم؛ توافقی که به برجام معروف شد. بیش از دو سال مذاکره کردیم و به توافق بسیار خوبی دست یافتیم؛ توافقی که جهان آن را به‌عنوان دستاوردی برای دیپلماسی جشن گرفت.

وی ادامه داد: اما تنها یک سال پس از اجرای آن، دولت جدید آمریکا در نخستین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، بدون هیچ توجیه و دلیلی از توافق خارج شد؛ در حالی که ایران به‌طور کامل به همه تعهدات خود پایبند بود. سپس دوباره وارد مذاکرات شدیم. پس از چند دور گفت‌وگو، آن‌ها تصمیم گرفتند به ما حمله کنند و جنگی دوازده‌روزه رخ داد. امسال نیز بار دیگر پیشنهاد مذاکره دادند و ما سه دور مذاکره برگزار کردیم؛ ابتدا در مسقط و سپس دو دور در ژنو.

عراقچی تصریح کرد: آخرین دور مذاکرات در بیست‌وششم فوریه برگزار شد. وزیر خارجه عمان، دوست عزیزم بدر البوسعیدی که نقش میانجی را داشت، در پیامی اعلام کرد که پیشرفت‌های مهمی حاصل شده است. پیش از انتشار آن پیام نیز متن آن را به هر دو هیئت ایرانی و آمریکایی نشان داده بود و هیئت آمریکایی هم تأیید کرد که پیشرفت‌های قابل‌توجهی به دست آمده و امیدوارند به‌زودی توافق نهایی حاصل شود.اما تنها دو روز بعد، در بیست‌وهشتم فوریه، آن‌ها همراه با اسرائیل علیه مردم ما دست به تجاوز زدند.

وی ادامه داد: بنابراین مهم‌ترین مسئله اکنون موضوع اعتماد است. ما به هیچ‌وجه نمی‌توانیم به آمریکایی‌ها اعتماد کنیم. به همین دلیل همه‌چیز باید دقیق، روشن و شفاف تعریف شود تا امکان رسیدن به توافق وجود داشته باشد.ما در برابر جنگی بسیار سنگین علیه مردم‌مان مقاومت کردیم و آن‌ها نتوانستند به اهداف خود برسند. روشن است چیزهایی را که نتوانستند از راه نظامی به دست آورند، از طریق میز مذاکره هم به دست نخواهند آورد؛ مگر آنکه راه‌حلی برد ـ برد حاصل شود.

وزیر امورخارجه کشورمان گفت: در حال حاضر مذاکرات از نبود اعتماد رنج می‌برد و همچنین از پیام‌های متناقضی که از سوی آمریکایی‌ها دریافت می‌کنیم. هر روز پیام تازه‌ای مطرح می‌شود؛ حتی گاهی در یک روز دو پیام متفاوت صادر می‌شود و این خود مشکل بزرگی است و بر بی‌اعتمادی می‌افزاید.

عراقچی تصریح کرد: ما همچنین می‌دانیم افرادی وجود دارند که تلاش می‌کنند مسیر دیپلماسی را منحرف کنند؛ جنگ‌طلبانی که می‌خواهند آمریکا را بار دیگر وارد جنگی دیگر کنند. امیدوارم در نهایت عقلانیت و دیپلماسی پیروز شود و بتوانیم از مسیر گفت‌وگو به راه‌حلی مذاکره‌شده برسیم، زیرا هیچ راه‌حلی جز مذاکره وجود ندارد. 

وی در پاسخ به پرسشی درباره روابط هند با امارات، گفت: گفته شد که هند با کشورهای بسیاری روابط دارد و تصمیم‌گیری درباره این روابط به خود هند مربوط است. آنچه برای ما اهمیت دارد، روابط خوب میان ایران و هند است؛ روابطی که ریشه در تاریخ و پیوندهای دیرینه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی دو کشور دارد و ما مصمم هستیم این روابط را ادامه دهیم.

وی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات ترامپ و شی جین‌پینگ مبنی بر اینکه ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند و همچنین ضرورت باز بودن تنگه هرمز، تأکید شد که ایران نیز همین دیدگاه را دارد، وی تصریح کرد: ایران هرگز به‌دنبال سلاح هسته‌ای نبوده و این موضوع را با امضای توافق سال ۲۰۱۵ ثابت کرده است. برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز بوده و ایران همواره آمادگی داشته برای اثبات صلح‌آمیز بودن آن اعتمادسازی کند.

وزیر امورخارجه کشورمان درباره تنگه هرمز نیز گفت: خواست ایران باز بودن کامل این مسیر است. از نگاه ایران، تنگه هرمز باز است و همه کشتی‌ها می‌توانند از آن عبور کنند؛ به‌جز کشتی‌های متعلق به کشورهایی که با ایران در حال جنگ هستند. این کشتی‌ها باید برای عبور با نیروهای نظامی ایران هماهنگی کنند تا از خطر مین‌ها و موانع احتمالی در امان بمانند.

وی ادامه داد: ایران همان‌طور که به تعدادی از کشتی‌های هندی برای عبور امن کمک کرده، آماده است به همه کشتی‌هایی که خواهان عبور امن و مطمئن هستند کمک کند. تأمین امنیت عبور کشتی‌ها هم سیاست ایران است و هم در راستای منافع ایران قرار دارد.

عراقچی تصریح کرد: البته به‌دلیل تجاوز آمریکا و ناامنی‌هایی که در منطقه ایجاد شده، شرایط مانند گذشته نیست؛ اما اگر این تجاوزها پایان یابد، اوضاع به حالت عادی بازخواهد گشت و ایران همراه با عمان برای تضمین عبور امن همه کشتی‌ها از تنگه هرمز هماهنگی خواهد کرد.همان‌طور که همه می‌دانند، ایران و عمان دو کشور ساحلی در دو سوی تنگه هرمز هستند و این تنگه در آب‌های سرزمینی دو کشور قرار دارد و میان آن آب‌های بین‌المللی وجود ندارد. بنابراین مدیریت این مسیر باید توسط ایران و عمان انجام شود و اکنون نیز دو کشور در حال رایزنی هستند تا سازوکاری مناسب برای اداره آینده تنگه هرمز و تضمین عبور امن همه کشتی‌ها ایجاد شود.

وی ادامه داد: اسرائیل به‌دلیل تجاوز به غزه و اشغال غیرقانونی سرزمین فلسطین مورد انتقاد قرار گرفته است، اما گفته شد یکی از کشورهای عضو نسبت به این موضوع ملاحظه یا تحفظ داشته است. آیا می‌توانیم بدانیم آن کشور کدام بوده؟ همچنین در بیانیه هیچ اشاره‌ای به تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشده است. دلیل آن چیست؟ باید این سؤال را از رئیس این نشست بپرسید. پاسخ‌گویی به این موضوع بر عهده من نیست، اما فکر می‌کنم همه می‌دانند کدام کشور مانع هرگونه موضع‌گیری علیه اسرائیل شد و این بسیار تأسف‌بار بود.

وزیر امورخارجه کشورمان گفت: دیروز گفت‌وگوی کوتاه اما بسیار خوبی با نخست‌وزیر مودی داشتم و امروز نیز نشست مفصلی با وزیر امور خارجه، آقای جایشانکار، برگزار کردیم. تقریباً درباره همه موضوعات، از جمله تنگه هرمز و وضعیت منطقه خلیج فارس، گفت‌وگو کردیم. باید بگویم مواضع ما تا حد زیادی به هم نزدیک است و نگرانی‌ها و منافع مشترکی در این منطقه مهم داریم.

عراقچی گفت: ما به هماهنگی با همکاران هندی خود ادامه خواهیم داد. همان‌طور که گفتم، وضعیت تنگه هرمز در حال حاضر بسیار پیچیده است و ما تلاش می‌کنیم به کشتی‌ها کمک کنیم تا با امنیت عبور کنند. به‌محض اینکه تجاوزها به‌طور کامل پایان یابد، شرایط به حالت عادی بازخواهد گشت. همان‌طور که اشاره شد، در هند نگرانی زیادی درباره جریان انتقال نفت و گاز از خلیج فارس به هند وجود دارد. آیا ایران حاضر نیست با دهلی‌نو به توافقی برسد تا حرکت مستمر کشتی‌های هندی از خلیج فارس به هند تضمین شود؟

وی ادامه داد: هند در گذشته یکی از خریداران نفت ایران بود، اما این روند به‌دلیل تحریم‌های آمریکا متوقف شد؛ تحریم‌های یک‌جانبه و غیرقانونی آمریکا.ما طبیعتاً علاقه‌مندیم همکاری‌های نفتی و انرژی خود را ادامه دهیم و آماده فروش نفت به هند هستیم. البته ملاحظات هند و پیامدهای تحریم‌های آمریکا را درک می‌کنیم و در این زمینه مشکلی نداریم. تصمیم نهایی بر عهده دولت هند است.

وی گفت: اما معتقدم به‌محض لغو تحریم‌ها، بلافاصله می‌توانیم به همان سطح تجارت گذشته بازگردیم. پیش از تحریم‌ها، حجم تجارت میان ایران و هند بیش از ۲۰ میلیارد دلار بود. اکنون این رقم بسیار کمتر شده، اما همچنان در سطح چند میلیارد دلار قرار دارد. ایران و هند همواره روابط تجاری و اقتصادی خوبی داشته‌اند و مطمئنم ظرفیت همکاری میان دو کشور بسیار بالاست و می‌توانیم پس از رفع تحریم‌ها نه‌تنها به سطح گذشته، بلکه حتی به سطحی بالاتر بازگردیم./ایلنا