اوره‌سازان در تله سه‌ضلعی خوراک، صادرات و نرخ‌گذاری

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بررسی گزارش‌های ماهانه شرکت‌های اوره‌ساز بورسی نشان می‌دهد صنعت اوره کشور در آغاز سال ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر سه متغیر اصلی شامل نرخ فروش داخلی، نرخ خوراک گاز و وضعیت صادرات قرار گرفته؛ سه عاملی که می‌توانند مسیر سودآوری این صنعت را در ماه‌های آینده تعیین کنند.

در حال حاضر پتروشیمی پردیس، پتروشیمی خراسان و پتروشیمی شیراز سه بازیگر اصلی صنعت اوره کشور محسوب می‌شوند؛ شرکت‌هایی که بخش مهمی از تولید و صادرات اوره ایران را در اختیار دارند و عملکرد آن‌ها می‌تواند تصویری از وضعیت کلی این صنعت ارائه دهد.

به عنوان مثال بررسی آمارهای منتشر شده از سوی پتروشیمی فعال در صنعت اوره در کدال نشان می‌دهد اگرچه درآمد فروش این شرکت در فروردین ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش یافته اما بخش مهمی از این رشد ناشی از جهش نرخ‌های فروش بوده است.

بر این اساس، مجموع فروش پتروشیمی مذکور در فروردین امسال به حدود ۱۱.۲ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به رقم ۱۰.۶ هزار میلیارد ریالی مدت مشابه سال گذشته رشد محدودی را نشان می‌دهد. با این حال، در بخش صادرات افت قابل توجهی مشاهده می‌شود؛ به‌ گونه‌ای که مقدار صادرات شرکت از بیش از ۲۲ هزار تن در فروردین ۱۴۰۴ به کمتر از سه هزار تن در فروردین امسال کاهش یافته است.

در مقابل، رشد شدید نرخ ارز و افزایش نرخ فروش صادراتی اوره بخشی از این افت مقداری را جبران کرده است. نرخ تسعیر ارز صادراتی این شرکت از حدود ۶۸۷ هزار ریال در سال گذشته به بیش از یک میلیون و ۳۸۰ هزار ریال در سال جاری رسیده که عملا بیش از دو برابر شده است. همچنین نرخ فروش اوره صادراتی پتروشیمی مذکور  نیز از حدود ۲۵۵ میلیون ریال به نزدیک ۸۰۰ میلیون ریال به ازای هر تن افزایش یافته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد سودآوری صنعت اوره در سال جاری بیش از گذشته به نرخ‌های جهانی و نرخ ارز وابسته خواهد بود.

در بازار داخلی نیز افزایش نرخ فروش اوره حمایتی نقش مهمی در رشد درآمد شرکت‌ها داشته است. به ‌عنوان نمونه نرخ فروش اوره حمایتی پتروشیمی مذکور  نسبت به سال قبل تقریبا دو برابر شده و از حدود ۲۲۹ میلیون ریال به بیش از ۴۵۶ میلیون ریال رسیده است.

با این حال، یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر صنعت اوره، نرخ خوراک و سوخت گاز است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، نرخ خوراک گاز پتروشیمی اوره‌ساز در فروردین امسال به بیش از ۱۶۱ هزار ریال رسیده؛ در حالی که این عدد در مدت مشابه سال قبل حدود ۱۱۹ هزار ریال بود. این افزایش می‌تواند فشار قابل توجهی بر حاشیه سود شرکت‌های اوره‌ساز وارد کند؛ به ‌ویژه در شرایطی که محدودیت‌های انرژی همچنان ادامه دارد.

در این میان، وضعیت پتروشیمی پردیس از منظر تامین یوتیلیتی اهمیت ویژه‌ای دارد. این شرکت به ‌دلیل وابستگی بالا به تامین یوتیلیتی از سوی پتروشیمی مبین، در صورت تداوم محدودیت‌های انرژی و اختلال در تامین سرویس‌های جانبی ممکن است با چالش‌هایی در روند تولید و صادرات مواجه شود.

در مقابل، پتروشیمی شیراز وابستگی کمتری به این ساختار دارد و به همین دلیل ریسک عملیاتی آن در حوزه یوتیلیتی نسبت به پردیس پایین‌تر ارزیابی می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند در شرایط ناترازی انرژی به مزیت نسبی برای این شرکت تبدیل شود.

در مجموع، چشم‌انداز صنعت اوره در سال ۱۴۰۵ بیش از هر چیز به سه عامل کلیدی یعنی روند صادرات، سیاست‌های نرخ‌گذاری داخلی و نحوه تعیین نرخ خوراک گاز وابسته خواهد بود؛ متغیرهایی که می‌توانند همزمان فرصت و تهدیدی جدی برای اوره‌سازان بورسی کشور باشند.