طرح دوباره سناریوی کالابرگی شدن نان

به گزارش اقتصاد معاصر، در روزهای اخیر اخباری درباره افزایش قیمت نان در برخی شهرها و اصلاح نرخ انواع نان در کلان‌شهرها منتشر شده اما، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران و اتحادیه نانوایان سنتی تأکید کرده اند که تاکنون هیچ مصوبه‌ای برای تغییر رسمی نرخ نان صادر نشده است و هرگونه تصمیم‌گیری در این زمینه همچنان در مرحله بررسی قرار دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد دولت در برابر آزادسازی قیمت نان با احتیاط حرکت می‌کند.

 محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، با رد اخبار منتشرشده درباره ابلاغ نرخ‌های جدید نان اظهار داشت: تاکنون هیچ مصوبه‌ای برای تغییر قیمت نان صادر نشده و بررسی هزینه‌های تولید و پخت نان همچنان در جریان است.

به گفته وی، آنالیز هزینه‌های نانوایی‌ها به سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان ارسال شده اما هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است.

کرمی همچنین درباره احتمال تغییر در شیوه پرداخت یارانه نان گفت: فعلاً بحثی درباره افزایش نرخ نان‌های دولتی مطرح نیست، مگر آنکه دولت تصمیم بگیرد نان را به فهرست کالاهای مشمول کالابرگ اضافه کند و یارانه آن را مستقیماً به مصرف‌کننده پرداخت کند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که طی ماه‌های اخیر بارها سناریوی حذف تدریجی یارانه آرد و پرداخت مستقیم یارانه به مردم مطرح شده اما هنوز وارد فاز اجرایی نشده است.

در بخش دیگری از این اظهارات، رئیس کارگروه آرد و نان به افزایش شدید هزینه‌های تولید اشاره کرد و گفت: شاطرهای نانوایی‌های بربری و سنگک حداقل روزانه 2 میلیون تومان دستمزد دریافت می‌کنند و افزایش حقوق کارگران در کنار سایر هزینه‌های جاری، فشار سنگینی را به واحدهای نانوایی وارد کرده است.

این موضوع نشان می‌دهد که شکاف میان قیمت تکلیفی نان دولتی و هزینه واقعی تولید هر روز در حال افزایش است. در شرایطی که قیمت انرژی، دستمزد، حمل‌ونقل و مواد مصرفی رشد قابل توجهی داشته، تثبیت قیمت نان عملاً حاشیه سود نانوایان را کاهش داده و بخشی از نانوایی‌ها را به سمت آزادپز شدن سوق داده است.

کرمی در همین زمینه توضیح داد که تبدیل نانوایی‌های یارانه‌ای به آزادپز به‌سادگی انجام می‌شود، اما بازگشت از آزادپز به یارانه‌ای نیازمند موافقت کارگروه‌های استانی است و معمولاً با آن موافقت نمی‌شود. این روند می‌تواند نشانه‌ای از تغییر تدریجی ساختار بازار نان در کشور باشد؛ بازاری که سال‌ها بر پایه یارانه مستقیم آرد اداره شده اما اکنون با فشار هزینه‌ها و محدودیت منابع یارانه‌ای، در آستانه تغییرات تازه قرار گرفته است.

 دولت در موضوع نان با دو چالش همزمان روبه‌رو است؛ از یک سو حفظ قیمت فعلی برای جلوگیری از فشار معیشتی بر خانوارها و از سوی دیگر جبران هزینه‌های فزاینده نانوایی‌ها برای جلوگیری از افت کیفیت و کاهش تولید, به همین دلیل، سناریوی انتقال یارانه از ابتدای زنجیره یعنی آرد، به انتهای زنجیره یعنی مصرف‌کننده، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.

با این حال، تجربه اجرای سیاست‌های مشابه در سایر کالاهای اساسی نشان داده که اجرای موفق چنین طرحی نیازمند زیرساخت دقیق اطلاعاتی، نظارت گسترده و اطمینان از حفظ قدرت خرید خانوارهاست؛ موضوعی که باعث شده دولت تاکنون با احتیاط نسبت به هرگونه اصلاح رسمی قیمت نان یا تغییر مدل یارانه‌ای آن عمل کند./تسنیم