از زخم تحریم بر تن کارگران تا سقوط آزاد تجارت اعراب با چین و هند

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله بازار سرمایه، تحریم‌های اقتصادی، پیامدهای اختلال در تنگه هرمز، برنامه هفتم و بازار مرغ پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه اقتصادی خود با عنوان «بورس در آستانه قله تاریخی» به رونق دوباره بورس تهران و بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران به بازار سهام پرداخته و نوشته است: «بورس تهران در نخستین روز معاملاتی هفته با ادامه موج تقاضا و ثبت هفتمین روز متوالی رشد، به سطح ۴ میلیون و ۱۵۳ هزار واحد رسید و فقط حدود ۳۴۰ هزار واحد با سقف تاریخی خود فاصله دارد. هم‌زمان شاخص هم‌وزن با رشد ۲.۵۹ درصدی عملکرد بهتری نسبت به شاخص کل داشت که نشان‌دهنده رونق گسترده در میان سهام کوچک و متوسط است. ورود حدود ۵ هزار میلیارد تومان پول حقیقی در معاملات روز گذشته، مجموع ورود نقدینگی سرمایه‌گذاران خرد از ابتدای سال را به بیش از ۲۷ هزار میلیارد تومان رسانده و نشانه‌ای از بازگشت اعتماد به بازار سهام محسوب می‌شود. کاهش جذابیت بازارهای ارز و طلا به دلیل افت انتظارات تورمی و اخبار مثبت سیاسی، بخشی از سرمایه‌ها را به سمت بورس هدایت کرده است. همچنین ارزش معاملات خرد به حدود ۹.۷ هزار میلیارد تومان رسید و تمامی نمادهای بازار در محدوده مثبت بسته شدند. با وجود چشم‌انداز مثبت فعلی، تداوم رشد بورس به حفظ ورود پول حقیقی، شرایط بازارهای موازی و تحولات سیاسی و اقتصادی وابسته خواهد بود.»

روزنامه شرق با عنوان «زخم تحریم بر تن کارگران» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر تحریم‌های اقتصادی بر بازار کار ایران و گسترش اشتغال غیررسمی پرداخته و نوشته است: «تحریم‌های اقتصادی که به‌عنوان جایگزینی غیرنظامی برای مداخله نظامی به کار می‌روند، تاثیرات عمیقی بر بازار کار دارند. بررسی تجربه ایران پس از تحریم‌های گسترده سال ۲۰۱۲ نشان می‌دهد که محدودیت‌های مالی و تجاری باعث کاهش دسترسی بنگاه‌ها به بازارهای جهانی و نهاده‌های وارداتی شده و در نتیجه بسیاری از کارگران از بخش رسمی به اشتغال غیررسمی منتقل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد کارگران صنایع وابسته‌تر به تجارت بین‌المللی بیش از سایرین با قطع بیمه و اشتغال غیررسمی مواجه شدند. این روند به‌ویژه در میان کارگران کم‌سواد و کم‌مهارت شدیدتر بوده است. هرچند بخش غیررسمی به‌عنوان ضربه‌گیر اقتصادی از افزایش شدید بیکاری جلوگیری می‌کند اما گسترش آن پیامدهای منفی بلندمدتی مانند کاهش بهره‌وری، افت درآمدهای مالیاتی دولت و تشدید بحران صندوق‌های بازنشستگی را به همراه دارد. به‌طور کلی، تحریم‌ها با تضعیف فعالیت‌های اقتصادی، اختلال در زنجیره تامین و افزایش ناامنی شغلی، هزینه‌های بیشتری را بر اقشار آسیب‌پذیر جامعه تحمیل کرده و روند توسعه اقتصادی را با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌کنند.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «مديريت بحران يا تله تورمی؟» به بررسی دلایل رشد بورس ایران پس از بازگشایی بازار و ارزیابی پایداری این رشد پرداخته و نوشته است: «بازار سرمایه ایران پس از حدود ۸۰ روز توقف، برخلاف بسیاری از پیش‌بینی‌ها با رشد چشمگیر شاخص‌ها و ورود گسترده نقدینگی مواجه شد. شاخص کل بورس در روزهای ابتدایی بازگشایی بیش از ۱۰ درصد رشد کرد و از مرز ۴ میلیون واحد عبور کرد. کارشناسان این روند را ناشی از ورود سرمایه از صندوق‌های درآمد ثابت، کاهش شوک روانی ناشی از جنگ، انتظارات تورمی و افزایش ارزش دارایی و درآمد شرکت‌ها در پی رشد نرخ ارز می‌دانند. همچنین مدیریت تدریجی بازگشایی نمادهای بزرگ و آسیب‌دیده از جنگ، از بروز شوک منفی در بازار جلوگیری کرده است. با این حال، برخی کارشناسان معتقدند هنوز اعتماد کامل به بازار بازنگشته و حدود ۴۰ درصد نمادها همچنان بسته هستند. از دیدگاه منتقدان، ابهام در وضعیت اقتصادی، نوسانات ارزی، محدودیت‌های صادراتی و نامشخص بودن سرنوشت مذاکرات سیاسی، پایداری رشد فعلی بورس را با تردید مواجه کرده است. در مجموع، ادامه روند مثبت بازار به ثبات سیاسی، آزادسازی منابع ارزی و بهبود شرایط اقتصادی کشور وابسته خواهد بود.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «سقوط آزاد تجارت اعراب با چین و هند» در گزارش اقتصادی خود به پیامدهای اقتصادی اختلال در تنگه هرمز بر کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس پرداخته و نوشته است: «در سه ماه گذشته، اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز موجب کاهش شدید تجارت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس شده است. بررسی تجارت شش کشور عربستان، امارات، عراق، کویت، قطر و بحرین با چین و هند نشان می‌دهد حجم مبادلات آن‌ها در ماه‌های نخست جنگ بیش از ۴۲ میلیارد دلار کاهش یافته است. تجارت این کشورها با چین در چهار ماه نخست سال بیش از ۲۴ میلیارد دلار افت کرده و صادرات آن‌ها به چین به‌ویژه در عراق، کویت و قطر کاهش چشمگیری داشته است. همچنین تجارت با هند نیز حدود ۱۸ میلیارد دلار کمتر از مدت مشابه سال قبل برآورد می‌شود. در بخش انرژی، بیشترین آسیب متوجه قطر و کویت بوده است. صادرات LNG قطر که پیش از جنگ ماهانه ۶ تا ۸ میلیون تن بود، در ماه مارس بیش از ۸۰ درصد کاهش یافت و در ماه‌های بعد تقریبا متوقف شد. کویت نیز برای نخستین‌بار از زمان پایان جنگ خلیج فارس با توقف صادرات نفت خام روبه‌رو شد. در مقابل، عربستان و امارات با استفاده از خطوط لوله جایگزین توانستند بخشی از صادرات نفت خود را حفظ کنند. در مجموع، کاهش حدود ۸۸ درصدی عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز باعث افت بی‌سابقه صادرات انرژی و افزایش هزینه‌های تجاری کشورهای منطقه شده است.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «بهارستان برنامه هفتم را برای بازسازی جنگی اصلاح کند» به ضرورت اصلاح برنامه هفتم توسعه ایران با توجه به شرایط جنگ و پساجنگ پرداخته و نوشته است: «برنامه هفتم توسعه به‌عنوان سند بالادستی اقتصاد کشور باید با اولویت بازسازی خسارات جنگ، حمایت از معیشت مردم، ایجاد اشتغال و تقویت تولید بازنگری شود. کارشناسان معتقدند در شرایط فعلی، دولت و دستگاه‌های اجرایی باید با آرایش اقتصادی جنگی عمل کنند تا هم ثبات اقتصادی حفظ شود و هم از فشار بر مردم کاسته شود. به گفته تحلیلگران، اجرای برنامه هفتم نیازمند انسجام کامل میان وزارتخانه‌ها و پرهیز از اقدامات جزیره‌ای است. همچنین نظارت دقیق‌تر بر اجرای احکام برنامه می‌تواند از اتلاف منابع جلوگیری کند و به بهبود فضای کسب‌وکار و جذب سرمایه‌گذاری کمک کند. در همین راستا، برخی نمایندگان مجلس نیز اصلاح برنامه هفتم را ضروری دانسته و بر گنجاندن فوری موضوع بازسازی مناطق آسیب‌دیده، مهار تورم و کنترل نقدینگی در آن تاکید کرده‌اند. در مجموع، موفقیت برنامه هفتم وابسته به اجرای هماهنگ، هدفمند و متناسب با شرایط جنگی کشور است.»

روزنامه ایران با عنوان «رد پای افت جوجه‌ریزی در التهاب بازار مرغ» در گزارش اقتصادی خود به نوسان و افزایش قیمت مرغ و تخم‌مرغ در بازار پرداخته و نوشته است: «بازار مرغ و تخم‌مرغ در یک ماه گذشته دچار نوسان و افزایش قیمت شد و در برخی فروشگاه‌ها قیمت مرغ به حدود ۳۲۰ تا ۴۵۰ هزار تومان رسید. فعالان صنعت علت اصلی این افزایش را افت جوجه‌ریزی در ماه‌های قبل می‌دانند که به‌دلیل نگرانی مرغداران از شرایط خاص و احتمال اختلال در تامین انرژی رخ داده بود. این کاهش جوجه‌ریزی از حدود ۱۷۳ میلیون قطعه در آذر به حدود ۹۵ میلیون قطعه در فروردین رسید و با توجه به فاصله زمانی تولید تا عرضه، اثر آن با تاخیر در بازار ظاهر شد. مشکل اصلی کمبود نهاده نیست و نهاده‌های دامی به اندازه کافی وجود دارد اما هزینه تولید به‌دلیل افزایش قیمت نهاده‌ها پس از حذف ارز ترجیحی بالا رفته است. بازار تخم‌مرغ نیز تحت فشار مشابهی قرار گرفته و قیمت آن بالاتر از هزینه تولید است. با این حال، مسوولان و تولیدکنندگان معتقدند بازار از شوک اولیه عبور کرده و با بازگشت جوجه‌ریزی به سطح عادی، روند قیمت‌ها در حال تعدیل و کاهش تدریجی است.»