بازار انرژی آمریکا با افت ظرفیت پالایش آسیب‌پذیرتر شد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ صنعت پالایش نفت آمریکا در سال ۲۰۲۵ با کاهش ظرفیت مواجه شد؛ اتفاقی که نشان می‌دهد حتی بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان نیز با محدودیت‌ها و چالش‌های زیرساختی در بخش پالایش روبه‌رو است. طبق تازه‌ترین گزارش سالانه اداره اطلاعات انرژی آمریکا، ظرفیت پالایش نفت خام این کشور بر اساس شاخص «ظرفیت تقطیر اتمسفری» در اول ژانویه ۲۰۲۶ به ۱۸.۲ میلیون بشکه در روز تقویمی رسید که نسبت به سال قبل بیش از ۲۵۰ هزار بشکه در روز کاهش داشته است. 

اگرچه این کاهش معادل حدود یک درصد از کل ظرفیت پالایشی آمریکا است اما پیامدهای آن در برخی مناطق بیشتر احساس می‌شود؛ زیرا تعطیلی پالایشگاه‌ها فقط به کاهش ظرفیت تولید محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند زنجیره تامین سوخت را تحت فشار قرار دهد و انعطاف‌پذیری بازار در زمان افزایش تقاضا یا بروز بحران‌های عرضه را کاهش دهد. 

مهم‌ترین دلیل افت ظرفیت پالایشی آمریکا، توقف فعالیت دو پالایشگاه بزرگ در سال ۲۰۲۵ بود. شرکت LyondellBasell پالایشگاه خود در هیوستون با ظرفیت ۲۶۳ هزار و ۷۷۶ بشکه در روز را در مارس ۲۰۲۵ تعطیل کرد و چند ماه بعد نیز شرکت Phillips ۶۶ فعالیت پالایشگاه لس‌آنجلس با ظرفیت ۱۳۸ هزار و ۷۰۰ بشکه در روز را متوقف کرد. این دو تعطیلی در مجموع حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز از ظرفیت پالایش نفت آمریکا کم کردند. 

یکی از نگرانی‌های اصلی مربوط به تعطیلی پالایشگاه لس‌آنجلس است؛ زیرا منطقه ساحل غربی آمریکا دسترسی محدودی به شبکه خطوط لوله نفت و فرآورده‌های پالایشی سایر مناطق دارد. به همین دلیل، کاهش ظرفیت در این منطقه می‌تواند فشار بیشتری بر تامین بنزین، گازوئیل و سایر فرآورده‌های نفتی وارد کند. بر اساس گزارش EIA، تعطیلی این پالایشگاه باعث کاهش حدود ۵ درصدی ظرفیت پالایشی منطقه PADD ۵ شد. در مقابل، تعطیلی پالایشگاه هیوستون اثر منطقه‌ای کمتری داشت، زیرا این واحد در منطقه ساحل خلیج مکزیک قرار داشت؛ منطقه‌ای که بزرگ‌ترین مرکز پالایش نفت آمریکا محسوب می‌شود و معمولا بیش از نیاز داخلی خود فرآورده تولید می‌کند. با این حال، کاهش ظرفیت حتی در این منطقه نیز می‌تواند در شرایط خاص مانند افزایش تقاضا، اختلال در صادرات یا توقف‌های اضطراری، فشار بیشتری بر بازار وارد کند. 

کارشناسان صنعت انرژی معتقدند کاهش ظرفیت پالایشگاهی آمریکا در شرایطی رخ داده که ساخت پالایشگاه‌های جدید بسیار محدود شده و شرکت‌ها بیشتر به افزایش بهره‌وری و بهینه‌سازی واحدهای موجود متکی هستند. در سال ۲۰۲۶ شرکت‌های بزرگی مانند Marathon، Valero و ExxonMobil فقط افزایش کمتر از یک درصدی در ظرفیت روز تقویمی خود ثبت کردند؛ رشدی که بیشتر ناشی از بهبود عملکرد تجهیزات بوده و به معنای ایجاد ظرفیت جدید نیست. 

یکی دیگر از پیامدهای کاهش ظرفیت، افزایش حساسیت بازار سوخت آمریکا نسبت به تعطیلی‌های ناگهانی است. پالایشگاه‌ها علاوه بر تولید بنزین و گازوئیل، نقش مهمی در صادرات فرآورده‌های نفتی آمریکا دارند و کاهش ظرفیت آن‌ها می‌تواند بر حجم صادرات و جایگاه این کشور در بازار جهانی انرژی نیز اثر بگذارد. 

در همین حال، توقف فعالیت برخی پالایشگاه‌ها نشان‌دهنده تغییرات گسترده‌تر در صنعت پالایش آمریکا است؛ صنعتی که با فشارهای اقتصادی، هزینه‌های بالای نگهداری، تغییر سیاست‌های زیست‌محیطی و رشد سرمایه‌گذاری در انرژی‌های جایگزین مواجه است. بسیاری از شرکت‌های پالایشی ترجیح می‌دهند به جای ساخت واحدهای جدید، پالایشگاه‌های قدیمی را بهینه‌سازی یا در برخی موارد تعطیل کنند. با وجود این تحولات، آمریکا همچنان یکی از بزرگ‌ترین مراکز پالایش نفت جهان است. پالایشگاه Port Arthur متعلق به شرکت Motiva با ظرفیت ۶۵۶ هزار بشکه در روز تقویمی همچنان بزرگ‌ترین پالایشگاه این کشور از نظر ظرفیت روزانه محسوب می‌شود و پالایشگاه Galveston Bay متعلق به شرکت Marathon نیز با ظرفیت ۶۷۸ هزار بشکه در روز عملیاتی در صدر فهرست بر اساس معیار ظرفیت جریانی قرار دارد. 

با این حال، کاهش ظرفیت پالایشی در سال ۲۰۲۵ یک هشدار برای بازار انرژی آمریکا محسوب می‌شود؛ چراکه کاهش تعداد پالایشگاه‌ها، محدود شدن ظرفیت مازاد و وابستگی بیشتر برخی مناطق به تعداد محدودی واحد پالایشی می‌تواند در آینده ریسک‌های بیشتری برای تامین پایدار سوخت و کنترل قیمت فرآورده‌های نفتی ایجاد کند.