کشتار دام مولد به دلیل رکود بازار؛ بانک کشاورزی گره نقدینگی دامدار را کورتر کرد

افشین دادرس، مدیرعامل اتحادیه مرکزی دامداران دام سبک کشور در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصاد معاصر اظهار کرد: به لحاظ تعداد دام و جمعیت دام موجود در کشور، شرایط بسیار خوب و مساعد است. در ابتدای سال جاری نسبت به ابتدای سال گذشته حدود ۴ میلیون راس به جمعیت دام کشور اضافه شده که این افزایش به زایش‌های مناسب دام و شرایط مطلوب مراتع مربوط است.

وی افزود: امسال مراتع وضعیت خوبی داشتند و دام‌ها از شرایط مناسب چرا برخوردار بودند؛ بنابراین از نظر تولید نیز مشکلی وجود ندارد. در تامین نهاده‌های دامی نیز با وجود محاصره و جنگ، مشکلی در سامانه بازارگاه و تامین نهاده از بنادر شمال و جنوب کشور وجود نداشته است. 

دامدار دام دارد اما پول ندارد

دادرس با اشاره به مشکلات ایجادشده پس از حذف ارز ترجیحی گفت: مساله اصلی پس از حذف ارز ترجیحی، نیاز تولیدکنندگان به نقدینگی و سرمایه در گردش بود. قرار بود دولت برای تامین این نقدینگی تسهیلاتی در اختیار تولیدکنندگان قرار دهد اما این وعده محقق نشد. به جای تسهیلات، بانک کشاورزی طرحی اعتباری با عنوان «پالیز» یا «نوی‌پو» ارائه کرد که با شرایط تولیدکنندگان گوشت، به ‌ویژه دامداران سبک تناسب ندارد.

مدیرعامل اتحادیه مرکزی دامداران دام سبک کشور توضیح داد: این طرح مبتنی بر اعتبارسنجی دارایی‌های دامدار است. در حالی که دامداران سبک، چه روستایی و عشایری و چه واحدهای غیرصنعتی، معمولا ساختمان، تجهیزات و دارایی‌های ثابت قابل توجهی ندارند که بتوان بر مبنای آن اعتبار مناسبی برایشان تعیین کرد.

دادرس افزود: از طرف دیگر، بانک کشاورزی بابت این ارزیابی حدود ۴ درصد کارمزد دریافت می‌کند که هزینه تامین نقدینگی را افزایش می‌دهد. پیش از اجرای طرح پالیز، دامدار با همان چک صیادی به واردکننده مراجعه می‌کرد و برای خرید مدت‌دار نهاده، حدود ۴ درصد هزینه پرداخت می‌کرد؛ بنابراین این طرح نه فقط مشکل دامدار را حل نکرده، بلکه هزینه تامین نقدینگی را نیز افزایش داده است.

وی با انتقاد از تلاش بانک کشاورزی برای جایگزین کردن طرح پالیز با چک گفت: بانک کشاورزی اکنون به واردکنندگان اصرار می‌کند که از مشتریان خود برای فروش مدت‌دار چک قبول نکنند و از طرح پالیز استفاده کنند. این مساله می‌تواند به یک گلوگاه در روند تولید تبدیل شود. بانک کشاورزی باید کار خودش را انجام دهد و اجازه دهد تولیدکنندگان و واردکنندگان نیز روش مورد نظر خود را انتخاب کنند؛ دلیلی ندارد برای طرحی که کارایی لازم را ندارد، انحصار ایجاد شود.

دادرس تاکید کرد: حدود ۴۶ درصد گوشت تولیدی کشور مربوط به دام سبک است و رقم قابل توجهی از تولید گوشت کشور در اختیار این بخش قرار دارد. بی‌توجهی به تامین نقدینگی دامداران، یکی از خطراتی است که اکنون تولید گوشت کشور را تهدید می‌کند. این مشکل فقط مختص دام سبک نیست و بخشی از تولید گوشت گوساله و همچنین پرواربندی‌های غیرصنعتی دام سنگین که عمدتا در واحدهای اجاره‌ای انجام می‌شود نیز با همین مشکل نقدینگی مواجه هستند. 

سقوط قیمت دام و خطر کشتار دام‌های مولد 

مدیرعامل اتحادیه مرکزی دامداران دام سبک کشور درباره وضعیت قیمت دام نیز اظهار کرد: قیمت تمام‌شده هر کیلوگرم بره نر ۵۰ کیلویی پروار‌شده حدود ۷۰۰ هزار تومان است. در عید سعید قربان، قیمت دام با توجه به افزایش تقاضا به حدود ۷۲۰ هزار تومان رسید اما اکنون قیمت در تهران به حدود ۶۴۰ تا ۶۵۰ هزار تومان و در شهرستان‌ها به حدود ۶۲۰ هزار تومان کاهش یافته است.

دادرس افزود: این کاهش قیمت علاوه بر زیان دامدار، این خطر را ایجاد می‌کند که با توجه به رکود بازار، دامداران نتوانند هزینه‌های نگهداری دام را تامین کنند و در نهایت ناچار به کشتار دام‌های مولد خود شوند.

وی ادامه داد: سال‌ها درباره این موضوع هشدار داده‌ایم اما مسوولان زمانی وارد عمل می‌شوند که بحران ایجاد شده است. یکی از نمونه‌های آن نیز واردات گوشت است؛ در حالی که اگر به تولید داخلی توجه شود و مشکلات نقدینگی تولیدکنندگان برطرف شود، تولید موجود می‌تواند تا پایان سال نیاز کشور به گوشت را تامین کند.

دادرس درباره برنامه واردات ۵۰ تا ۶۰ هزار تن گوشت تا پایان سال گفت: اگر دولت احتمال می‌دهد اتفاقاتی در آینده رخ خواهد داد، بهتر است ابتدا مشکلات تولید را برطرف کند تا وارد آن شرایط نشویم. با وجود اینکه تولید داخلی می‌تواند نیاز کشور را تامین کند اما برنامه واردات نیز در حال پیگیری است. 

نهاده فعلا هست اما نیمه دوم سال تعیین‌کننده است 

دادرس درباره وضعیت واردکنندگان نهاده و مطالبات آنها از دولت نیز گفت: تا این لحظه با وجود مطالبات واردکنندگان، مشکلی در بازار نهاده نداشته‌ایم و واردکنندگان همچنان به وظیفه خود در قبال کشور و تولیدکنندگان عمل می‌کنند اما این وضعیت نباید مسوولان را نسبت به آینده بی‌تفاوت کند.

وی افزود: در نیمه دوم سال گذشته نیز شاهد بودیم که به دلیل افزایش مطالبات، سرمایه واردکنندگان درگیر شد و اعتبار آنها نزد فروشندگان خارجی کاهش پیدا کرد و در نهایت مشکلاتی در تامین نهاده به وجود آمد. مسوولان باید مراقب باشند دوباره کشور با همان شرایط مواجه نشود.

دادرس درباره قیمت نهاده‌ها اظهار کرد: قیمت خرید جدید جو از بندر امیرآباد حدود ۳۹ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم است. قیمت ذرت نیز حدود ۵۱ تا ۵۲ هزار تومان اعلام می‌شود و در مجموع، قیمت نهاده‌ها نسبت به ماه‌های قبل تا حدودی تعدیل شده است.

وی در توضیح علت این تعدیل قیمت گفت: یکی از دلایل این است که دامدار سبک هنوز به‌طور کامل وارد بازار نهاده‌های وارداتی نشده است. دام‌های سبک در حال حاضر از مراتع و مزارع غلات استفاده می‌کنند و از اواخر شهریور و اواسط مهرماه، نیاز این بخش به نهاده وارداتی افزایش پیدا می‌کند.

مدیرعامل اتحادیه مرکزی دامداران دام سبک کشور ادامه داد: از طرف دیگر، دامدار نقدینگی لازم برای خرید ندارد. بنابراین دو عامل، یعنی وارد نشدن کامل تقاضای دام سبک به بازار نهاده و کمبود نقدینگی دامداران، باعث شده بازار جو فعلا رونق چندانی نداشته باشد و قیمت‌ها به جای افزایش، کاهش پیدا کند.

دادرس درباره آینده تامین نهاده‌ها نیز گفت: باید دید با ادامه محاصره، کشتی‌های حامل نهاده می‌توانند از مسیرهای دریایی عبور کنند و واردات به چه شکل ادامه خواهد یافت. بدون مشخص شدن وضعیت واردات، نمی‌توان درباره روند آینده بازار نهاده اظهارنظر دقیقی داشت. 

وی با اشاره به تفاوت ظرفیت حمل در مسیرهای شمال و جنوب کشور اظهار کرد: از دریای خزر و از مسیر روسیه و قزاقستان نیز ذرت و جو وارد کشور می‌شود اما کشتی‌هایی که در دریای خزر امکان پهلوگیری دارند، حداکثر حدود ۵ هزار تن ظرفیت دارند؛ در حالی که در خلیج فارس کشتی‌های ۲۵ تا ۷۵ هزار تنی وارد بنادر کشور می‌شوند.

دادرس افزود: حمل زمینی نیز ظرفیت محدودی دارد و هزینه آن در این مسیر بیشتر از حمل دریایی است؛ برای نمونه، یک تریلی حداکثر حدود ۲۵ تن بار حمل می‌کند. بنابراین ظرفیت حمل از مسیرهای شمالی و زمینی با ظرفیت بنادر جنوبی قابل مقایسه نیست و ادامه واردات نهاده از این مسیرها باید با توجه به این محدودیت‌ها مورد توجه قرار گیرد.