ذخایر کالاهای اساسی برای مقابله با بحران‌ها افزایش یافت

به گزارش اقتصاد معاصر؛  غلامرضا نوری قزلجه، در گفت‌وگو با مردم در تشریح عملکرد دولت چهاردهم در حوزه امنیت غذایی و نقش مسعود پزشکیان در مدیریت بحران‌های دو سال گذشته گفت: دولت چهاردهم از نخستین روز آغاز به کار با مجموعه‌ای از بحران‌ها از جمله دو جنگ، خشکسالی، فعال شدن مکانیسم ماشه، محدودیت‌های ارزی و فشارهای اقتصادی روبه‌رو شد، اما با مدیریت و تصمیم‌های پیشگیرانه رئیس‌جمهور و همراهی مردم توانست امنیت غذایی کشور را در سطح مطلوب حفظ کند.

نوری قزلجه با اشاره به حضور میدانی و روحیه مقاوم پزشکیان در دوران جنگ، افزایش ذخایر راهبردی کالاهای اساسی، اصلاح شیوه پرداخت یارانه و تأمین ارز، کاهش انحصار در واردات، حمایت از تولید داخلی و مشارکت تشکل‌های بخش کشاورزی را از مهم‌ترین اقدامات دولت برشمرد و گفت: نگاه دقیق و فنی رئیس‌جمهور به کشاورزی، تأکید او بر مدیریت منابع آب، کاهش فاصله قیمت مزرعه تا سفره، توسعه کشاورزی دانش‌بنیان و استفاده از سامانه‌های هوشمند، مسیر جدیدی برای افزایش بهره‌وری و تقویت امنیت غذایی کشور ایجاد کرده است.

متن کامل این گفت‌وگو به شرح زیر است؛

غلامرضا نوری قزلجه با اشاره به شرایطی که دولت چهاردهم از ابتدای آغاز به کار با آن مواجه شد، اظهار کرد: از روز تنفیذ ریاست‌جمهوری، بحران‌ها یکی پس از دیگری آغاز شد و دولت در دو سال گذشته تقریباً هر یکی دو ماه با یک چالش یا بحران، به‌ویژه در حوزه‌های بین‌المللی، مواجه بوده است.

وی افزود: در چنین شرایطی، کسانی می‌توانند امور را به‌خوبی مدیریت کنند که از ایمان قوی و روحیه مقاوم برخوردار باشند. خوشبختانه آقای پزشکیان با توجه به سابقه و پیشینه‌ای که داشتند، با ایمان، باور قوی و اعتقاد راسخ به نظام جمهوری اسلامی و مسیر انقلاب اسلامی توانستند هم خودشان در این شرایط دوام بیاورند و هم دولت را از این بحران‌ها عبور دهند.

به گفته نوری قزلجه، همراهی مردم نیز همیشه حرف اول را زده و نباید از آن غافل شد، اما آنچه آقای پزشکیان به آن شهره هستند، سلامت، صداقت، پاکدستی، ایمان و باور قوی ایشان به مسیر انقلاب اسلامی است که به دولت در عبور از این مسیر پرفرازونشیب کمک کرد.

مقاومت و صبر پزشکیان در جنگ

وزیر جهادکشاورزی با اشاره به شناخت چندین‌ساله خود از رئیس‌جمهور گفت: با اینکه سال‌ها بود آقای پزشکیان را می‌شناختم، مقاومت، صبر، حوصله و روحیه بالای ایشان در این دوره برای من همچنان جالب و قابل‌توجه بود.

وی افزود: این روحیه را در ایام سختی و به‌خصوص در دوران جنگ به‌وضوح می‌توانستیم ببینیم. حضور میدانی ایشان در جنگ 12 روزه و جنگ 40 روزه، آن هم با شجاعت و بدون واهمه، حاکی از همین روحیه قوی بود.

نوری قزلجه ادامه داد: خود رئیس‌جمهور پیشتاز بود و بیشترین بازدید را از دستگاه‌ها داشت. در روز دوم جنگ، حضور ایشان در وزارت جهادکشاورزی برای ما کاملاً غیرمنتظره بود. در جمع معاونان وزارتخانه که جلسه داشتیم حاضر شدند، رهنمودهایی ارائه کردند و اختیاراتی دادند که در ادامه مسیر بسیار به ما کمک کرد.

*افزایش ذخایر راهبردی؛ تصمیمی که تاب‌آوری امنیت غذایی را بالا برد

وزیر جهادکشاورزی گفت: حدود یک ماه پس از استقرار دولت، افزایش سطح ذخایر راهبردی کالاهای اساسی را به دولت پیشنهاد دادیم و این موضوع به تصویب رسید و سطح ذخایر افزایش پیدا کرد. در ماه‌های بعد، همین تصمیم یکی از عوامل مؤثر در تاب‌آوری و پایداری امنیت غذایی کشور بود. همه دستگاه‌ها نیز هرکدام در حوزه مسئولیت خود تلاش کردند آمادگی لازم را ایجاد کنند.

نوری قزلجه تأکید کرد: اگر امروز می‌بینیم پس از دو سال و با وجود این فراز و فرودها و چالش‌ها، خدمت‌رسانی دولت به جامعه در سطح مطلوبی ادامه پیدا کرده، بخشی از آن ناشی از همان پیش‌بینی‌ها، تمهیدات و تصمیم‌هایی است که در دولت به ریاست آقای پزشکیان گرفته شد.

*دو جنگ، خشکسالی و مکانیسم ماشه؛ اما امنیت غذایی حفظ شد

وی با اشاره به شرایط یک سال گذشته اظهار کرد: در این مدت دو جنگ را پشت سر گذاشتیم، با خشکسالی سنگینی مواجه بودیم، اتفاقاتی در حوزه سیاسی و اجتماعی داخل کشور رخ داد و در عرصه خارجی نیز مکانیسم ماشه فعال شد.

وزیر جهادکشاورزی ادامه داد: هم‌زمان اصلاحات اقتصادی از جمله اصلاح نحوه پرداخت یارانه‌ها نیز انجام شد و هر یک از این اتفاقات به‌تنهایی می‌توانست امنیت غذایی کشور را به‌طور جدی با چالش مواجه کند، اما دولت به فضل الهی توانست همه این مسائل را پشت سر بگذارد و نتیجه این شد که در یک سال گذشته، با وجود همه این چالش‌ها، امنیت غذایی کشور در حد مطلوبی برقرار بود و در هیچ ساعت و هیچ روزی و در هیچ نقطه‌ای از کشور شاهد کمبود یا نبود کالاهای اساسی نبودیم.

وی از کشاورزان، روستاییان، عشایر، دامداران، مرغداران و همه فعالان زنجیره امنیت غذایی و کشاورزی کشور قدردانی کرد و گفت: این مجموعه نشان داد سیستم امنیت غذایی ایران از قوام و دوام قابل‌توجهی برخوردار است.

*نگاه فنی پزشکیان به کشاورزی؛ فرصتی طلایی برای امنیت غذایی

نوری قزلجه با اشاره به شناخت رئیس‌جمهور از بخش کشاورزی گفت: من به همکاران خودم در وزارتخانه بارها گفته‌ام که در دولت چهاردهم با توجه به شناخت و اشراف دقیق و فنی آقای پزشکیان به حوزه کشاورزی، یک فرصت طلایی برای بخش کشاورزی و امنیت غذایی کشور داریم.

وی افزود: نگاه دقیق و فنی رئیس‌جمهور به استفاده درست از منابع، به‌ویژه آب، یکی از راهبردهای اساسی ما در وزارت جهادکشاورزی است. کاهش فاصله قیمتی از مزرعه تا سفره نیز از دیگر موضوعاتی است که مورد تأکید ایشان قرار دارد. در همین راستا زنجیره‌های جدیدی را توسط تولیدکنندگان و تشکل‌ها تحت عنوان «روستا بازار» راه‌اندازی کرده‌ایم که تاکنون حدود 600 واحد آن در کشور ایجاد شده و بنا داریم تا پایان دولت این تعداد را حداقل به سه هزار واحد برسانیم.

«کشاورزی دانش‌بنیان» از تأکیدات پزشکیان

نوری قزلجه با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر کار فنی و دانش‌بنیان گفت: برای ارتقای بهره‌وری در بخش کشاورزی، ارتباط مستمر با دانشگاه‌ها را در سراسر کشور دنبال کرده‌ایم و این موضوع از تأکیدهای آقای پزشکیان بوده است.

وی افزود: تلاش کرده‌ایم ارتباط دانشگاه و بخش کشاورزی را در همه استان‌ها برقرار کنیم و آثار این تعاملات به‌تدریج در بخش کشاورزی در حال دیده شدن است.

وزیر جهادکشاورزی گفت: با توجه به تغییرات اقلیمی، افزایش دما و کمبود آب، برای رسیدن به امنیت غذایی و خوداتکایی قابل‌قبول، راهی جز استفاده از علم، دانش و فناوری و ارتقای بهره‌وری نداریم. ارتباط نزدیک با دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان کاملاً ضروری است و مورد تأکید رئیس‌جمهور قرار دارد. ما مصمم هستیم با کمک همه فعالان این زنجیره، کشاورزی دقیق و دانش‌بنیان را در کشور بنیان بگذاریم.

*85 درصد نیاز غذایی کشور در داخل تولید می‌شود

وی با اشاره به میزان تولید داخلی کالاهای اساسی گفت: حدود 85 درصد نیاز کشور در داخل تولید می‌شود و حدود 15 درصد نیازمند واردات هستیم و مصمم هستیم این میزان واردات را نیز تا جایی که امکان دارد کاهش دهیم.

نوری قزلجه درباره مشکلات ارزی ابتدای دولت اظهار کرد: بخشی از واردات بر اساس رویه‌های سال‌های گذشته انجام می‌شد و هم‌زمان با استقرار دولت چهاردهم، حدود 5 میلیارد دلار بدهی انباشته از سنوات قبل به دولت رسید.

وی افزود: از سوی دیگر کمبود ارز و تأمین ارز ترجیحی مورد نیاز برای واردات کالاهای اساسی، شرایط سختی ایجاد کرده بود. کالا در آب‌های مرزی وجود داشت، اما ارز ترجیحی برای پرداخت بهای آنها و ورود کالا به کشور فراهم نبود و صنایع غذایی، دامداری‌ها و مرغداری‌ها در مضیقه جدی قرار گرفته بودند.

*اصلاح پرداخت یارانه‌ها؛ یارانه به سفره مردم رسید

وزیر جهادکشاورزی با اشاره به اصلاح نحوه پرداخت یارانه‌ها گفت: با این اقدام، پرداخت یارانه از ابتدای زنجیره و مرحله خرید خارجی به کالابرگ مردم و مصرف‌کننده منتقل شد. با این اصلاح، مسیرهای متنوعی برای تأمین ارز مورد نیاز کالاهای اساسی ایجاد شد و از 10 دی‌ماه سال گذشته تاکنون، هیچ مشکلی در تأمین ارز مورد نیاز واردات کالاهای اساسی نداشته‌ایم. پرداخت‌های ارزی نیز به‌روز است و معوقه و بدهی ایجاد نشده است.

نوری قزلجه گفت: یکی از مشکلات شیوه قبلی این بود که یارانه‌ای که در ابتدای زنجیره پرداخت می‌شد، دچار انحرافاتی بود و همه آن به سفره مردم نمی‌رسید. با اصلاح انجام‌شده، تمام این رقم به حساب کالابرگ مردم منتقل شد و می‌توان گفت 100 درصد آن به دست مردم رسید.

*در هیچ کالای اساسی وارداتی انحصار نداریم

وی با اشاره به سیاست‌های جدید دولت در حوزه بازرگانی گفت: یکی از اقدامات مهم، کاهش انحصار در حوزه واردات بود. امروز می‌توانیم بگوییم در هیچ‌یک از کالاهای اساسی وارداتی انحصار نداریم. سهم ذی‌نفعان واحد از نظر درصدی به شکل قابل‌توجهی کاهش پیدا کرده و تعداد بیشتری از بازرگانان و فعالان وارد این عرصه شده‌اند. این موضوع می‌تواند به تأمین به‌موقع واردات و توزیع آن در کشور کمک کند.

نوری قزلجه تأکید کرد: اصلاح ارزی با حمایت و تأکید مستقیم رئیس‌جمهور انجام شد و اگر شب عید، ماه رمضان و هم‌زمان جنگ 40 روزه را توانستیم به‌راحتی پشت سر بگذاریم، یکی از زمینه‌های آن همین اصلاح ارزی بود. حتی کسانی که نسبت به این اقدام نقد داشتند، بعد از عبور از این شرایط متوجه شدند که این اصلاح برای شرایط کشور ضروری بود و اگر انجام نمی‌شد، امنیت غذایی کشور به شکل جدی دچار چالش می‌شد.

*اعتماد مردم به پزشکیان، یکی از عوامل عبور از بحران

وزیر جهادکشاورزی با اشاره به نقش اعتماد مردم گفت: یک اعتماد متقابل جدید و قابل‌توجه میان دولت، بهره‌برداران و مردم به‌عنوان مصرف‌کنندگان ایجاد شد و یکی از عواملی که کمک کرد این سال پرچالش را پشت سر بگذاریم، همین اعتماد مردم به رئیس‌جمهور، دولت و کارگزاران بود.

وی افزود: این اعتماد نیز برخاسته از شعار عدالت و صداقتی بود که آقای پزشکیان مطرح کردند و همین موضوع در ایام سخت کمک زیادی به دولت کرد.

نوری قزلجه ادامه داد: اگر دام مولد، گله‌های مرغ مادر، گله‌های مرغ تخم‌گذار و دام‌های مولد عشایر حفظ شد، بخشی از آن به دلیل اعتمادی بود که بهره‌برداران به سیاست‌های دولت و رئیس‌جمهور داشتند و ما نیز تلاش کردیم به وعده‌های خود عمل کنیم.

*هیچ تصمیمی بدون مشارکت تشکل‌ها

وی یکی دیگر از رویکردهای وزارت جهادکشاورزی را مشارکت مردم و تشکل‌ها عنوان کرد و گفت: ما مصمم هستیم و این سیاست را نیز در پیش گرفته‌ایم که بدون حضور تشکل‌ها و ذی‌نفعان، درباره آنها تصمیم نگیریم. تصمیمات مربوط به این بخش باید با مشارکت تشکل‌ها و ذی‌نفعان اتخاذ شود و تلاش کرده‌ایم این اصل را رعایت کنیم؛ این موضوع نیز کمک زیادی به پیشرفت امور کرده است.

*اگر امنیت غذایی می‌خواهیم، باید از تولید داخلی حمایت کنیم

نوری قزلجه حمایت از تولید داخلی را یکی دیگر از سیاست‌های اصلی وزارتخانه دانست و گفت: امروز عملاً ثابت شده است که اگر بخواهیم امنیت غذایی داشته باشیم، باید از تولید داخلی حمایت کنیم.

وی افزود: 85 درصد تولید داخلی مانند ساعت کار می‌کند. تولیدکنندگان کشور زحمت زیادی می‌کشند، اما تولید داخلی دیگر به اندازه واردات تحت تأثیر اتفاقات خارجی نیست؛ نمی‌گوییم کشتی رسید یا نرسید، کالا وارد شد یا نشد.

وزیر جهادکشاورزی تأکید کرد: اگر بخواهیم درباره قیمت، تنظیم بازار و وفور کالا صحبت کنیم، پایه اصلی همه آنها تولید داخلی است.

وی با اشاره به وضعیت تولیدکنندگان گندم، دانه‌های روغنی، زعفران و خرما گفت: در دو سال گذشته مشکل جدی در فروش دانه‌های روغنی و زعفران وجود نداشته است. تولیدکنندگان زعفران می‌توانند محصول خود را با قیمت مشخص بورسی عرضه کنند و از طریق تعاون روستایی ظرف 48 ساعت پول آنها پرداخت می‌شود.

نوری قزلجه افزود: درباره باغداران خرما نیز در ابتدای سال گذشته، زمانی که قیمت محصولات کاهش پیدا کرده بود، برای حمایت از تولید داخل اقدام کردیم.

وی تأکید کرد: ما از سرکوب قیمت خودداری کرده‌ایم و سیاستمان نیز همین است. معتقدیم تولید باید اقتصادی باشد تا تولیدکننده بتواند فعالیت اقتصادی کشاورزی خود را ادامه دهد؛ بعد از آن است که می‌توان بازار را کنترل و بر آن نظارت کرد و وفور کالا را در بازار داشت.

توسعه عدالت‌محور؛ از سند تا اجرا

وزیر جهادکشاورزی با اشاره به تأکید رهبر شهید در نخستین دیدار با دولت چهاردهم گفت: ایشان تأکید کردند توسعه عدالت‌محور را از کاغذ و نوشتن و گفتن خارج و عملیاتی کنید.

وی افزود: وزارت جهادکشاورزی در این حوزه پیشگام شد و برای نخستین بار در یک حوزه اجرایی کشور، آن هم در حوزه گسترده کشاورزی، سند توسعه عدالت‌محور بخش کشاورزی تدوین شده و مراحل نهایی خود را طی می‌کند.

نوری قزلجه ادامه داد: در حوزه‌های مختلف، از انتصابات گرفته تا حوزه‌های توزیعی، تلاش کرده‌ایم موضوع عدالت مورد توجه قرار گیرد تا هم توسعه و پیشرفت داشته باشیم و هم واحدهای پیشران جدید ایجاد کنیم و در عین حال کوچک‌ترین تولیدکننده، حتی تولیدکننده‌ای که شاید تنها یک رأس دام دارد، از چرخه تولید حذف نشود.

وی تأکید کرد: این همان معنای توسعه عدالت‌محور در بخش کشاورزی است؛ توسعه‌ای که در نهایت باید باعث شود محصولات با کمترین فاصله قیمتی به سفره مردم برسند.

*کشاورزی هوشمند؛ از الگوی کشت تا پیش‌بینی بازار

نوری قزلجه با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر آمار و اطلاعات دقیق و سامانه‌های هوشمند گفت: یکی از دغدغه‌های این وزارتخانه، آمار و اطلاعات دقیق و همچنین سامانه‌های هوشمندی بود که بتوانند در مدیریت این حوزه کمک کنند و این موضوع بسیار مورد تأکید آقای پزشکیان قرار داشت. در دو سال گذشته بیشترین اهتمام را برای استقرار سامانه‌های هوشمند داشته‌ایم. الگوی کشت را از مهر سال گذشته به‌طور کامل تحت یک سامانه هوشمند مدیریت می‌کنیم که میزان انطباق آن اکنون به حدود 94 درصد رسیده است.

وزیر جهادکشاورزی ادامه داد: وضعیت تولید در زنجیره طیور نیز کاملاً سامانه‌ای و هوشمند شده و اکنون می‌توانیم وضعیت تولید را در شرایط جاری و ماه‌های آینده پیش‌بینی و بر اساس آن بازار را تنظیم کنیم.

وی افزود: در سال‌های گذشته نوسان‌های شدید در تولید و قیمت محصولاتی مانند سیب‌زمینی، پیاز و گوجه‌فرنگی به یک اتفاق تکراری تبدیل شده بود، اما در یک سال گذشته شاهد آن حرکت‌های سینوسی و کمبود یا بیش‌بود شدید نبودیم.

*امنیت غذایی باید با ابزار دقیق، به‌روز و هوشمند مدیریت شود

نوری قزلجه در پایان گفت: تلاش کرده‌ایم در وزارت جهادکشاورزی با استفاده از علم، فناوری‌های روز، ابزارهای دیجیتال، داده‌های ماهواره‌ای و برنامه‌های تدوین‌شده، این بخش گسترده را که حدود 23 درصد اشتغال کشور را در خود جای داده و مسئولیت امنیت غذایی را بر عهده دارد، با ابزار دقیق، به‌روز و هوشمند مدیریت کنیم.

وی تأکید کرد: هدف نهایی این است که نتیجه این اقدامات در قالب امنیت غذایی، آرامش و تداوم در سفره مردم دیده شود./ تسنیم