جذب سرمایه‌های خرد برای کاهش ناترازی برق

به گزارش اقتصاد معاصر؛ به نقل از روابط عمومی سازمان توسعه تجارت ایران، صندوق سرمایه‌گذاری پروژه برق خورشیدی «نور» در نشست کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران معرفی شد؛ صندوقی که قرار است با بهره‌گیری از ظرفیت بازار سرمایه، زمینه مشارکت سرمایه‌های خرد، نهادهای مالی و صنایع را در توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر فراهم کند.

در این نشست، فعالان بخش خصوصی و مسئولان حوزه انرژی بر نقش ابزارهای مالی بازار سرمایه در تأمین منابع پروژه‌های نیروگاهی، ضرورت توسعه هم‌زمان شبکه انتقال و توزیع برق و استفاده صنایع از ظرفیت صندوق‌های پروژه برای ایفای تعهدات قانونی خود در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر تأکید کردند.

کسری ۱۵ هزار مگاواتی برق و ضرورت جذب سرمایه‌های خرد

 آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران، با بیان اینکه صندوق پروژه می‌تواند حلقه تکمیلی توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر باشد، گفت: این ابزار مالی امکان مشارکت سرمایه‌های خرد جامعه در پروژه‌های نیروگاهی و هدایت منابع به سمت توسعه ظرفیت تولید برق را فراهم می‌کند.

وی با اشاره به مشکلات فعالان اقتصادی در تأمین برق و مشارکت در احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر، افزود: استفاده از این سازوکار می‌تواند بخشی از چالش صنایع را حل کند و زمینه اجرای تکالیف قانونی آنها در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر را فراهم آورد.

نجفی با تأکید بر اینکه کشور اکنون با بیش از ۱۵ هزار مگاوات کسری برق روبه‌روست، اظهار داشت: جبران این کمبود، نیازمند سرمایه، منابع مالی و امکانات است و یکی از راه‌های مؤثر، هدایت سرمایه‌های خرد به سمت سهامداری در نیروگاه‌هاست؛ به‌گونه‌ای که سرمایه‌های کوچک نیز در کنار یکدیگر منابع قابل توجهی برای توسعه صنعت برق ایجاد کنند.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران همچنین بر لزوم شکل‌گیری فرهنگ سهامداری در پروژه‌های نیروگاهی تأکید کرد و گفت: مشارکت مردم و فعالان اقتصادی در نیروگاه‌های کوچک می‌تواند در افزایش ظرفیت تولید برق کشور اثرگذار باشد.

 ابزارهای بورس انرژی محدود به برق نیست

محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی، نیز در این نشست با اشاره به ظرفیت ابزارهای مالی این بازار گفت: صندوق پروژه، گواهی سپرده و دیگر ابزارهای مالی، تنها به صنعت برق محدود نیستند و می‌توان از آنها در حوزه‌های مختلف انرژی از جمله آب و هیدروکربن‌ها استفاده کرد.

وی افزود: بورس انرژی، بازاری یکپارچه در حوزه‌های گوناگون انرژی ایجاد کرده و ظرفیت قانونی مناسبی برای بهره‌گیری از ابزارهای مالی آن وجود دارد؛ ظرفیت‌هایی که می‌تواند به تأمین مالی پروژه‌ها و افزایش مشارکت بخش خصوصی کمک کند. نظیفی توسعه شبکه انتقال و توزیع را هم‌زمان با افزایش تولید برق ضروری دانست و گفت: اگر سرمایه‌گذاری در تولید افزایش یابد اما زیرساخت انتقال و توزیع متناسب با آن توسعه پیدا نکند، امکان بهره‌برداری کامل از این سرمایه‌گذاری‌ها فراهم نخواهد شد.

مدیرعامل بورس انرژی همچنین کمبود برق در کشورهای منطقه را فرصتی برای ایران دانست و افزود: توسعه زیرساخت‌های تولید و انتقال برق می‌تواند زمینه حضور در بازارهای منطقه‌ای و ایجاد درآمدهای ارزی را فراهم کند. رشد هفت‌برابری

ظرفیت خورشیدی در دو سال 

حمیدرضا عظیمی، قائم‌مقام و معاون سیاست‌گذاری سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، با ارائه گزارشی از وضعیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور گفت: ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر متصل به شبکه اکنون به بیش از ۵۸۰۰ مگاوات رسیده است. وی افزود: ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی در دو سال گذشته از حدود ۷۰۰ مگاوات به بیش از ۵۳۰۰ مگاوات افزایش یافته که نشان‌دهنده رشد بیش از هفت‌برابری ظرفیت خورشیدی کشور است.

عظیمی از عرضه بخشی از ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی در قالب صندوق پروژه خبر داد و گفت: ۵۰۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی در قالب این صندوق عرضه خواهد شد که بیش از ۲۳۰ مگاوات آن به بهره‌برداری رسیده است. همچنین، از ظرفیت باقی‌مانده، حدود ۱۷۰ مگاوات تا پایان سال جاری و ۱۰۰ مگاوات تا تابستان سال آینده وارد مدار خواهد شد.

نیاز 5 تا 10  همتی برای تکمیل پروژه

 علی سجادی، نماینده صندوق سرمایه‌گذاری پروژه برق خورشیدی نور، با تشریح جزئیات این طرح گفت: هدف اصلی صندوق، فراهم‌کردن زمینه مشارکت گسترده سرمایه‌گذاران عمومی، نهادهای مالی و شرکت‌های صنعتی در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر است. وی افزود: صنایع می‌توانند بدون ورود مستقیم به فرآیند احداث نیروگاه، در یک پروژه مشخص سرمایه‌گذاری کنند و از مزایا و مشوق‌های قانونی توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر بهره‌مند شوند.

به گفته سجادی، پروژه صندوق شامل مجموعه‌ای از نیروگاه‌های خورشیدی در مقیاس‌ها و نقاط مختلف کشور با ظرفیت مجموع حدود ۵۰۰.۸ مگاوات است. تاکنون حدود ۱۵.۵ همت برای اجرای پروژه هزینه شده و برای تکمیل آن، حدود ۱۰.۵ همت منابع مالی دیگر مورد نیاز است.

نماینده صندوق پروژه برق خورشیدی نور، میزان پیشرفت فیزیکی پروژه را حدود ۶۱ درصد اعلام کرد و گفت: بخش قابل توجهی از ظرفیت نیروگاه‌ها وارد مدار شده و با توجه به پیشرفت فعلی، تکمیل پروژه در بازه‌ای حدود یک سال قابل انجام است. وی نقدشوندگی سرمایه‌گذاری را از مزیت‌های این صندوق برشمرد و افزود: از آنجا که صندوق از ابتدا در ساختار بازار سرمایه تعریف شده است، سرمایه‌گذاران در صورت نیاز می‌توانند واحدهای سرمایه‌گذاری خود را در بازار معامله کنند. سجادی همچنین گفت: نظارت مالی و عملیاتی بر پروژه از طریق ارکان تعیین‌شده و زیر نظر سازمان بورس انجام می‌شود و اطلاعات پروژه نیز از مسیرهای رسمی بازار سرمایه، به‌صورت شفاف در اختیار سرمایه‌گذاران قرار خواهد گرفت. مالکیت سرمایه‌گذاران در مجموعه ۵۰۰ مگاواتی در بخش پرسش و پاسخ نشست، نحوه مالکیت نیروگاه‌ها و سرنوشت سرمایه‌گذاری‌ها پس از تکمیل پروژه مورد بررسی قرار گرفت.

سجادی توضیح داد: سرمایه‌گذاران در مجموع پروژه ۵۰۰ مگاواتی سهیم هستند و مالکیت آنها به یک نیروگاه مشخص تفکیک نمی‌شود. صندوق پروژه مالک شرکت پروژه است و نیروگاه‌های مختلف در نقاط گوناگون کشور، در قالب یک مجموعه واحد مدیریت خواهند شد. وی افزود: در صورت پایان دوره فعالیت صندوق و تبدیل ساختار آن به شرکت سهامی عام، دارندگان واحدهای صندوق به نسبت دارایی خود، مالک سهام شرکت پروژه خواهند بود؛ بنابراین خروج صندوق از ساختار فعلی به معنای از بین رفتن مالکیت سرمایه‌گذاران نیست.

بر اساس اعلام مسئولان صندوق، پذیره‌نویسی این طرح تا سقف ۵ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده و هدف‌گذاری شده است که در مراحل بعدی، ظرفیت صندوق از حدود ۵۰۰ مگاوات به ۲ هزار مگاوات افزایش یابد. برق تولیدی این نیروگاه‌ها نیز به تدریج وارد مدار شده و در چارچوب سازوکارهای بورس انرژی عرضه خواهد شد؛ درآمد حاصل از فروش برق نیز متناسب با سهم سرمایه‌گذاران، در اختیار ساختار صندوق و شرکت پروژه قرار می‌گیرد.