معاملات صندوق‌های طلا در آخر هفته؛ مطالبه‌ای برای بازار سرمایه

به گزارش اقتصاد معاصر؛  سرمایه‌گذاری در طلا طی سال‌های اخیر به یکی از ابزارهای مهم حفظ ارزش دارایی‌ها در برابر تورم تبدیل شده است؛ موضوعی که همزمان با افزایش نااطمینانی‌های اقتصادی و نوسانات بازار ارز و طلا، موجب رشد استقبال مردم از ابزارهای مختلف سرمایه‌گذاری در این بازار شده است.

در گذشته، ورود به بازار طلا عمدتاً از طریق خرید طلای فیزیکی، سکه و مصنوعات طلا انجام می‌شد، اما در سال‌های اخیر ابزارهای جدیدی برای سرمایه‌گذاری در این بازار شکل گرفته است. صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در بورس و پلتفرم‌های آنلاین خرید و فروش طلا، دو نمونه از مهم‌ترین این ابزارها هستند که امکان سرمایه‌گذاری در طلا را بدون نیاز به نگهداری فیزیکی آن فراهم کرده‌اند.

صندوق‌های طلا به دلیل برخورداری از چارچوب نظارتی بازار سرمایه، شفافیت معاملات و امکان خرید و فروش واحدهای سرمایه‌گذاری از طریق سامانه‌های معاملاتی، به یکی از گزینه‌های مورد توجه سرمایه‌گذاران تبدیل شده‌اند. با این حال، این ابزار در مقایسه با برخی پلتفرم‌های آنلاین طلا با یک محدودیت مهم مواجه است؛ معاملات صندوق‌های طلا در روزهای پنجشنبه و جمعه انجام نمی‌شود.

این در حالی است که بخشی از پلتفرم‌های آنلاین خرید و فروش طلا امکان معامله در روزهای پایانی هفته را برای کاربران خود فراهم کرده‌اند؛ مزیتی که می‌تواند در شرایطی که بازار طلا و اونس جهانی در حال نوسان است، برای سرمایه‌گذاران جذاب باشد.

البته فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا بدون حاشیه نبوده است. طی ماه‌های گذشته موضوعاتی مانند ریسک خالی‌فروشی، نحوه نگهداری پشتوانه طلا و سازوکار نظارت بر این پلتفرم‌ها مورد توجه نهادهای نظارتی قرار گرفته و پلیس امنیت اقتصادی نیز نسبت به برخی ریسک‌های موجود در این حوزه هشدار داده است.

با وجود این، امکان انجام معامله در روزهای پنجشنبه و جمعه یکی از مزیت‌هایی است که می‌تواند بخشی از سرمایه‌گذاران را به سمت این پلتفرم‌ها سوق دهد؛ در حالی که صندوق‌های طلای بورسی، به دلیل محدودیت ساعات و روزهای فعالیت بازار سرمایه، در این دو روز امکان معامله ندارند.

صیدی: در صورت فراهم شدن امکان تسویه، معاملات آخر هفته صندوق‌های طلا ممکن است

حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، پیش‌تر درباره امکان انجام معاملات صندوق‌های طلا در روزهای پنجشنبه و جمعه گفته بود که در صورت فراهم شدن امکان تسویه وجوه در این روزها، امکان ایجاد معاملات صندوق‌های طلا در روزهای پایانی هفته نیز وجود خواهد داشت.

این اظهارنظر نشان می‌دهد که مسئله اصلی برای توسعه معاملات صندوق‌های طلا در آخر هفته صرفاً باز بودن سامانه معاملاتی نیست، بلکه موضوع تسویه معاملات نیز باید متناسب با آن تعیین تکلیف شود.

در واقع، اگر قرار باشد صندوق‌های طلا در روزهای تعطیل بازار سرمایه نیز معامله شوند، باید سازوکارهای لازم برای ثبت، تسویه و مدیریت وجوه معاملات نیز فراهم شود تا معاملات بدون ایجاد ریسک برای سرمایه‌گذاران انجام گیرد.

اونس جهانی؛ دلیل دیگری برای باز بودن معاملات صندوق‌های طلا

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم قیمت طلا در ایران تنها تحت تأثیر نرخ ارز قرار ندارد و قیمت جهانی طلا نیز یکی از عوامل مهم تعیین‌کننده ارزش این فلز گرانبهاست.

بازار جهانی طلا در روزهای پنجشنبه و جمعه فعال است و قیمت اونس جهانی در این روزها نیز می‌تواند تحت تأثیر تحولات اقتصادی، داده‌های کلان، سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی و رویدادهای سیاسی دچار نوسان شود. بنابراین در شرایطی که بازار جهانی در حال تغییر است، توقف معاملات صندوق‌های طلای بورسی برای دو روز متوالی باعث می‌شود سرمایه‌گذار نتواند در برابر تحولات جدید بازار واکنش فوری نشان دهد.

البته قیمت صندوق‌های طلا در زمان بازگشایی بازار می‌تواند این تغییرات را تا حدودی در خود منعکس کند، اما فاصله زمانی ایجادشده میان بازار جهانی و بازار سرمایه داخلی، عملاً امکان مدیریت لحظه‌ای سرمایه را از دارندگان واحدهای صندوق‌های طلا می‌گیرد.

از سوی دیگر، گسترش ابزارهای آنلاین سرمایه‌گذاری در طلا، ضرورت بازنگری در این محدودیت را بیش از گذشته نمایان کرده است. در شرایطی که سرمایه‌گذار می‌تواند در برخی پلتفرم‌های آنلاین حتی در روزهای پنجشنبه و جمعه اقدام به خرید و فروش طلا کند، طبیعی است که بازار سرمایه نیز برای حفظ جذابیت ابزارهای رسمی خود به دنبال راهکارهایی برای پاسخ به این نیاز باشد.

بر همین اساس، ایجاد امکان معاملات صندوق‌های طلا در روزهای پنجشنبه و جمعه، در کنار فراهم کردن زیرساخت‌های تسویه و مدیریت ریسک، می‌تواند گامی در جهت افزایش جذابیت بازار سرمایه و هدایت سرمایه‌گذاران از ابزارهای کمتر شفاف به سمت ابزارهای تحت نظارت بازار سرمایه باشد.

در نهایت، مسئله اصلی صرفاً افزایش روزهای معاملاتی صندوق‌های طلا نیست؛ بلکه موضوع مهم‌تر، ایجاد یک ابزار رسمی، شفاف و تحت نظارت برای سرمایه‌گذاری در طلاست که بتواند از نظر دسترسی زمانی نیز با ابزارهای جدید بازار رقابت کند. با توجه به رشد معاملات طلا و افزایش نقش پلتفرم‌های آنلاین، به نظر می‌رسد فراهم کردن زیرساخت لازم برای معاملات صندوق‌های طلا در روزهای پنجشنبه و جمعه می‌تواند به یکی از مطالبات مهم فعالان این بازار تبدیل شود./ تسنیم