بررسی مشکلات بنادر و مناطق آزاد در کارگروه تخصصی
به گزارش اقتصاد معاصر؛ محمدجعفر قائم‌پناه، معاون رئیس‌جمهوری در نشست معاونین دبیرخانه و مدیران عامل سازمان‌های مناطق آزاد با اشاره به محدودیت منابع کشور و شرایط جنگ اقتصادی اظهار کرد: در حوزه بانکی و دیپلماسی اقتصادی نیز باید چند کار اجرایی مشخص تعریف شود و به جای سخنرانی، مشکلات شناسایی و برای آنها راه‌حل پیدا شود.
وی افزود: کشور با محدودیت منابع مواجه است و در یک جنگ اقتصادی تمام‌عیار قرار دارد. بنابراین باید از همه ظرفیت‌های موجود برای توسعه اقتصادی استفاده کنیم.
وی ادامه داد: مسائل نرم‌افزاری، اداری و مرتبط با بنادر نیز قابل حل‌وفصل است و هرجا مشکلی وجود دارد باید کارگروه تخصصی تشکیل شود و با وزیر یا دستگاه مربوطه برای حل آن گفت‌وگو و پیگیری صورت گیرد.
قائم‌پناه با اشاره به مشکلات میان مناطق آزاد و دستگاه‌های اجرایی گفت: دولت باید موانعی را که بر اثر تعارض و ناهماهنگی دستگاه‌ها ایجاد می‌شود، برطرف کند.طی یکی دو هفته آینده کارگروه‌هایی برای بررسی مشکلات مناطق آزاد تشکیل شود و مدیران مناطق آزاد با وزیر اقتصاد و دستگاه‌های مرتبط مشکلات را به‌صورت کارشناسی بررسی کنند.
وی تصریح کرد: قرار نیست همه مشکلات با دستور رئیس‌جمهور حل شود. به تعبیر رئیس‌جمهور، باید با بخش‌های مختلف گفت‌وگو کرد. اگر قانون وجود دارد، باید بررسی شود که چرا اجرا نشده است و راهکار اجرایی برای آن پیدا شود.
وی خواستار تعامل بیشتر مناطق آزاد با بانک مرکزی و وزارت امور خارجه شد و گفت: در حوزه بانکی و دیپلماسی اقتصادی نیز باید چند کار اجرایی مشخص تعریف شود و به جای سخنرانی، مشکلات شناسایی و برای آنها راه‌حل پیدا شود.
قائم‌پناه با اشاره به جایگاه قانونی مناطق آزاد اظهار کرد: ماده 65 قانون مناطق آزاد ماده بسیار مهمی است و در مقدمه آن بر دستیابی به چشم‌انداز پیشرفت ایران، هم‌پیوندی و تعامل اثرگذار اقتصاد ملی با اقتصاد جهانی و ارائه الگوی توسعه ملی در بخش‌های مختلف تأکید شده است.
وی ادامه داد: بنابراین ماده 65 بر این مبنا شکل گرفته که مناطق آزاد بتوانند الگویی برای توسعه باشند و در اقتصاد ملی اثرگذار عمل کنند. مدیرعامل منطقه آزاد نیز بر اساس قانون، بالاترین مقام منطقه محسوب می‌شود و کلیه اختیارات دستگاه‌های اجرایی، به استثنای نهادهای امنیتی و دفاعی، در اختیار منطقه آزاد قرار گرفته است.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور تأکید کرد: این اختیارات قانونی باید مورد استفاده قرار گیرد و مناطق آزاد باید بتوانند از ظرفیت‌هایی که قانون برای آنها پیش‌بینی کرده است، در مسیر توسعه اقتصادی کشور بهره بگیرند.
قائم‌پناه گفت: جایگاه مناطق آزاد در توسعه کشور و اقتصاد ملی باید روشن و مؤثر باشد. اقتصاد کشور به سرمایه‌گذاری، افزایش توان تولید و گسترش بازارهای صادراتی نیاز دارد و مناطق آزاد باید پاسخ روشنی به این نیاز ملی داشته باشند.
وی افزود: اختیارات و مزیت‌هایی که در قانون برای مناطق آزاد پیش‌بینی شده، با هدف ایجاد فرصت برای اقتصاد ایران است. بنابراین ارزیابی موفقیت مناطق آزاد نیز باید بر همین مبنا صورت گیرد؛ اینکه چه ظرفیتی به تولید کشور اضافه شده، چه بازارهایی به دست آمده و چه میزان اشتغال پایدار ایجاد شده است.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت تعریف مأموریت مشخص برای هر منطقه آزاد گفت: هر منطقه ظرفیت خاص خودش را دارد. ماکو و ارس ظرفیت‌های متفاوتی دارند و منطقه بیرجند و شرق کشور نیز با توجه به موقعیت خود در ارتباط با افغانستان و پاکستان دارای ظرفیت‌های ویژه‌ای است.
قائم‌پناه افزود: باید از تحولات منطقه‌ای و ظرفیت کشورهای همسایه استفاده کنیم و هر منطقه آزاد متناسب با موقعیت جغرافیایی و اقتصادی خود، مأموریت مشخصی تعریف کند.
وی ادامه داد: لازم است روابط اقتصادی مناطق مرزی با کشورهای همسایه گسترش پیدا کند. برای نمونه، دولت کمیسیون‌های مشترک با کشورهای مختلف را مصوب کرده است و مناطق آزاد نیز باید در این چارچوب با استانداران و دستگاه‌های مرتبط تعامل و هماهنگی داشته باشند.
موقعیت جغرافیایی به‌تنهایی مزیت اقتصادی نیست
قائم‌پناه با بیان اینکه موقعیت جغرافیایی به‌تنهایی نمی‌تواند یک فرصت ماندگار اقتصادی ایجاد کند، اظهار کرد: موقعیت جغرافیایی زمانی به فرصت اقتصادی تبدیل می‌شود که با تصمیم‌گیری‌های به‌موقع، خدمات قابل اتکا و نگاه درست دولت همراه باشد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور ادامه داد: نگاه دولت باید در چارچوب تقویت اقتصاد ملی باشد و همه ما، از دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد گرفته تا وزرا و به‌ویژه وزیر امور اقتصادی و دارایی، باید برای تحقق این هدف تلاش کنیم.
وی گفت: به جای شعار باید منطق مشخصی برای اداره مناطق آزاد داشته باشیم و همه مدیران کشور باید به این باور برسند که ماده 65 و مدیریت یکپارچه، دقیقاً برای ایجاد چنین ساختاری پیش‌بینی شده است.
قائم‌پناه افزود: باید بررسی شود که چرا مدیریت یکپارچه در مناطق آزاد به شکل کامل اجرا نمی‌شود و چه مداخلاتی موجب اختلال در این مدیریت شده است.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور یکی دیگر از موضوعات مهم در موفقیت مناطق آزاد را حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران دانست و گفت: تفسیرهای متعارض، بی‌اعتنایی به تعهدات قانونی و تغییر رویه‌ها موجب می‌شود ارتباط دولت با سرمایه‌گذار قابل پیش‌بینی نباشد.
قائم‌پناه تصریح کرد: باید حقوق قانونی سرمایه‌گذاران با تغییر مدیران و رویه‌ها دستخوش تغییر نشود. وقتی سرمایه‌گذاری صدها میلیارد تومان در یک منطقه انجام داده است، نباید با تغییر مدیریت و ایجاد یک سلیقه جدید، فعالیت او متوقف یا ماه‌ها بلاتکلیف شود.
وی ادامه داد: جذب سرمایه جدید به تجربه کسانی بستگی دارد که پیش از این سرمایه‌گذاری کرده‌اند. نحوه برخورد ما با سرمایه‌گذار موجود برای سرمایه‌گذار جدید اهمیت زیادی دارد و اگر سرمایه‌گذار احساس کند حقوق و سرمایه او در معرض تصمیم‌های سلیقه‌ای قرار دارد، اعتماد او از بین خواهد رفت.مناطق آزاد باید در اصلاحات اقتصادی سنجیده و در چارچوب اختیارات قانونی پیشگام باشند.
قائم‌پناه افزود: فناوری و هوش مصنوعی نیز باید در همین مسیر مورد توجه قرار گیرد. می‌توان مناطق آزاد را به نمونه‌هایی از مدیریت دیجیتال تبدیل کرد؛ به‌گونه‌ای که فرآیندهای اداری و خدماتی در آنها تا حد امکان دیجیتالی شود.
وی اظهار کرد: کسی مانع مناطق آزاد برای استفاده از هوش مصنوعی در اداره امور نیست و باید از این ظرفیت برای افزایش کارآمدی و کاهش بروکراسی استفاده کرد.
تعامل مناطق آزاد با استانداران ضروری است
قائم‌پناه با تأکید بر ضرورت تعامل مناطق آزاد با استانداران گفت: استاندار، بالاترین مقام سیاسی و اجرایی استان است و مناطق آزاد نمی‌توانند خود را از ساختار استان جدا کنند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور اظهار کرد: اینکه مدیر منطقه آزاد تصور کند باید مستقیماً با رئیس‌جمهور ارتباط داشته باشد، درست نیست. سلسله‌مراتب اداری باید رعایت شود و چارچوب مشخصی برای تعامل مناطق آزاد با استانداران وجود داشته باشد.
وی افزود: منطقه آزاد در یک استان قرار دارد و استاندار مسئول کل استان است. بنابراین مدیر منطقه آزاد باید با استاندار تعامل، گفت‌وگو و هماهنگی داشته باشد، گزارش ارائه کند و از استاندار نیز برای حل مشکلات راهکار بخواهد.
قائم‌پناه تأکید کرد: مناطق آزاد نباید خود را ایزوله کنند. باید درباره اختیارات، همکاری‌ها و نحوه تعامل با استانداری‌ها گفت‌وگو و هماهنگی بیشتری صورت گیرد.
توجه به مردم محلی و محیط زیست
معاون اجرایی رئیس‌جمهور، یکی دیگر از مؤلفه‌های موفقیت مناطق آزاد را برخورداری مردم محلی از مزایای توسعه دانست و گفت: باید عدالت در برخورداری از فرصت‌های اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.
قائم‌پناه افزود: حفظ محیط زیست نیز یکی از بخش‌های مهم موفقیت مناطق آزاد است. توسعه نباید فشار بیش از حدی بر منابع طبیعی وارد کند و توجه به محیط زیست می‌تواند به افزایش جذابیت مناطق و همراهی مردم کمک کند.
وی تأکید کرد: همراهی مردم و اعتماد عمومی، زمینه جلب مشارکت بیشتر را فراهم می‌کند و در نهایت پشتیبانی دولت و پاسخگویی مدیران باید بر اساس نتایج عملکرد آنها باشد.
قائم‌پناه در ابتدای سخنان خود با گرامیداشت یاد شهدا و اشاره به مقاومت مردم ایران در برابر فشارها و تحریم‌ها اظهار کرد: یاد شهدای جنگ 12 روزه، شهدای مدرسه مینا و همه شهدای کشور را گرامی می‌دارم؛ شهدایی که ایستادگی در مقابل ظلم و دفاع از منافع ملی، هویت و تمامیت ارضی کشور را به ما آموختند.
وی افزود: ما ایرانیان به هویت ملی خود افتخار می‌کنیم؛ هویتی که ریشه در فرهنگ و تمدنی هزاران ساله دارد و باید همواره از آن پاسداری کنیم.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به توانمندی‌های دفاعی کشور ادامه داد: بخش مهمی از موفقیت ایران در دفاع از کشور ناشی از سه مؤلفه مهم است که یکی از آنها تدبیر مقام معظم رهبری در عرصه نظامی و حمایت از صنایع دفاعی، موشکی و پهپادی بوده است.
قائم‌پناه تصریح کرد: توان علمی و نظامی کشور موجب شد بالاترین سلاح‌های روز دنیا را بدون وابستگی به خارج تولید کنیم و در حوزه جنگ الکترونیک نیز تجربیات مهمی به دست آوریم. این دستاورد بزرگی است و باید از همه رزمندگان، مهندسان و عزیزانی که پای سامانه‌های دفاعی ایستادند و از کشور دفاع کردند، قدردانی کرد.
وی با اشاره به نقش مردم در عبور از شرایط دشوار گفت: مردم ایران با همه سختی‌هایی که وجود داشت، پای وطن، هویت و تمدن ایرانی خود ایستادند و در مقابل فشارها قد خم نکردند.
قائم‌پناه افزود: امروز مدیون همه ارکان حاکمیت، دولت، شورای عالی امنیت ملی، قوه مقننه، قوه قضاییه و دستگاه دیپلماسی فعال کشور هستیم که در کنار مردم موجب شدند ایران در نقطه‌ای قرار گیرد که دنیا مقاومت و پایداری ملت ایران را ببیند./تسنیم
