از پیشتازی بورس و طلا تا همگرایی برای استمرار صادرات

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله راهکارهای حفظ تجارت خارجی، پیامدهای اختلال در تنگه هرمز، ارز دارو، محدودیت‌های تجارت زمینی و بازارهای دارایی پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «بورس و طلا؛ پیشتاز بازارها» به مقایسه بازدهی بازارهای دارایی شامل بورس، دلار، طلا و سکه در بازه‌های ماهانه، هفت‌ماهه و یک‌ساله و بررسی بازارهای پیشتاز از نظر سودآوری پرداخته و نوشته است: «بررسی بازدهی بازارهای دارایی در مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد نیم‌سکه با رشد نزدیک به ۱۸ درصدی و ربع‌سکه با افزایش ۱۷ درصدی، بیشترین بازدهی ماهانه را ثبت کرده‌اند. دلار آزاد با رشد ۱۴.۳ درصدی و شاخص بورس با افزایش حدود ۱۴ درصدی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. در بازه هفت‌ماهه نخست سال، بورس با بازدهی ۱۲۰ درصدی پیشتاز بازارها شد و دلار با رشد ۷۶.۵ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفت. در همین دوره، طلای ۱۸ عیار ۴۹ درصد و نیم‌سکه ۴۴.۴ درصد بازدهی داشتند. بررسی عملکرد یک‌ساله منتهی به ۲۹ مهر نیز نشان می‌دهد طلای ۱۸ عیار با رشد بیش از ۱۸۱ درصدی در صدر قرار گرفته و پس از آن سکه امامی با افزایش ۱۶۸.۶ درصدی و شاخص بورس با رشد حدود ۱۶۸ درصدی قرار دارند. تداوم نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی، تحولات بازار ارز و تنش‌های منطقه‌ای از عوامل اثرگذار بر نوسانات بازارهای دارایی بوده‌اند؛ روندی که رقابت میان بورس و طلا را برای کسب بازدهی تا پایان سال همچنان تحت تاثیر قرار می‌دهد.»

روزنامه شرق با عنوان «تحریم مرزی» در گزارش اقتصادی خود به فشار آمریکا بر کشورهای همسایه ایران و تشدید محدودیت‌های تجارت زمینی؛ از انسداد مرزهای عراق و اختلال تجاری با پاکستان تا افزایش هزینه حمل‌ونقل در مرز ترکیه پرداخته و نوشته است: «گزارش‌ها از افزایش محدودیت‌های تجاری ایران در مرزهای زمینی و فشار آمریکا بر کشورهای همسایه برای همراهی با تحریم‌ها حکایت دارد. عراق پس از حمله پهپادی به خط لوله راهبردی انتقال نفت عربستان، برخی گذرگاه‌های مرزی با ایران را موقتا بست و طبق گزارش‌ها، واشنگتن نیز بغداد را برای انسداد گسترده‌تر مرزها تحت فشار قرار داده است. در پاکستان هم اگرچه مقام‌های رسمی از باز بودن مرزها سخن می‌گویند، الزامات بانکی ناشی از تحریم‌ها، تجارت دو کشور را با اختلال مواجه کرده و بنا بر گزارش‌ها، حدود سه هزار کامیون ایرانی در پشت مرز متوقف مانده‌اند. در مرز ترکیه نیز کامیون‌های ایرانی گاه تا ۲۰ روز در انتظار عبور می‌مانند و هزینه‌های حمل‌ونقل افزایش یافته است؛ به‌طوری‌که هزینه‌های لجستیکی در برخی موارد از ۱۰ درصد ارزش کالا فراتر رفته و کرایه حمل از بنادر ترکیه به ایران به هشت هزار دلار رسیده است. این تحولات، مسیرهای جایگزین تجارت ایران را با دشواری روبه‌رو کرده و نگرانی‌ها درباره گسترش محدودیت‌های زمینی و هوایی در کنار فشارهای دریایی آمریکا را افزایش داده است.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «اول اقتصاد» به کاهش ۲۵ درصدی صادرات ایران در پی جنگ و برنامه دولت برای رفع موانع تجاری و تسهیل فعالیت صادرکنندگان پرداخته و نوشته است: «در سی‌امین آیین روز ملی صادرات، رئیس‌جمهور، با اشاره به کاهش حدود ۲۵ درصدی صادرات ایران نسبت به پیش از جنگ، بر رفع موانع تجاری، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و تسهیل فعالیت بازرگانان تاکید کرد. وی با بیان اینکه پیش از جنگ حدود ۷۵ درصد صادرات کشور از مسیرهای دریایی انجام می‌شد، اعلام کرد دولت برای استفاده از مسیرهای جایگزین، اصلاح قوانین و تسهیل فرایندهای نظارتی و گمرکی برنامه‌ریزی می‌کند. همچنین توسعه همکاری‌های اقتصادی با کشورهای همسایه و بهره‌گیری از ظرفیت پیمان‌های منطقه‌ای مانند بریکس، شانگهای و اوراسیا از دیگر برنامه‌های دولت عنوان شد. در این مراسم، رئیس اتاق بازرگانی ایران خواستار هماهنگی سیاست‌های ارزی و تجاری، تسهیل رفع تعهد ارزی و تشکیل ستاد استمرار تجارت خارجی با مشارکت بخش خصوصی شد. وزیر صمت نیز پیشنهاد تشکیل کمیته‌ای برای رسیدگی سریع به مشکلات صادرکنندگان را مطرح کرد که با موافقت ضمنی رئیس‌جمهور همراه شد. مسوولان همچنین بر کاهش بروکراسی، حمایت از بازارچه‌های مرزی و تامین پایدار انرژی صنایع تاکید کردند.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «ارز دارو، ۲ برابر سال ۱۴۰۳ تامین شده است» در گزارش اقتصادی خود به تامین ارز دارو و تداوم کمبود و گرانی دارو در کشور با وجود افزایش تخصیص ارز پرداخته و نوشته است: «با وجود افزایش قابل‌توجه تامین ارز دارو و تجهیزات پزشکی، کمبود و گرانی برخی اقلام دارویی همچنان ادامه دارد. طبق آمار بانک مرکزی، از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا ۱۴ مهر حدود ۲ میلیارد و ۹۹۳ میلیون دلار ارز برای این بخش تامین شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۸.۵ درصد، سال ۱۴۰۳ حدود ۸۰ درصد و سال ۱۴۰۲ نزدیک به ۵۰ درصد افزایش نشان می‌دهد. با این حال، نمایندگان مجلس تاخیر بیمه‌ها در پرداخت مطالبات داروخانه‌ها، محدودیت نقدینگی، تحریم‌ها، اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل و افزایش هزینه واردات را از عوامل تداوم کمبود دارو می‌دانند. همچنین گزارش‌هایی از کمبود برخی داروهای اعصاب و روان به دلیل اختلال در واردات مواد اولیه از هند منتشر شده است. سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس، خواستار پیگیری حقوقی تحریم دارو در مجامع بین‌المللی و تجمیع ارز واردات میان شرکت‌های معتبر شده است. در کنار این اقدامات، اصلاح نظام بیمه‌ای، نظارت بر نحوه مصرف ارز و ارتقای کیفیت تولید داخلی نیز از راهکارهای پیشنهادی برای بهبود دسترسی مردم به دارو عنوان شده است.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «آتش جدید گرانی بر بازار بنزین و گازوئیل رژیم امریکا» به پیامدهای جنگ در غرب آسیا و اختلال در تنگه هرمز بر افزایش قیمت سوخت، هزینه حمل‌ونقل نفت و تامین مواد غذایی در جهان پرداخته و نوشته است: «جنگ در غرب آسیا و اختلال در تنگه هرمز، بازار جهانی انرژی را با افزایش قیمت سوخت و هزینه حمل‌ونقل نفت روبه‌رو کرده است. در آمریکا، ذخایر تجاری نفت خام طی ۲۷ هفته از آغاز جنگ بیش از ۵۶ میلیون بشکه کاهش یافته و قیمت بنزین و گازوئیل به‌ترتیب ۴۵ و ۶۸ درصد افزایش پیدا کرده است. هم‌زمان، هزینه حمل دریایی هر بشکه نفت در جهان از حدود ۳ دلار در سال گذشته به بیش از ۲۰ دلار رسیده و در مسیرهای خاورمیانه به حدود ۳۵ دلار افزایش یافته است. افزایش حق بیمه جنگ، هزینه سوخت و عملیات انتقال نفت بین کشتی‌ها از عوامل رشد این هزینه‌هاست. همچنین، نرخ اجاره نفتکش‌های غول‌پیکر در مسیر خلیج فارس به شرق آسیا در اوایل اکتبر از روزانه ۱.۴ میلیون دلار فراتر رفته است. تداوم این وضعیت می‌تواند قیمت جهانی نفت و هزینه انتقال کالا را افزایش دهد. در جنوب ایتالیا نیز اعتراض کامیون‌داران به گرانی سوخت و هزینه‌های زندگی، حمل مواد اولیه به کارخانه‌ها و انتقال محصولات غذایی را مختل کرده و نگرانی‌ها درباره کمبود مواد غذایی را افزایش داده است.»

روزنامه ایران با عنوان «همـگرایی برای استمرار صـادرات» در گزارش اقتصادی خود به استمرار صادرات و راهکارهای دولت و بخش خصوصی برای حفظ تجارت خارجی در شرایط جنگی و محدودیت مسیرهای حمل‌ونقل پرداخته و نوشته است: «در سی‌امین آیین روز ملی صادرات، حفظ جریان تجارت خارجی در شرایط جنگی، محدودیت مسیرهای حمل‌ونقل و افزایش هزینه‌های مبادلات، محور اصلی سخنان مسوولان دولتی و فعالان بخش خصوصی بود. امیر روشن‌بخش قنبری، معاون سازمان توسعه تجارت ایران، اعلام کرد با وجود کاهش حدود ۷۵ درصدی حجم بار در مسیر خلیج فارس و افت تقریبی ۳۵ درصدی صادرات در نیمه نخست سال، حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد بار تجاری کشور از طریق مرزها و مسیرهای جایگزین جابه‌جا شده است. در همین راستا، تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان گمرک، سازمان توسعه تجارت و راه‌آهن برای افزایش استفاده از حمل‌ونقل ریلی و کاهش هزینه‌های جابه‌جایی کالا منعقد شده است. وزیر صمت نیز پیشنهاد تشکیل کمیته‌ای مشترک با حضور اتاق بازرگانی، این وزارتخانه و بانک مرکزی را برای رسیدگی سریع‌تر به موانع صادراتی مطرح کرد. رئیس اتاق بازرگانی ایران هم خواستار تدوین برنامه عملیاتی استمرار تجارت خارجی، تسهیل تشریفات گمرکی، اصلاح سیاست‌های ارزی و حمایت از صادرکنندگان خوش‌سابقه شد. تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری، توسعه بازارهای جدید و تقویت صادرات محصولات با ارزش‌افزوده بالاتر نیز از دیگر محورهای مطرح‌شده بود.»