رشد قارچی ایرلاین‌ باوجود زمین‌گیری 60 درصد ناوگان؛ 24 شرکت با کمتر از 5 هواپیما می‌پرند

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر با وجود چالش‌هایی مانند تحریم‌های بین‌المللی و نوسانات ارزی، اصلاحات سازمان هواپیمایی کشوری در سال 1404 در موضوع کفایت سرمایه و ناوگان در تاسیس شرکت هواپیمایی نظیر کاهش حداقل ناوگان مورد نیاز برای ثبت ایرلاین از 5 به 2 فروند هواپیما، ورود سرمایه‌گذاران جدید را آسان‌تر کرد و هزینه‌های اولیه را برای مشتاقان این نوع سرمایه‌گذاری تا حدود 40 درصد کاهش داد.

همین امر از آن سال مشوقی برای برخی فعالان اقتصادی بود که سراغ تاسیس ایرلاین در کشور بروند آن هم در شرایطی که بیش از 35 شرکت هواپیمایی در کشور فعال هستند آن هم با حدود 120 فروند هواپیمای سر خط؛ این تقاضای توقف‌ناپذیر از آن مقطع سرعت گرفت اما اردیبهشت امسال بود که سازمان هواپیمایی کشور ویرایش جدیدی از دستورالعمل تاسیس و فعالیت شرکت های هواپیمایی بازرگانی تهیه کرد که در آن تغییراتی در شرایط هیئت مدیره و کفایت مالی و همچنین تعداد ناوگان، صورت گرفته بود.

در این شیوه‌نامه برای پروانه بهره‌برداری ایرلاین در «حمل مسافر، بار و پست هوایی داخلی و بین‌المللی» حداقل ناوگان به پنج فروند شامل 3 فروند هواپیمای ملکی و دو فروند هواپیمای اجاره ارتقا یافت ضمن آنکه تاکید شد برای تاسیس شرکت، هواپیماهای تامین‌شده باید از محل واردات به کشور و جدیدالورود باشد.

با این حال در دولت چهاردهم روند صدور پروانه تاسیس شرکت هواپیمایی و AOC سرعت گرفت و امروز همچنان شاهد روند قار‌چ‌گونه تاسیس ایرلاین در کشور هستیم؛ این در حالی‌ست که مالکان و بهره‌برداران این صنعت مدام از نبود سود در فعالیت شرکت‌های هواپیمایی و گلایه از هزینه‌های سنگین ایرلاین‌داری در ایران می‌گویند و هر چند وقت یکبار با همین بهانه‌ها، دنبال افزایش بیش از اندازه نرخ بلیت هم هستند.

در تایید مساله افزایش بیش از اندازه تعداد شرکت‌های هواپیمایی  در کشورمان و اشتیاق سیری‌ناپذیر عده‌ای برای تاسیس ایرلاین، می‌توان به اخذ پروانه بهره‌برداری و تاسیس ایرلاین‌های نوظهور اشاره کرد که برای نمونه چندین مورد در ادامه آورده شده است.

اولین مورد، شرکتی به نام آران‌ایر است، آژانس مسافرتی پینگوتریپ با شرح وظیفه «فروش بلیت» در تلاش برای اخذ مجوز بهره‌برداری عملیاتی (AoC) و تاسیس خط‌هوایی تحت‌عنوان آران‌ایر با در اختیار داشتن دو فروند هواپیمای ۷۳۷ است که پیش‌تر در اجارهٔ کاسپین یوده‌اند. قطعا اینکه منشا تامین هواپیماهای این شرکت، از داخل است، مغایر با مقررات تاسیس ایرلاین محسوب می‌شود، اما ظاهرا به این مساله قانونی از سوی سازمان هواپیمایی توجهی نشده است.

دومین شرکتی که در آستانه ورود به جمع ایرلاین‌دارهای ایران است، شرکت «پارسیانا» نام دارد که در شُرف دریافت مجوز بهره‌برداری‌ست، این شرکت هم ظاهرا قرار است با نام «ایر پارسینا» و با ناوگان ایرباس فعالیت خود را آغاز کند.

سومین ایرلاینی که قرار است به جمع دیگر ایرلاین‌های نیمه تعطیل کشور بپیوندد، « نوین‌ایر» نام دارد که در شُرف دریافت پروانهٔ بهره‌برداری است؛ اطلاعات زیادی از این شرکت در دسترس نیست.

شرکت چهارمی که به تازگی به جمع ایرلاین‌های کشورمان اضافه شده است، «الوند اير» نام دارد، به تازگی نخستين تصوير از هوابيماى امبرائر E145 شركت هوابيمايى الوند اير با رنگ آميزى اختصاصى اين شركت منتشر شد، ظاهرا مراحل رنگ‌آميزى اين هواپيما به بايان رسيده و انتظار می‌رود الوند اير با تكميل چك‌هاى فنى و مراحل آماده‌سازى، به‌زودى به‌عنوان جديدترين ايرلاين ايران فعاليت خود را آغاز كند؛ الوند اير قصد دارد فعاليت خود را با هوابيماهاى منطقه‌اى امبرائر ۱۴۵ با ظرفيت حدود ۵۰ مسافر آغاز كند.

دیگر ایرلاین نوظهوری که در این مقوله قابل بررسی است، «رکسان ایر» است؛ با صدور رسمى مجوز تأسيس شركت هواپيمايى خصوصی ركسان (Rexan) توسط سازمان هواييمايى كشورى، گروه سرمايه‌گذارى ميراث فرهنگى و گردشگرى ايران «سمگا» به ادعای خودشان گام بلند ديگرى در تكميل سبد خدمات جامع گردشگرى خود برداشته‌اند.

سازمان هواپيمايى كشورى در تاريخ ۱۷ مرداد ۱۴۰۵، طى ابلاغيه‌اى رسمى، مجوز فعاليت شركت هوايمايى ركسان (Rexan) در حوزه حمل ونقل هوايى مسافر، بار و پست را صادر كرد؛ روابط عمومی این شرکت اعلام کرده است که این توفیقشان، حاصل تلاش هاى مستمر و چشم‌انداز بلندمدت گروه سمگا براى ايجاد يك اكوسيستم جامع خدمات گردشگرى است كه اكنون با ورود به عرصه حمل‌ونقل هوايى، كاملتر می‌شود.

اسفنديار حيدرپور که مديرعامل هلدينك سمگا را بر عهده دارد، مدعی‌ست که دريافت اين مجوز، تنها آغاز راه است، هوابيمايی ركسان (Rexan) بلافاصله فرآيندهاى تخصصى خود را براى انطباق با استانداردهاى پيشرفته ابلاغى (دستورالعمل ۳۱۴۰) و اخذ گواهينامه بهره‌بردارى هوايى (AOC) آغاز كرده است.



حيدری‌پوراین را هم گفته است که با جديت در حال ييشبرد مراحل اجرايى و آماده‌سازى ناوگان براى آغاز عمليات پروازى هستند.

فعالیت 24 شرکت هواپیمایی با کمتر از 5 فروند هواپیمای فعال
 

بنابراین گزارش در حال حاضر بیش از 33 شرکت هواپیمایی با 122 فروند هواپیمای سرخط در کشور فعالیت می‌کنند این در حالی‌ست که کل تعداد هواپیماهای ناوگان هوایی کشور 297 فروند است و با لحاظ این آمار و ارقام، درواقع حدود 60 درصد ناوگان هوایی کشور زمین‌گیر است.

از بین همین شرکت‌های فعال، 12 شرکت با تعداد ناوگان کمتر از 5 فروند فعالیت می‌کنند و 24 شرکت هواپیمایی کمتر از 5 فروند هواپیمای فعال دارند.

ضرورت دارد وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی کشوری درخصوص اجابت تقاضاهای بدون توقف در تاسیس شرکت هواپیمایی توضیح دهد؛ بسیاری از کشورهای همسایه نظیر همین ترکیه، امارات و قطر، با وجود دارابودن ظرفیتی چندین برابر کل ظرفیت ناوگان هوایی کشور ما، تعدادی انگشت‌شمار شرکت هواپیمایی در صنعت هوانوردی خود دارند و بیش از آنکه به تاسیس قارچ‌گونه ایرلاین بپردازند، درواقع به توسعه قارچ‌گونه ناوگان و صندلی پرواز مشغولند امری که در نهایت موجب رشد اقتصادی کشورشان می‌شود.