هرخانه یک نیروگاه؛ برنامه جدید ساتبا برای توسعه نیروگاه‌های پشت‌بامی
به گزارش اقتصاد معاصر؛ به نقل از وزارت نیرو، محسن طرزطلب، رییس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) از تدوین بسته حمایتی جدید برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی خبر داد و گفت: این پیشنهاد به وزارت نیرو ارائه شده و وزیر نیرو با آن موافقت کرده است. هم اکنون هماهنگی‌های لازم با وزارت اقتصاد، صندوق توسعه ملی و سازمان برنامه و بودجه برای تأمین منابع و طی مراحل قانونی در حال انجام است.
وی درباره جزئیات بسته پیشنهادی تصریح کرد: قرار است یک بسته کامل شامل صفحه خورشیدی، ذخیره‌ساز و اینورتر هیبریدی برای خانوارها، واحد‌های تجاری کوچک، مغازه‌ها و بخش کشاورزی در نظر گرفته شود.
طرزطلب افزود: در این مدل، 10 درصد هزینه را متقاضی، 50 درصد را از محل منابع صندوق توسعه ملی و 40 درصد را سرمایه‌گذار تأمین می‌کند.
رییس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) بیان کرد: با اجرای این مدل، تجهیزات مورد نیاز به‌صورت یک بسته کامل در اختیار شهروندان علاقه‌مند قرار می‌گیرد و متقاضی تنها با تأمین 10 درصد منابع اولیه می‌تواند برای استفاده از این طرح اقدام کند.
اعلام آمادگی سرمایه‌گذاران برای اجرای طرح «بام نیرو»
طرزطلب از اعلام آمادگی سرمایه‌گذاران برای مشارکت در طرح «بام نیرو» با ظرفیت 4500 مگاوات خبر داد و گفت: مدل اقتصادی این طرح به‌گونه‌ای طراحی شده است که شهروندان با پرداخت 10 درصد هزینه اولیه، از محل فروش برق تولیدی اقساط را پرداخت کنند و پس از پنج تا 6سال، مالک کامل تجهیزات شوند.
وی بیان کرد: ظرفیت صفحه‌های خورشیدی، باتری و اینورتر مورد نیاز، با توجه به شرایط هر ساختمان و امکان نصب تجهیزات تعیین می‌شود و نحوه اتصال به شبکه به‌گونه‌ای طراحی می‌شود که مشترک بتواند برق تولیدی مازاد را به شبکه بفروشد.
رییس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) اظهار کرد: در این مدل، شهروند با پرداخت 10 درصد سرمایه‌گذاری اولیه، از محل درآمد فروش برق، اقساط تجهیزات را پرداخت می‌کند و پیش‌بینی ما این است که طی پنج تا 6سال، اقساط مستهلک و کل تجهیزات به مالکیت متقاضی درآید.
طرزطلب با اشاره به فراخوان این سازمان برای شناسایی سرمایه‌گذاران علاقه‌مند به مشارکت در این طرح گفت: تاکنون سرمایه‌گذاران با ظرفیت 4500 مگاوات برای ورود به این طرح اعلام آمادگی کرده‌اند.
وی ادامه داد: هم اکنون با اختصاص زمان و برگزاری جلسات، در تلاشیم این طرح را عملیاتی کنیم. مشکلات فنی شبکه، ملاحظات امنیتی و ضرورت رفع ناترازی برق، از جمله عواملی است که توسعه این شیوه تولید برق را ضروری کرده است.
رییس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) با بیان اینکه بسته‌های پیشنهادی به‌زودی معرفی و عرضه می‌شوند، گفت: این بسته‌ها می‌توانند امکان تأمین برق در زمان قطع شبکه را فراهم کنند و در عین حال، مشترکان قادر خواهند بود برق تولیدی خود را به شبکه بفروشند و از درآمد آن استفاده کنند.
طرزطلب تأکید کرد: برای عملیاتی شدن این طرح، باید صندوق توسعه ملی، سرمایه‌گذاران و دولت مشارکت کنند و دولت نیز در صورت نیاز مشوق‌هایی در نظر بگیرد.
وی تصریح کرد: با توجه به محدودیت‌های شبکه انتقال برق و ضرورت توسعه منابع تولید پراکنده، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی، تجاری، صنعتی کوچک و کشاورزی در دستور کار قرار گرفته است.
معاون وزیر نیرو در پاسخ به پرسشی درباره کاهش استقبال مردم از نصب نیروگاه‌های خورشیدی خانگی و مشکلات اقتصادی و تسهیلات این طرح گفت: پیش از پاسخ به این موضوع باید به طرحی اشاره کنم که اخیراً از سوی وزیر نیرو با عنوان «هر خانه یک نیروگاه» مطرح شده است.
طرزطلب افزود: وزیر نیرو اعلام کرده است که بر اساس تأکید رهبر معظم انقلاب و نظر رئیس‌جمهور، وزارت نیرو باید با جدیت بیشتری در زمینه توسعه نیروگاه‌های خانگی ورود کند.
مدیرعامل سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) با تأکید بر اینکه توسعه نیروگاه‌های پشت‌بامی از نظر فنی، علمی و اقتصادی قابل توجیه است، گفت: اگر مردم با سازوکار مشخص وارد فعالیت اقتصادی در زمینه تولید و فروش برق شوند، این موضوع به نفع خانوارها خواهد بود.
طرزطلب ادامه داد: تولید برق در محل مصرف، تلفات شبکه را کاهش می‌دهد و به سود شبکه و کشور است. همچنین پراکندگی نیروگاه‌ها در مناطق مختلف، تاب‌آوری شبکه برق را افزایش می‌دهد و بخشی از ضعف‌های شبکه انتقال را جبران می‌کند.
وی با اشاره به نقش مشارکت مردم در مدیریت مصرف برق افزود: وقتی تولید برق به داخل خانه‌ها و جامعه منتقل شود، مردم از نزدیک با دشواری‌ها و هزینه‌های تولید برق آشنا می‌شوند و با هر میزان صرفه‌جویی، می‌توانند درآمد بیشتری داشته باشند؛ بنابراین مشارکت آنها در مدیریت مصرف نیز افزایش پیدا می‌کند.
رییس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) با اشاره به برنامه دولت برای توسعه 30 هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر تصریح کرد: با توجه به شرایط شبکه برق کشور، دستیابی به این ظرفیت به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و در کنار توسعه نیروگاه‌های بزرگ خورشیدی، باید نیروگاه‌های پشت‌بامی و خانگی نیز توسعه پیدا کنند.
طرزطلب گفت: از مدتی قبل مطالعات و بررسی‌های لازم در این زمینه آغاز شده و طرحی تهیه و برای مقامات ارشد کشورارسال شده است تا با ورود جدی به این موضوع، برنامه و الگوی مشخصی برای توسعه این نوع نیروگاه‌ها ارائه شود.
وی تأکید کرد: منظور از بام نیرو صرفاً پشت‌بام خانه‌ها نیست، بلکه واحد‌های تجاری، صنایع کوچک و بخش کشاورزی نیز می‌توانند در این طرح مشارکت کنند.
رییس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی گفت: تأکید بر توسعه نیروگاه‌های خانگی، پیشنهاد دقیق و مهمی است؛ به‌طوری که در سال 2024 ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های تجدیدپذیر چین به 373 هزار مگاوات رسید که 42 درصد آن مربوط به نیروگاه‌های انشعابی و پشت‌بامی بود.
طرزطلب با اشاره به اقدامات اولیه برای فراهم کردن زیرساخت‌های توسعه نیروگاه‌های خانگی گفت: در ابتدای کار باید بستر‌ها و پلتفرم‌های لازم ایجاد می‌شد تا شرکت‌های واسط و تأمین‌کنندگان مالی وارد میدان شوند، سازوکار ضمانت و پذیرش نکول تسهیلات برای بانک‌ها مشخص شود و متقاضیان بتوانند تمام مراحل دریافت تجهیزات و تسهیلات را از طریق این سکو‌ها انجام دهند.
وی ادامه داد: همچنین قرار بود منابعی از محل منابع کاهش مصرف و تسهیلات در اختیار بانک‌ها قرار گیرد تا متقاضیان با نرخ سود پایین تسهیلات دریافت کنند و برای احداث نیروگاه در خانه‌های خود اقدام کنند. فراهم شدن این سازوکار‌ها و رفع موانع اجرایی زمان‌بر بوده و تاکنون توفیقات محدودی در این زمینه داشته‌ایم.
معاون وزیر نیرو با اشاره به تجربه اجرای نیروگاه‌های انشعابی برای اقشار محروم گفت: در سال‌های گذشته اقداماتی با همکاری کمیته امداد، سازمان بهزیستی و بسیج انجام شده و نتایج خوبی نیز داشته است؛ اما اکنون هدف‌گذاری ما در مقیاس بسیار بزرگ‌تری است و دیگر صحبت از ظرفیت‌های 40، 50 یا 100 مگاواتی نیست.
