سامانه ارز توافقی یک سامانه معاملاتی و بازار جامع برای همه اصناف

به گزارش اقتصاد معاصر؛علی شهیدی مدیر ارز بازرگانی مرکز مبادله با اشاره به ویژگی‌های تالار ارز توافقی بیان داشت: به منظور فراهم سازی بستری مناسب برای تجار اقتصادی، طرحی با نظر کارشناسان و متخصصان حوزه اقتصاد برنامه‌ریزی شد تا فرآیند جدیدی جهت انجام معاملات ارزی در سامانه‌ای آنلاین فراهم شود و صادرکنندگان و واردکنندگان بتوانند ارز و ریال خود را در این سامانه با قیمت پیشنهادی خود مبادله کنند.

راستی آزمایی برای اثبات ارز و ریال واقعی

وی درباره فرآیند این سامانه بیان داشت: فرآیند تالار ارز توافقی اینگونه است که صادرکنندگان برای فروش ارز خود، لازم است یک سری از مراحل پیش از معامله را طی کنند؛ صادراتی انجام شده و کوتاژی صادر شده است، آن کوتاژ وارد سامانه‌های پیشینی قبل از معامله خواهد شد و مشخص می‌گردد که هر فرد چه میزان ارز واقعی دارد؛ در واقع یکی از ویژگی‌های این سامانه این است که با توجه نوع فرآیند پیش معامله‌ای، ریسک معامله برای خریدار و فروشنده به صفر خواهد رسید.

بانک‌ها کارگزار هستند

مدیر ارز بازرگانی مرکز مبادله ایران در ادامه بیان داشت: پس از این مراحل و اثبات وجود ارز واقعی، صادر کننده ارز خود را به دست کارگزاری که بانک مرکزی تعیین می‌کند قرار می‌دهد و بر اساس سیاست‌گذاری بانک مرکزی این کارگزاران می‌توانند، بانک‌های عامل باشند.

کف و سقف نرخ ارز، توسط طرفین معامله پیشنهاد می‌شود

شهیدی درباره چگونگی کشف نرخ ارز در سامانه ارز توافقی گفت: پس از آنکه کارگزار موجودیت ارز را تأیید کرد، به صادر کننده یا نماینده وی که همان کارگزاری است اجازه خواهیم داد تا در سامانه ارز توافقی، ارز خود را به فروش برساند؛ صادر کننده ارز خود را بر اساس نرخ پیشنهادی خودش در سامانه اعلام می‌کند که این نرخ اعلامی به عنوان نرخ پایه در سامانه ثبت خواهد شد. حال برای واردکنندگان یا خریداران مراحل به صورت معکوس انجام می‌شود؛ یعنی یک واردکننده یا خریدار می‌گوید من حاضرم این ارز را با فلان قیمت خریداری کنم که به معنای سقف قیمت خرید ارز معین می‌شود و پس از بررسی‌های لازم، همه سفارش‌های خرید و سفارش‌های فروش به هسته معاملاتی مرکز مبادله ایران منتقل می‌شود.

نظارت جامع بانک مرکزی بر سامانه ارز توافقی

مدیر ارز بازرگانی مرکز مبادله ایران با اشاره به کنترل و نظارت بانک مرکزی بر سامانه ارز توافقی گفت: بانک مرکزی دسترسی‌های لازم جهت رصد جزئیات روند معاملات دارد.

قیمت گذاری دستوری وجود ندارد

علی شهیدی درباره احتمال دخالت بانک مرکزی در تعیین نرخ ارز تصریح کرد: در تالار ارز توافقی نرخ مورد نظر به صورت کاملاً توافقی قیمت گذاری و خرید و فروش می‌شود و بانک مرکزی در این تالار به هیچ عنوان دخالت نخواهد داشت و نرخ گذاری دستوری وجود ندارد. لازم به ذکر است که تالار ارز توافقی بستری گسترده دارد و ممکن است در آینده تالار‌های مختلفی همچون تالار عمده راه اندازی شود و بر اساس اهداف و سیاست‌های کلان برنامه‌ریزی خاص خود را داشته باشد؛ اما سیاستگذاری بانک مرکزی اینگونه است که در تالار ارز توافقی هیچ گونه قیمت گذاری دستوری نداشته باشد.

اولین سامانه ارزی معاملاتی کشور

مدیر ارز بازرگانی مرکز مبادله ایران در بخش دیگری از سخنان خود به دیگر ویژگی‌های بازار ارز توافقی اشاره کرد و افزود: برای اولین بار یک سامانه معاملاتی ارزی در کشور ایجاد شده است که قبلاً چنین چیزی نبوده است و سامانه‌هایی همچون نیما معاملاتی نیستند. پس یکی از ویژگی‌های این سامانه ارز توافقی این است که در آن جور سازی، معاملات پایاپای و کشف نرخ در بستری کاملاً شفاف صورت خواهد گرفت.

از بین رفتن ریسک برای طرفین معامله

وی در ادامه گفت: یکی دیگر از ویژگی‌های این سامانه حذف ریسک معاملاتی برای طرفین معامله است که مانع از خالی فروشی خواهد شد؛ چرا که ریال و ارز ابتدا به دست یک کارگزار خواهد رسید و پس از راستی آزمایی و اثبات ثمن و مثمن معامله، وارد سامانه خواهند شد و تسویه صورت خواهد پذیرفت و ریسک معامله در سامانه ارز توافقی از بین خواهد رفت.

حذف واسطه‌ها

شهیدی در ادامه سخنان خود به مالکیت ارز‌ها در این سامانه اشاره کرد و افزود: پیش از این، صراف‌ها یا برخی بانک‌های عامل، با خرید ارز‌ها از فروشندگان، مالک آن می‌شدند؛ اما در سامانه تالار ارز توافقی، مالکیت ارز به این واسطه‌ها منتقل نخواهد شد و بانک‌ها به عنوان کارگزار بین خریدار و فروشنده ایفای نقش خواهند کرد.

کاهش زمان انجام معامله

وی کاهش زمان جابجایی ارز را یکی دیگر از نکات برجسته تالار ارز توافقی عنوان کرد و بیان کرد: ما سامانه ارز توافقی را طوری طراحی کرده‌ایم تا کارگزاری‌ها اعتبارسنجی شوند که اگر در انتقال ارز تأخیر داشته باشند معاملات آنها محدودتر خواهد شد؛ از این رو، کارگزاران برای اینکه دچار محدودیت نشوند تلاش خود را خواهند داشت تا با کمترین زمان ممکن، جابجایی ارز را بین خریدار و فروشنده انجام دهند.

یک بازار جامع برای همه اصناف

او در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد: حالت بهینه این است که بازار ارز توافقی یک بازار جامع خواهد بود و تمامی اصناف در یک بازار واحد به خرید و فروش ارز خود مبادرت خواهند ورزید و دسته بندی صنوف در سامانه ارز توافقی در دستور کار نیست.