یارانه پنهان

دکه اقتصاد همچون روز‌های گذشته به بررسی گزارش‌های اقتصادی روز جرائد مکتوب پرداخته‌اند.

کیفیت پایین نان و مشکلات مربوط به این حوزه، در ایران دیگر یک گلایه روزمره نیست، بلکه به یک مساله ساختاری تبدیل شده که از مزرعه تا سفره امتداد دارد. نانی که قرار بود ساده‌ترین و در دسترس‌ترین کالای اساسی باشد، امروز هم در فرایند پخت با چالش مواجه است، هم در زنجیره تامین و هم در نظام یارانه‌ای که به ‌جای بهبود کیفیت، مسیر رانت و اتلاف منابع را هموار کرده است.

کارشناس انرژی، با تاکید بر ضرورت تشکیل سازمان بهینه‌سازی انرژی، گفت: این نهاد می‌تواند با هدفمند کردن یارانه‌ها و مهار مصرف، تورم‌های سنگین ناشی از بدهی‌های دولت را کنترل کند.

یارانه انرژی به‌عنوان یکی از بحث‌برانگیزترین مفاهیم اقتصادی سال‌های اخیر با برآورد‌هایی تا ۳۰۰ میلیارد دلار، مبنای سیاست حذف یارانه‌ها شده است اما واقعیت نشان می‌دهد این مفهوم بر فرض‌های نادرست، محاسبات ارزی و نادیده‌گرفتن عدالت اجتماعی استوار است.

مدیر پیشین اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با هشدار نسبت به هم‌زمانی بحران‌های زیربنایی کشور از جمله انرژی، آب و محیط زیست تاکید کرد: بحران ناترازی انرژی حاصل سال‌ها سیاست‌گذاری اشتباه است و نمی‌توان آن را صرفا به یک دولت یا تفکر خاص نسبت داد.

یک کارشناس اقتصادی گفت: اگر قیمت حامل‌های انرژی اصلاح نشود، نه‌ فقط خاموشی در تابستان قطعی است، بلکه تولید صنعتی کشور هم به‌شدت آسیب خواهد دید و قطعا مدت‌زمان خاموشی‌ها افزایش می‌یابد

یک نماینده مجلس گفت: اعطای یارانه به مصارف نامتعارف و خارج از الگوی بهینه به معنای ظلم به کسانی است که مصارف معقول دارند. مشترکان پرمصرف نه تنها نباید یارانه انرژی نگیرند و قیمت آزاد انرژی با آن‌ها محاسبه شود بلکه آن‌ها باید جرایمی هم پرداخت کنند.

در مصوبه ۲۰ آبان هیات وزیران، شرایط برای عرضه بنزین سوپر وارداتی مهیا شد، از سوی دیگر دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۴، پیشنهاد داد که قیمت فروش سوخت جت معادل ۳۰ درصد نرخ خرید سوخت از پالایشگاه‌ها شود، همچنین با رونمایی اخیر رئیس سازمان برنامه از راهکارهای قیمتی در حوزه ناترازی انرژی، به نظر می رسد دولت برنامه جامعی برای اصلاح قیمت بنزین دارد.

وزیر اقتصاد عدم افزایش سالانه ۱۵ درصدی قیمت بنزین را عامل واقعی نشدن قیمت بنزین دانست؛ در صورتی که طبق محاسبات، با فرض افزایش قیمت بنزین از سال ۸۳، قیمت این حامل اکنون حدود ۱۳۰۰ تومان بود.

مفهوم «پول» درعین‌حال که در ظاهر ساده به نظر می‌رسد، اولا بسیار پیچیده و حاوی مفاهیم و لایه‌های تودرتو است؛ و ثانیا یک مفهوم «کش‌دار و قابل اتساع» است، به این معنا که ادامه‌دار است و تبعات فراوانی دارد. در این بررسی، «اقتصاد معاصر» تلاش کرده بدون درگیر کردن مخاطب با پیچیدگی‌های فنی، چند نکته پایه و اساسی مورد «ماهیت پول» و «مکانیزم و چگونگی ایجاد تورم» را به زبان ساده تبیین کند.