آیا نفت ایران قربانی توافق جدید مسکو-واشنگتن خواهد شد؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ کاخ سفید در حال بررسی طرحی برای کاهش تحریم‌های روسیه است؛ اقدامی که در شرایطی صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا به دنبال بهبود روابط با مسکو و پایان دادن به جنگ اوکراین است. 

طبق گزارش رویترز، کاخ سفید از وزارت خارجه و وزارت خزانه‌داری خواسته تا فهرستی از تحریم‌هایی که امکان کاهش آن‌ها وجود دارد، تهیه کنند تا مقامات آمریکایی این موضوع را در مذاکرات با روسیه بررسی کنند. این اقدام بخشی از تلاش‌های واشنگتن برای بهبود روابط دیپلماتیک و اقتصادی با مسکو محسوب می‌شود.

لغو تحریم‌های روسیه در ازای توافق احتمالی؟

بر اساس گزارش‌ها، آمریکا در حال بررسی لغو تحریم‌های برخی نهادها و افراد روسی، از جمله چندین الیگارش بانفوذ است. این موضوع نشان می‌دهد که دولت ترامپ به دنبال ایجاد فضایی برای یک توافق احتمالی با روسیه است. 

یکی از مهم‌ترین ابعاد این مذاکرات، تحریم‌های انرژی است. روسیه یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت جهان محسوب می‌شود و کاهش تحریم‌های آمریکا علیه این کشور می‌تواند منجر به کاهش قیمت جهانی نفت شود. این مساله، به‌ ویژه در شرایطی اهمیت دارد که ترامپ قصد دارد تا صادرات نفت ایران را محدود کند.

آیا تحریم‌های جدید علیه ایران در راه است؟

در سال‌های اخیر، آمریکا و متحدانش برای کاهش درآمدهای نفتی روسیه، سقف قیمت ۶۰ دلاری برای صادرات نفت این کشور تعیین کرده بودند اما اکنون دولت ترامپ در حال بازبینی این سیاست است. اگر محدودیت‌های نفتی روسیه برداشته شود، احتمال دارد که واشنگتن فشار بیشتری بر صادرات نفت ایران وارد کند تا بازار انرژی را به نفع آمریکا و روسیه تغییر دهد. 

ترامپ در گذشته بارها تهدید کرده بود که اگر روسیه برای پایان جنگ اوکراین مذاکره نکند، تحریم‌هایش را تشدید خواهد کرد اما در روزهای اخیر، برخی مقامات دولت وی احتمال کاهش تحریم‌ها را مطرح کرده‌اند. در همین راستا اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده که مسکو در صورت همکاری در مذاکرات، می‌تواند از کاهش تحریم‌ها بهره‌مند شود. ترامپ نیز تایید کرده که ممکن است تحریم‌های روسیه «در مقطعی» کاهش یابد.

سناریوی احتمالی؛ روسیه آزاد، ایران در تنگنا؟

اگر آمریکا تحریم‌های انرژی روسیه را کاهش دهد اما هم‌زمان محدودیت‌های بیشتری بر صادرات نفت ایران اعمال کند، این می‌تواند بخشی از یک توافق پنهان میان مسکو و واشنگتن باشد. این سناریو نه‌ فقط بازار نفت را تحت تاثیر قرار خواهد داد، بلکه جایگاه اقتصادی ایران در منطقه را نیز با چالش روبه‌رو می‌کند. 

در حالی که آمریکا در حال بررسی کاهش تحریم‌های روسیه است، این احتمال وجود دارد که تهران قربانی این معامله شود. اگر تحریم‌های روسیه کاهش یابد، آمریکا ممکن است فشار بیشتری بر نفت ایران وارد کند. حال باید دید که آیا این تغییرات در سیاست‌های واشنگتن منجر به تحریم‌های جدید علیه ایران خواهد شد یا خیر؟

تحریم‌های جدید علیه ایران

در همین راستا، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) در ۸ اسفند ۱۴۰۳ (۲۶ فوریه ۲۰۲۵) اعلام کرد که ۶ شرکت مستقر در چین و هنگ‌کنگ را به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرده است.

به گفته اوفک، این شرکت‌ها به‌ عنوان شرکت‌های پوششی برای دو شرکت ایرانی (پیشتازان کاوش گستر بشرا و نارین سپهر مبین ایساتیس) فعالیت می‌کردند و در تامین قطعات الکترونیکی کلیدی برای ایران نقش داشتند.

تداوم صادرات نفت ایران به چین

با وجود فشارهای آمریکا، صادرات نفت ایران به چین همچنان ادامه دارد. طبق داده‌های Vortexa، صادرات نفت ایران به چین در یک تا ۲۰ فوریه به ۱.۴ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به ژانویه (کمتر از ۸۰۰ هزار بشکه در روز) افزایش چشمگیری داشته است. 

همچنین طبق اطلاعات Kpler، واردات نفت ایران توسط چین در فوریه ۷۷۱ هزار بشکه در روز بوده که نسبت به ۶۹۲ هزار بشکه در ژانویه افزایش داشته است. 

از اواخر ژانویه، حداقل ۸ کشتی VLCC که اخیرا به ناوگان تاریک (shadow fleet) اضافه شده‌اند، برای انتقال کشتی‌ به‌ کشتی از مالزی به چین مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

آیا نفت ایران قربانی توافق آمریکا و روسیه می‌شود؟

با وجود تحریم‌های سنگین، صادرات نفت ایران همچنان ادامه دارد و تاکنون سیاست‌های آمریکا موفق به صفر کردن آن نشده است. از سوی دیگر، چین همچنان نیازمند نفت ایران است و با توجه به اینکه روسیه بخش بزرگی از بازار نفت خود را در هند و چین تقسیم کرده، در نتیجه به نظر نمی‌رسد که خرید نفت ایران از سوی چین متوقف شود. 

البته در این میان، ایران نیز در سیاست‌های خود توجه کافی به چین نداشته و این مساله می‌تواند بر آینده تجارت نفتی میان دو کشور تاثیر بگذارد. با این حال، تا زمانی که چین همچنان به نفت ایران نیاز داشته باشد و راه‌های دور زدن تحریم‌ها برای ایران باقی بماند، احتمال قطع کامل صادرات نفت ایران به چین بعید به نظر می‌رسد.