تشدید چالش سامانه جامع تجارت؛ برخی فرآیندهای ترخیص کالا متوقف شد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ اختلال گسترده و طولانی‌مدت در سامانه جامع تجارت، بدون اطلاع‌رسانی مناسب از وضعیت این سامانه، علاوه بر ایجاد اختلال در صادرات و واردات، اکنون به مرحله چالش‌زایی رسیده است. همچنین با انتقال درگاه اظهار کالا به این سامانه، همه فرآیندهای گمرکی از جمله دریافت مجوزهای ضروری با چالش روبه‌رو شده و در صورت تداوم این شرایط، موضوع به یک چالش اساسی در تجارت کشور تبدیل می‌شود. 

در همین خصوص فاروقی، رئیس کمیسیون گمرک اتاق بازرگانی ایران ضمن تایید اختلال در سامانه جامع تجارت گفت: «حدود یک ماه است که با اختلال در این سامانه مواجه هستیم و در چند روز اخیر نیز سامانه به صورت کامل قطع بوده است.» 

توقف فرآیندهای گمرکی با انتقال درگاه اظهار کالا به سامانه جامع تجارت 

پیش از این، گمرک امکان ارائه خدمات محدود از طریق سامانه‌ جامع امور گمرکی  را داشت اما با انتقال درگاه اظهار کالا به سامانه جامع تجارت، همه مراحل ثبت و اظهار، به این سامانه وابسته شده است. اکنون با قطعی این سیستم، نه‌ فقط امکان ثبت اظهارنامه وجود ندارد، بلکه دریافت مجوزهای لازم از سازمان‌های مرتبط مانند وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان غذا و دارو و سایر نهادهای نظارتی نیز غیرممکن شده است.

با وجود این چالش، بعد از حادثه انفجار در بندر شهید رجایی، فرود عسگری، معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل گمرک ایران گفت: «از روز یک‌شنبه (۷ اردیبهشت) عملیات ترخیص  را  آغاز کردیم، هم در بخش ترانزیت داخلی و خارجی، هم در بخش صادرات و هم ترخیص کالاهای اساسی، تشریفات گمرکی در حال انجام است.»

رئیس کل گمرک ادامه داد: «هم‌اکنون  سرویس و خدمات به مردم و فعالان اقتصادی ارائه می‌دهیم و به مردم و بازرگانان این اطمینان را می‌دهیم که شرایط مهیا است و مثل قبل در سامانه جامع امور گمرکی می‌توانند نسبت به انجام تشریفات گمرکی اقدام کنند.» 

برخی مسؤولان گمرکی در استان‌ها  نیز در تماس با خبرنگار ما از وضعیت نگران‌کننده توقف اظهار و اختلال در سامانه جامع ابراز نگرانی کرده‌اند. به باور این مدیران، در صورت تداوم وضعیت موجود می‌توان چالش‌های زیر را متصور بود.

توقف کالاهای فاسدشدنی: مواد غذایی، دارویی و کشاورزی در معرض فساد قرار گرفته‌اند که می‌تواند به کمبود کالاهای اساسی و افزایش قیمت‌ها منجر شود. 

انباشت کالاهای خطرناک: مواد شیمیایی، آتش‌زا و قابل انفجار در گمرک‌ها ممکن است باعث بروز حوادث غیرقابل جبران شود. 

اختلال در زنجیره تامین: بسیاری از صنایع به مواد اولیه وارداتی وابسته هستند و توقف ترخیص کالاها تولید داخلی را با مشکل مواجه کرده است. 

خسارت به اعتبار تجاری ایران: تداوم این مشکل می‌تواند اعتماد شرکای خارجی را کاهش دهد و صادرات غیرنفتی را تحت تاثیر قرار دهد. 

نیاز فوری به مداخله مقامات ارشد 

با توجه به ابعاد گسترده این چالش، به نظر می‌رسد که لازم باشد تا دستورات زیر انجام شود: 

مورد اول: رئیس‌ جمهور، معاون اول و رئیس مجلس بدون فوت وقت دستور بررسی فوری این اختلال را صادر کنند. 

مورد دوم: کمیسیون اقتصادی مجلس و شورای عالی فضای مجازی باید علت قطعی مکرر این سامانه را بررسی و مسؤولان مربوطه را پاسخگو قرار دهند. 

قطعی سامانه جامع تجارت دیگر یک مشکل فنی ساده نیست، بلکه به چالشی تبدیل شده که اقتصاد و تجارت را تحت تاثیر قرار داده است. اگر این اختلال به‌ سرعت رفع نشود، خسارت‌های آن جبران‌ناپذیر خواهد بود. انتظار می‌رود بالاترین مقامات کشور فورا وارد عمل شوند و راهکارهای اضطراری برای بازگشت سامانه به حالت عادی را ارائه دهند.