خشکسالی تولید گندم را کاهش داد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در ادامه پیگیری‌ها درباره وضعیت تولید گندم کشور، گزارش‌ها حاکی از آن است که به دلیل کاهش بارندگی‌ها و وقوع خشکسالی در بسیاری از مناطق کشاورزی، میزان تولید گندم در سال جاری با افت محسوسی روبه‌رو شده است. برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که کاهش چشمگیر تولید می‌تواند کشور را ناگزیر به واردات گندم در حجمی تا سقف ۵ میلیون تن کند. 

غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی درباره وضعیت تولید گندم در سال زراعی اظهار داشت: «وضعیت بارندگی‌ها تا به امروز تقریبا ۲۶ درصد فقط نسبت به سال گذشته کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود که ما حدود ۲۰ درصد نسبت به سال گذشته، با کاهش تولید گندم مواجه شویم.» 

بر اساس ارزیابی کارشناسان، کمبود بارش در سال زراعی جاری، سطح عملکرد مزارع گندم را تحت تاثیر قرار داده و بسیاری از استان‌های اصلی تولیدکننده با کاهش جدی برداشت مواجه شده‌اند. 

این در حالی است که گندم به عنوان کالای استراتژیک در تامین امنیت غذایی کشور اهمیت ویژه‌ای دارد و هرگونه اختلال در تولید داخلی آن، نیاز به تامین کسری از طریق واردات را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. 

وزیر جهاد کشاورزی معتقد است که اگر بارندگی‌ها به این منوال باشد، شاید میزان کسری بیشتر شود و مقداری نیاز به واردات خواهد بود. 

در همین راستا محمدعلی اسفنانی، سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی در همایشی گفت: «در سال‌های گذشته، ایران با تولید ۱۶.۸ میلیون تن گندم در جایگاه سیزدهم جهان قرار داشت اما به‌ دلیل نبود مدیریت مناسب در حوزه آب، تولید این محصول کاهش یافته است؛ به‌ گونه‌ای که سال گذشته حدود ۱۵ میلیون تن گندم در کشور تولید شد.» 

اسفنانی با بیان اینکه در سال زراعی جاری نیز پیش‌بینی برداشت بین ۸ تا ۹ میلیون تن گندم شده است، بیان کرد: «برای جبران کمبود موجود، ناچار به واردات حداقل ۶ میلیون تن گندم هستیم.» 

گفتنی است در سال‌های گذشته نیز در مقاطع مختلف به دلیل نوسانات بارندگی، کشور ناگزیر به واردات گندم شده بود اما امسال با توجه به ابعاد گسترده‌تر خشکسالی، میزان واردات پیش‌بینی شده نسبت به سال‌های اخیر قابل توجه‌تر خواهد بود. 

عطاءلله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران کشور نیز در گفت‌وگویی به وضعیت خرید تضمینی گندم در کشور و مشکلات کشاورزان در این حوزه پرداخت و خواستار افزایش نرخ خرید گندم شد. 

هاشمی همچنین به مشکلات کشاورزان در زمینه افزایش هزینه‌ها اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر بسیاری از استان‌ها هنوز در مرحله پنجه‌زنی و ساقه‌زنی گندم هستند و برداشت این محصول دو ماه دیگر انجام خواهد شد. قیمت پایین گندم باعث نارضایتی کشاورزان شده و آنها تمایلی به افزایش تولید ندارند. به همین دلیل، ما به دنبال افزایش نرخ خرید گندم هستیم و به کمتر از ۲۴ هزار تومان برای هر کیلوگرم گندم رضایت نخواهیم داد. دولت باید گندم را به این قیمت خریداری کند تا کشاورزان آسیب نبینند و ورشکست نشوند.» 

این مقام مسؤول با اشاره به وضعیت گندم در کشورهای همسایه و مقایسه قیمت‌ها گفت: «در کشورهای همسایه قیمت گندم بیش از ۳۰ هزار تومان است. ما به آن قیمت‌ها کاری نداریم اما باید به چرخه اقتصادی کشاورز و گندمکار توجه کنیم. در زمانی که قیمت گندم ۲۰ هزار و ۵۰۰ تومان بود، دلار ۵۲ هزار تومان بود اما اکنون که دلار بیش از ۱۰۰ هزار تومان است، کشاورز باید از جایی منابع مالی بیاورد تا هزینه‌های تولید را تامین کند. این وضعیت باعث نگرانی است که کشاورز نتواند محصول خود را به دولت بفروشد و آن را به قاچاق برده یا صرف نهاده‌های دامی کند.» 

بر اساس این گزارش، علاوه بر شرایط اقلیمی، مشکلات اقتصادی کشاورزان از جمله قیمت پایین خرید تضمینی گندم و افزایش شدید هزینه‌های تولید، انگیزه تولید داخلی را تحت‌الشعاع قرار داده و بر نگرانی‌ها افزوده است. 

در چنین شرایطی، اگر دولت در سیاست‌های حمایتی خود تجدیدنظر نکند، علاوه بر تشدید واردات، خطر روی آوردن کشاورزان به قاچاق محصول یا تغییر کاربری زمین‌های زراعی نیز وجود خواهد داشت. 

در مجموع، تداوم این وضعیت می‌تواند وابستگی کشور به بازارهای خارجی را افزایش داده و فشار مضاعفی بر منابع ارزی وارد کند، مگر آنکه با اصلاح سیاست‌های حمایتی و تقویت تولید داخلی، روند نزولی تولید گندم مهار شود.