سالیوان: توافق احتمالی تهران-واشنگتن بسیار شبیه برجام خواهد بود

به گزارش اقنصاد معاصر؛ جیک سالیوان، مشاور سابق امنیت ملی ایالات متحده، در اظهاراتی در پادکست Unholy از راهبرد دونالد ترامپ در تعامل با ایران در خصوص برنامه هسته‌ای‌اش تمجید کرد و پیش‌بینی کرد که دولت ترامپ به توافقی خواهد رسید که «در عناصر کلی‌اش، بسیار شبیه به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵» (برجام) دولت باراک اوباما خواهد بود.

سالیوان که در دولت اوباما از مذاکره‌کنندگان اصلی برجام بود و بعد‌ها به‌عنوان مشاور امنیت ملی جو بایدن خدمت کرد، در پاسخ به پرسشی درباره چرخش ترامپ به سمت دیپلماسی با ایران پس از خروج از برجام در دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش، گفت: «این نکته از نظرم پنهان نمانده که اکنون دارند درباره چیزی مذاکره می‌کنند که، در خطوط کلی‌اش، قرار است بسیار شبیه به برجام به نظر برسد و حس شود. من هیچ‌گونه گفت‌وگویی با کسی در دولت ترامپ درباره این موضوع نداشته‌ام. تا جایی که می‌دانم، آنها هم با دیگر معماران یا مذاکره‌کنندگان دوران اوباما تعامل نکرده‌اند؛ تا حدی به این دلیل که، هرچند دارند برخی از نقشه‌ی راه برجام را دنبال می‌کنند، ولی از منظر بازاریابی می‌خواهند فاصله بگیرند و بگویند که [توافق]ترامپ هرچه که باشد، بسیار بهتر از توافق اوباماست. برای من بسیار جالب خواهد بود که ببینم چطور می‌خواهند این ادعا را مطرح کنند.»

سالیوان گفت با دقت تحولات علنی درباره نحوه رسیدگی به موضوع غنی‌سازی اورانیوم در مذاکرات جاری را دنبال می‌کند و افزود این موضوع هم موجب انسداد مذاکرات شده و هم باعث بروز اختلافات شدید در درون حزب جمهوری‌خواه شده است.

او همچنین با اشاره به خطر «تلافی احتمالی ایران علیه ایالات متحده و اسرائیل در منطقه» گفت: «من همیشه معتقد بودم که یک راه‌حل دیپلماتیک که برنامه هسته‌ای ایران را در یک چارچوب محدود نگه دارد، مسیر درستی برای پیش‌بردن امور است؛ و در این مورد خاص، برخلاف بسیاری دیگر از موضوعات سیاست خارجی، به‌نظر می‌رسد که من با دونالد ترامپ در یک صفحه قرار دارم.»

در پاسخ به پرسشی درباره تصمیم ترامپ برای توقف در اسرائیل نکردن در سفر اخیرش به خاورمیانه و اینکه آیا رفتار او برای گرفتن امتیاز از نتانیاهو نشانه‌ای است که بایدن نیز می‌بایست برخورد سخت‌تری با اسرائیل می‌داشت، سالیوان به شباهت‌هایی میان رویکرد ترامپ و بایدن نسبت به کشور‌های خلیج فارس اشاره کرد.

«دونالد ترامپ به صلح و معامله علاقه دارد. این نگاه پایه‌ای او به منطقه است. او به بی‌بی [نتانیاهو]نگاه می‌کند و می‌پرسد: آیا بی‌بی به من صلح یا معامله می‌دهد؟ نه. آیا محمد بن سلمان (MBS) می‌دهد؟ بله. آیا محمد بن زاید (MBZ) می‌دهد؟ بله. حتی آیا ایرانی‌ها می‌دهند؟ شاید. حوثی‌ها چطور؟ شاید آنها معامله‌ای بدهند؛ بنابراین واقعاً فکر می‌کنم او دارد این‌گونه نگاه می‌کند که: آیا بی‌بی می‌تواند شریک من در این اهداف، یعنی کاهش تنش و معاملات، باشد؟ و، چون به این نتیجه رسیده که پاسخ منفی است، خودش مستقلاً وارد عمل شده.»

سالیوان ادامه داد: «این به این معناست که او دارد توافقی با حوثی‌ها می‌بندد که عملاً حوثی‌ها را در موقعیتی نگه می‌دارد که همچنان به اسرائیل حمله می‌کنند و اعلام کرده‌اند که کشتی‌رانی مرتبط با اسرائیل را در معرض تهدید قرار می‌دهند. همچنین ممکن است توافقی با ایران ببندد، با وجود مخالفت اسرائیل؛ و البته دارد به دنبال معاملات اقتصادی عظیمی با عربستان سعودی و امارات متحده عربی می‌رود.»

وی تأکید کرد که دولت بایدن «زمینه را برای تقویت روابط با کشور‌های خلیج فارس هموار کرده بود»، و به شراکت‌هایی که با سعودی‌ها و اماراتی‌ها ایجاد شد اشاره کرد.

«ما در برخی حوزه‌ها مانند هوش مصنوعی و فناوری رویکرد متفاوتی داشتیم، به‌ویژه در محدودیت‌هایی درباره میزان تراشه‌هایی که به آنجا می‌رفت. اما در ماهیت امر، این ایده که شراکت فناوری میان ایالات متحده و امارات و همچنین ایالات متحده و عربستان سعودی وجود داشته باشد، از ویژگی‌های بارز رویکرد بایدن نیز بود؛ بنابراین من شکاف بزرگی در این زمینه نمی‌بینم.»

در پاسخ به این پرسش که اگر اسرائیل بدون تأیید ترامپ به برنامه هسته‌ای ایران حمله کند چه پیامد‌هایی خواهد داشت، سالیوان احتمال چنین اقدامی از سوی نتانیاهو را رد کرد و گفت: «من کاملاً تردید دارم که نخست‌وزیر نتانیاهو برخلاف خواست ترامپ در این زمینه اقدام کند. به‌نظرم بسیار بعید است که شاهد آن باشیم که نخست‌وزیر اسرائیل دستوری برای حمله صادر کند آن هم برخلاف اصرار رئیس‌جمهور آمریکا – به‌ویژه همین رئیس‌جمهور در این زمان – و به‌خصوص با توجه به اینکه آمریکا در حال مذاکره دیپلماتیک با ایران برای رسیدن به نوعی توافق است.»