به گزارش اقتصاد معاصر؛ سازمان اداری و استخدامی کشور در بخشنامه‌ای دستورالعمل تدوین برنامه عملیاتی نظام حکمرانی داده مبنا و نحوه استقرار این نظام را ابلاغ کرد.
متن دستورالعمل تدوین برنامه عملیاتی نظام حکمرانی داده مبنا و نحوه استقرار این نظام به شرح زیر است:
بخشنامه شماره 29482 مورخ 26/02/1404 سازمان اداری و استخدامی کشور
دستورالعمل تدوین برنامه عملیاتی نظام حکمرانی داده مبنا و نحوه استقرار این نظام
بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی کشور (دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (1) نقشه راه دولت هوشمند)
در اجرای ماده (24) نقشه راه دولت هوشمند مصوب یکصد و نود و چهارمین جلسه شورای عالی اداری به شماره 6726 مورخ 31/01/1404 و به‌منظور ایجاد وحدت‌رویه در تدوین و ارائه برنامه عملیاتی نظام حکمرانی داده‌مبنا و نحوه استقرار آن، موضوع بند «پ» ماده (107) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، دستورالعمل زیر برای اجرا ابلاغ می‌شود:
دستورالعمل تدوین برنامه عملیاتی و نحوه استقرار نظام حکمرانی داده‌مبنا
ماده 1- تعاریف و اصطلاحات در این دستورالعمل به شرح ذیل به کار می‌رود:
قانون: قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (1407- 1402).
سازمان: سازمان اداری و استخدامی کشور.
دستگاه اجرایی: تمامی دستگاه‌های مندرج در ماده (1) نقشه راه دولت هوشمند.
دستگاه اصلی: وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مستقل زیرنظر رئیس‌جمهور، مؤسسات دولتی زیر نظر مستقیم قوای قوه مقننه و قضائیه، بانک مرکزی و بیمه مرکزی.
دستگاه فرعی: دستگاه‌های وابسته به دستگاه‌های اصلی.
شورا: شورای راهبری تحول اداری دستگاه‌های اجرایی، موضوع تصویب‌نامه شماره 47743 مورخ 21/03/1403 شورای عالی اداری.
داده‌ها: عبارت است از مجموعه‌ای از اعداد، حروف، علائم و نشانه‌هایی که به‌صورت قراردادی در ابزارهای الکترونیکی یا رقومی یا توسط هر نوع فناوری جدید ارتباطاتی و اطلاعاتی تولید می‌شوند (موضوع بند (ث) ماده (1) قانون مدیریت داده و اطلاعات ملی مصوب 30/06/1401).
حکمرانی داده‌مبنا: مجموعه‌ای از شیوه‌های مدیریتی فناورانه، هوشمند و حقوقی برای خلق و به‌کارگیری داده‌های قابل اتکاء در فرایندهای مختلف حکمرانی در دستگاه‌های اجرایی به‌منظور افزایش پیش‌بینی‌پذیری، از بین‌رفتن زمینه‌های فساد، اتخاذ اثر بخش‌ترین تصمیم‌ها، جلوگیری از سوگیری در تصمیم‌گیری، ارزیابی دقیق اقدامات و سیاست‌های پیشین، طراحی راهکارهای جدید و نوآورانه پربازده و کم هزینه، تسهیل و بهینه‌سازی طراحی خدمات شهروند محور در راستای افزایش رضایت عمومی.
سازوکار پیاده‌سازی: چارچوبی پویا و انعطاف‌پذیر که به‌منظور استقرار کامل نظام حکمرانی داده‌مبنا و نحوه تدوین برنامه عملیاتی به‌پیوست این دستورالعمل ابلاغ می‌شود.
سامانه: سامانه ملی حکمرانی داده‌مبنا.
ماده 2- اهداف این دستورالعمل به‌شرح ذیل است:
1) بازطراحی نظام‌مند خدمات شهروند‌محور مبتنی بر تحلیل داده‌های محصول فرآیندهای حکمرانی در بخش عمومی کشور؛
2) ارزش آفرینی راهبردی از داده‌ها به عنوان سرمایه ملی از طریق تحلیل و بکارگیری داده‌های با کیفیت؛
3) ایجاد زیست‌بوم سیاست‌گذاری، تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد قطعی و غیرقابل انکار؛
ماده 3- از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل دستگاه اجرایی مکلف است، نسبت به استقرار حکمرانی داده‌مبنا بر اساس مراحل شش‌گانه به شرح زیر اقدام کند:
مرحله 1: تعیین سطح بلوغ دستگاه اجرایی (تحلیل وضعیت موجود)
مرحله 2: تدوین برنامه عملیاتی توسط دستگاه اجرایی براساس سطح بلوغ آن و تصویب توسط سازمان
مرحله 3: فرهنگ‌سازی و توسعه مهارت‌های داده‌محور
مرحله 4: توسعه زیرساخت‌های داده با اولویت نیازهای داده‌ای مبتنی بر مأموریت دستگاه اجرایی
مرحله 5: پیاده‌سازی فرایندهای مدیریت و تحلیل داده برای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری
مرحله 6: ارزیابی و بهبود مستمر (پایش شاخص‌ها، اصلاح سیاست‌ها و فرآیندها)
شاخص‌های اصلی ارزیابی عملکرد در جشنواره شهید رجایی لحاظ می‌شود و سازمان، سازوکار اعطای جایزه ملی استقرار حکمرانی داده‌مبنا را ذیل جشنواره مذکور مشخص و ابلاغ می‌نماید.
تبصره- عملکرد مدیران واحدهای متولی اجرای این دستورالعمل، توسط سازمان بر اساس تکالیف مندرج در برنامه عملیاتی، ارزیابی و در قالب کارنامه منتشر می‌شود و از مدیران موفق تقدیر به‌عمل می‌آید.
ماده 7- در چارچوب آیین‌نامه اجرایی بند (ب) ماده (107) قانون، واحد سازمانی متناسب حکمرانی داده‌مبنا از محل ظرفیت‌های موجود در دستگاه اجرایی به عنوان بخشی از واحد «نوآوری، هوشمندسازی و امنیت» ایجاد می‌شود.
تبصره- تا زمان ایجاد واحد حکمرانی داده‌مبنا؛ واحد فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی یا عناوین مشابه دستگاه اجرایی، متولی اجرای این دستورالعمل می‌باشد.
ماده 8- سازمان، گزارش سطح بلوغ دستگاه‌های اجرایی اصلی و فرعی، همچنین روند توسعه و بهبود آنها را به‌صورت دوره‌ای به کارگروه هوشمندسازی دولت مندرج در نقشه راه دولت هوشمند ارائه می‌کند
ماده 9- واحد حکمرانی داده‌مبنا در دستگاه اجرایی، فعالیت و میزان همکاری مدیران و کارکنان مرتبط با فرآیند مدیریت داده و استقرار نظام حکمرانی داده‌مبنا در آن دستگاه را ارزیابی می‌نماید. دستگاه اجرایی می‌تواند نسبت به تشویق مدیران و کارکنان منتخب و موفق در همکاری و اجرای این دستورالعمل و فعالان این حوزه اقدام کند.
ماده 10- در دستگاه اجرایی، کارکنانی با عنوان «ناظر‌داده» علاوه بر وظایف جاری در پست سازمانی خود، مسئولیت هماهنگی و ارتباط بین واحدهای مختلف اداری در یک دستگاه اجرایی و واحد حکمرانی داده‌مبنای مستقر در همان دستگاه را بر عهده خواهند داشت. این کارکنان به پیشنهاد واحد حکمرانی داده‌مبنا و با تأیید بالاترین مقام دستگاه اجرایی تعیین می‌شوند.
تبصره- تعداد ناظران داده در دستگاه اجرایی، نباید از تعداد واحدهای مندرج در نمودار سازمانی آن تجاوز نماید. همچنین تعداد آنان در ادارات کل استانی بر اساس ضرورت و با تأیید سازمان تا سقف تعداد معاونین آن اداره کل امکان‌پذیر می‌باشد.
ماده 11- مسئولیت اجرای این دستورالعمل بر عهده بالاترین مقام دستگاه اجرایی است.
علاءالدین رفیع‌زاده- معاون رئیس‌جمهور و رییس سازمان اداری و استخدامی کشور
