بازار کشتی‌سازی هدفی مهم در جنگ تجاری آمریکا علیه چین

اقتصاد معاصر-سهیل مصباح، کارشناس ترانزیت: صنعت کشتی‌سازی بعد از پایان جنگ جهانی دوم، به عنوان یک صنعت مهم و استراتژیک تعریف شد، چرا که منجر به ایجاد اشتغال گسترده، درآمد بسیار زیاد برای کشورها، تقویت صنایع پشتیبان مانند فولاد، ایجاد قدرت در اقتصاد دنیا و عدم وابستگی در مسائل کشتیرانی نظامی و سایر موارد می‌شد. از این‌رو رقابتی قابل توجه میان کشورهای صنعتی برای به دست آوردن سهم بیشتر از این بازار برپا شد.

از دهه‌ ۵۰ تا اواخر دهه‌ ۹۰ میلادی، ژاپن به عنوان بزرگترین کشتی‌ساز دنیا نام برده می‌شد. به گفته‌ برخی از تحلیل‌گران اقتصادی، ژاپن اقتصاد متلاشی شده خود بعد از جنگ جهانی‌ دوم را با کشتی‌سازی در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ بازسازی کرد اما از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۰۵، کشتی‌سازی کره جنوبی بیشترین سهم را داشت و از سال ۲۰۱۰ تا امروز کشتی‌سازی چین به عنوان بزرگترین کشتی‌سازی دنیا به حساب می‌آید؛ تا جایی که بیشتر از ۵۱ درصد از بازار را در اختیار دارد. مساله‌ای که برای جنگ اقتصادی میان آمریکا و چین یک مساله‌ حیاتی به حساب ‌می‌آید. 

چین در ساخت انواع کشتی اعم از ناوهای هواپیمابر، کشتی‌های حمل گاز طبیعی مایع و کشتی‌های کروز بزرگ فعال است و به تنها کشوری تبدیل شده که هر سه را به طور موازی تولید می‌کند. 

به گفته مسوولان کشتی‌سازی چین، «فشار خارجی فقط پیشرفت‌های تکنولوژیکی چین را تسریع می‌کند.» 

داده‌های منتشر شده توسط دولت چین نشان می‌دهد که تولید کشتی‌سازی این کشور از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ سالانه ۱۴.۲ درصد رشد داشته و در سال ۲۰۲۴، چین ۵۰.۱ درصد از تولید کشتی‌سازی جهانی و ۶۷.۱ درصد از سفارشات جدید را به خود اختصاص داده است. به همین دلیل ایالات متحده آمریکا، این صنعت چین را به عنوان یک تهدید شناسایی کرده و قصد دارد با آن مقابله کند. دولت دونالد ترامپ راه این مقابله را وضع تعرفه‌های سنگین بر کشتی‌های چینی انتخاب کرده است. 

در نتیجه به دلیل وضع تعرفه توسط دولت جدید آمریکا، چین کاهش ۱۸ درصدی سفارش‌های ساخت کشتی‌های جدید در نیمه اول سال میلادی را تجربه کرده است. 

طبق آمار منتشر شده توسط انجمن ملی صنعت کشتی‌سازی چین، تولید کشتی‌سازی چین از ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۵، تقریبا ۲۴.۱۳ میلیون DWT بوده که نسبت به سال گذشته، ۳.۵ درصد کاهش داشته است؛ در حالی که سفارشات جدید به ۴۴.۳۳ میلیون DWT رسیده که نسبت به سال گذشته ۱۸.۲ درصد کاهش داشته است. 

سفارشات ساخت کشتی‌های جدید تحت تاثیر تعرفه‌های وضع شده بر کشتی‌های ساخت چین در بنادر ایالات متحده از اکتبر امسال قرار گرفته است.  با این حال، بسیاری از مالکان بین‌المللی با وجود احتمال افزایش هزینه‌های بنادر ایالات متحده، همچنان به ثبت سفارش در یاردهای چینی ادامه داده‌اند. طبق آمار، ۱۳۳ مورد از ۱۹۵ کشتی کانتینری جدید سفارش داده شده در نیمه اول سال میلادی، در یاردهای چینی قرارداد بسته‌اند.

در نیمه اول سال ۲۰۲۵، تولید کشتی‌سازی، سفارش‌های جدید دریافتی و سفارش‌های در دست ساخت چین به ترتیب ۵۱.۷ درصد، ۶۸.۳ درصد و ۶۴.۹ درصد از سهم بازار جهانی را به خود اختصاص داد و این کشور را در جایگاه پیش‌رو در صنعت کشتی‌سازی جهان حفظ کرد.