یادداشت اختصاصی

یادداشت اختصاصی
حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
وابستگی بی‌سابقه صندوق‌های بازنشستگی به بودجه عمومی در لایحه ۱۴۰۵، زنگ خطر یک بحران ساختاری را به صدا درآورده است؛ جایی که نزدیک به یک‌پنجم منابع عمومی کشور صرف جبران ناترازی صندوق‌ها می‌شود و روندی فزاینده، پایداری مالی دولت و عدالت بین‌ نسلی را تهدید می‌کند.
کد خبر: ۴۵۲۸۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
در حالی که وام‌های ازدواج و فرزندآوری به یکی از مهم‌ترین ابزارهای حمایتی دولت برای تقویت نهاد خانواده تبدیل شده‌اند، سکوت معنادار لایحه بودجه ۱۴۰۵ درباره تعیین سقف و مبالغ این تسهیلات، آینده پرداخت آن‌ها را با ابهامی جدی مواجه کرده است؛ ابهامی که در شرایط وجود صف بیش از یک‌میلیون متقاضی، می‌تواند به نارضایتی گسترده اجتماعی منجر شود.
کد خبر: ۴۵۰۰۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۳

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
انباشت مطالبات غیرجاری، ترازنامه بانک‌های کشور را به یکی از اصلی‌ترین گلوگاه‌های ثبات مالی تبدیل کرده است؛ چالشی که قدرت وام‌دهی بانک‌ها به بخش مولد را به‌شدت محدود کرده و کارکرد واسطه‌گری مالی را تضعیف کرده است. تجربه موفق کشورهای مختلف نشان می‌دهد تشکیل «شرکت‌های مدیریت دارایی» می‌تواند راهکاری عملیاتی برای پالایش نظام بانکی و بازگرداندن آن به مسیر اصلی خود باشد.
کد خبر: ۴۴۹۹۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۹

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
درحالی‌که دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ از رشد چشمگیر درآمد‌های مالیاتی سخن می‌گوید، بررسی دقیق ارقام و اجزای این درآمد‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از این افزایش، نه حاصل گسترش پایه‌های مالیاتی و اصلاحات ساختاری، بلکه نتیجه افزایش نرخ‌ها و اصلاحات مقطعی قانونی است؛ وضعیتی که تداوم آن می‌تواند پایداری و عدالت نظام مالیاتی کشور را با چالش جدی مواجه کند.
کد خبر: ۴۳۶۰۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۴

لیلی محمدی-پژوهشگر اقتصادی
با وجود نگرانی‌ها و شایعات اخیر درباره احتمال وقوع تورم بالا در اقتصاد ایران، تحلیل ساختار اقتصادی کشور نشان می‌دهد که این اتفاق رخ نخواهد داد؛ استمرار استفاده از ریال در تولید، اقتصاد درون‌زا، منابع انرژی گسترده و اقدامات اصلاحی دولت، سپری در برابر سقوط ارزش پول ملی هستند و تنها تورم بالا اما کنترل‌شدنی، انتظار می‌رود.
کد خبر: ۴۲۵۶۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۶

محسن فاطمی، تحلیل‌گر اقتصادی
ابتکار «کمربند و راه» برای ایران فقط پروژه ریل و جاده نیست، بلکه آزمون «حکمرانی اتصال» است؛ جایی که هماهنگی سیاستی، همگرایی مالی و ثبات مقررات تعیین می‌کند اتصال فیزیکی به اتصال اقتصادی پایدار تبدیل شود یا خیر؛ گلوگاه اصلی ایران در «کمربند و راه»، زیرساخت نیست و یک چارچوب پنج‌گانه عملی برای کاهش ریسک و افزایش قابلیت اجرا ارائه می‌کند.
کد خبر: ۴۱۸۱۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۶

امیرحسین نامنی، پژوهشگر اقتصاد
بودجه ایران دیگر تنها یک سند حسابداری نیست؛ بلکه نقشه مسیر تامین مالی است که سرنوشت تورم و تنگنای اعتباری را رقم می‌زند. تجربه سال‌های اخیر نشان داده کسری‌ها و تعهدات دولت دیر یا زود به شبکه بانکی منتقل می‌شوند و فشار بر بانک‌ها، رشد پایه پولی و افزایش انتظارات تورمی، اقتصاد را در چرخه‌ای از تورم و کمبود نقدینگی گرفتار می‌کند.
کد خبر: ۴۱۴۵۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۳

مینا جعفری، کارشناس اقتصادی
اقتصاد ایران امروز با بحران «قفل‌شدن سرمایه» روبه‌روست؛ بحرانی که ریشه آن نه در کمبود منابع، بلکه در بی‌اعتمادی عمیق سرمایه‌گذار داخلی به افق اقتصاد و ثبات سیاست‌گذاری نهفته است. نوسان ارز، مقررات متغیر، تورم مزمن و نااطمینانی نهادی، سرمایه را از تولید به حاشیه رانده و آن را در دارایی‌های غیرمولد متوقف کرده است.
کد خبر: ۴۱۲۳۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۷

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
اقتصاد ایران طی پنج دهه گذشته در چرخه‌ای مزمن از تورم بالا و بی‌ثباتی گرفتار شده؛ چرخه‌ای که نه حاصل شوک‌های مقطعی، بلکه محصول سلطه مالی دولت، رشد مزمن نقدینگی و تعویق مکرر اصلاحات ساختاری است.
کد خبر: ۴۱۱۲۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۸

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
چهار سال از تصویب قانون مالیات بر خانه‌های خالی می‌گذرد اما این ابزار مهم تنظیم‌گری بازار مسکن همچنان در مرحله اجرا متوقف مانده است؛ توقفی که نه از ضعف قانون، بلکه از ناهماهنگی نهادی، تعارض منافع دستگاه‌های اجرایی و ناکارآمدی زیرساخت‌های اطلاعاتی به‌ ویژه سامانه ملی اسکان و املاک ناشی می‌شود.
کد خبر: ۴۱۰۳۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۵

حسین جودکی، پژوهشگر اقتصادی
رابطه ایران و چین زمانی واقعا راهبردی می‌شود که افق‌های توسعه دو کشور به یکدیگر قفل شود و هر گام اقتصادی ایران به تقویت زنجیره ارزش چین و هر سرمایه‌گذاری چین به ارتقای ظرفیت تولید ایران بینجامد.
کد خبر: ۴۰۸۳۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
اقتصاد ایران در آستانه ارائه بودجه ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از بحران‌ها و ریسک‌های هم‌افزا از جمله ناترازی انرژی و تورم بالا تا فشار معیشتی و محدودیت منابع ارزی مواجه است. بودجه سال آینده آزمونی حیاتی برای تصمیم‌گیری جسورانه، اصلاح ساختار‌ها و بازگرداندن ثبات مالی است و نیازمند شفافیت، انضباط بودجه‌ای و تمرکز بر اولویت‌های حیاتی کشور است.
کد خبر: ۴۰۵۷۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۶

مینا جعفری، کارشناس اقتصادی
افزایش بی‌وقفه قیمت مواد غذایی در کنار کاهش محسوس قدرت خرید، نشانه‌ای روشن از گرفتار شدن اقتصاد ایران در دام رکود تورمی است؛ وضعیتی که در آن سفره خانوارها هر روز کوچک‌تر می‌شود و فشار معیشتی، به‌ویژه بر اقشار کم‌درآمد و طبقه متوسط، به سطحی بی‌سابقه رسیده است.
کد خبر: ۴۰۵۳۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۹

مینا جعفری، کارشناس اقتصادی
اصلاح نرخ بنزین در کنار اختصاص سهمیه به مردم، گام موثر دولت در مدیریت مصرف انرژی‌ست، اما شفاف‌سازی به عنوان گام‌های بعدی دولت در این پروژه، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است، برای همراهی بیشتر مردم، قطعا ضرورت دارد بدانند درآمد حاصل از این محل، به چه زیرساخت‌هایی اختصاص می‌یابد، باید گزارش‌ دوره‌ای منتشر شود و مجلس و نهادهای نظارتی نقش فعالی در کنترل مصرف این منابع داشته باشند.
کد خبر: ۴۰۵۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۸

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی
رابطه‌ نابرابر عربستان سعودی و ایالات متحده آمریکا، نمونه‌ای عینی از گزاره‌ راهبردی رهبر انقلاب اسلامی است که می‌گویند: «هزینه‌ چالش از هزینه‌ سازش کمتر است.» این رابطه نشان می‌دهد تن دادن به خواسته‌های قدرت سلطه‌گر نه فقط مانع از هزینه نمی‌شود، بلکه کشور را در تله‌ای اقتصادی و سیاسی گرفتار می‌کند.
کد خبر: ۴۰۳۸۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۷

سند ۲۵ ساله همکاری ایران و چین، از جمله دستاورد‌های سیاسی مهم تهران در برابر فشار‌های بین‌المللی، با وعده سرمایه‌گذاری ۴۰۰ میلیارد دلاری چینی‌ها مشهور شد اما واقعیت اقتصادی آن هنوز فراتر از تفاهم‌نامه‌های راهبردی و پروژه‌های پراکنده نرفته است.
کد خبر: ۴۰۲۸۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۶

دانیال داودی، دانشجوی دکتری توسعه اقتصادی
در سال‌هایی که جدال‌های سیاسی جای تحلیل‌های تخصصی را گرفته، بحث‌هایی مانند «قیمت بنزین» و «ارز ترجیحی» به محور منازعات روزمره بدل شده است؛ حال آنکه پرسش اصلی اقتصاد ایران نه نرخ سوخت است و نه نحوه توزیع یارانه، بلکه ظرفیت تولید نفتی کشوری است که بدون سرمایه‌گذاری جدی در بالادست، حتی از تحقق حداقل اهداف اسناد بالادستی نیز بازمانده است.
کد خبر: ۳۹۴۸۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۷

مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی
ایران با کسری روزانه چند ده میلیون لیتری بنزین روبه‌روست و واردات سوخت فشار سنگینی بر منابع ارزی کشور وارد می‌کند؛ در این شرایط، شبکه گسترده CNG با ظرفیت بالقوه ۳۰ میلیون لیتری، فرصتی استراتژیک برای کاهش مصرف بنزین و نجات اقتصاد سوختی کشور محسوب می‌شود اما تحقق این ظرفیت فقط با اصلاح قیمت بنزین و حمایت اقتصادی از جایگاه‌ها و تبدیل خودروها ممکن خواهد بود.
کد خبر: ۳۹۴۷۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۶

محمد نجارصادقی: تفویض اختیار واردات کالای اساسی به استانداران ترسناک است
مصوبه تازه دولت که اختیار واردات کالاهای اساسی را مستقیماً به استانداران سپرده، مسیر یک دهه سیاستگذاری و سامانه‌سازی تجاری را از مدار خارج کرده و تصمیم‌گیری درباره حیاتی‌ترین اقلام معیشتی مردم را از مرکز به استان‌ها برده است؛ تغییری که اگرچه با شعار «تسهیل تأمین» معرفی شده اما در عمل دولت را وارد بازی خطرناکی با بازار ارز، تولید داخل و امنیت غذایی می‌کند.
کد خبر: ۳۹۳۵۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۲

محمدجواد صحرائی، پژوهشگر اقتصادی
پس از جهش شدید قیمت‌ها در دوران کرونا و جنگ اوکراین، بازار کالاها از سال ۲۰۲۳ به بعد وارد روند کاهش قیمت شده است. بر اساس پیش‌بینی بانک جهانی، قیمت کلی کالاها در دو سال آینده، هر سال حدود ۷ درصد کاهش خواهد یافت و در سال آینده به پایین‌ترین سطح از ۲۰۲۰ تا کنون می‌رسد. با این حال قیمت‌ها هنوز به طور کامل به سطح پیش از کرونا بازنگشته‌اند. در این میان، انرژی عامل اصلی کاهش قیمت‌ها است و پیش‌بینی می‌شود که در دو سال آینده به ترتیب ۱۲ و ۱۰ درصد کاهش یابد.
کد خبر: ۳۹۳۵۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۳

گزارش
گزارش
اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

زیان بانک ملی با تسعیر دارایی‌های ارزی به صفر نزدیک شد

زیان بانک ملی در سال ۱۴۰۳ به ۲۷۹ میلیارد تومان رسید که این رقم نسبت به زیان ۴ هزار و ۳۸۶ میلیارد تومانی سال ۱۴۰۲ کاهش محسوسی را نشان می‌دهد.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

تغییر نقشه درآمد‌های انرژی دولت در سال ۱۴۰۵

دولت برای سال آینده، نقشه درآمدی انرژی خود را به شکل چشمگیری تغییر داده است. بر اساس برآوردهای جدید، افزایش ۱۰۰ هزار بشکه‌ای مصرف روزانه نفت داخلی و توقف کامل صادرات میعانات گازی، نشان از چرخش استراتژی به سمت تامین نیاز داخلی دارد. در این میان، کانون اصلی تامین منابع به فروش داخلی گاز منتقل شده است؛ به طوری که ۴۱۲ هزار میلیارد تومان از درآمد هدفمندی...

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

چگونه با یک تدبیر ارزی بحران کالای اساسی در پایان سال اتفاق نیافتاد؟

در حالی که پس از اجرای جراحی اقتصادی حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و جهش چهاربرابری نیاز نقدینگی برای تامین ارز کالاهای اساسی، بسیاری از فعالان بازار نسبت به بروز کمبود نهاده‌های دامی، روغن و سایر اقلام ضروری هشدار می‌دادند اما با یک تدبیر ویژه جلوی بحران کمبود کالاهای اساسی گرفته شد.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

هشدار افزایش قیمت‌ها با سیاست‌ غلط بانک مرکزی در تامین نقدینگی تولید

بانک مرکزی مقرر کرده است ۸۰ درصد سرمایه در گردش ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی برای بنگاه‌های متاثر از تغییر نرخ ارز را به در قالب اوراق گام پرداخت کند تا آثار تورمی نداشته باشد، اما عملکرد ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ اوراق گام، یک دهم این رقم بوده و تحقق این هدف در این شرایط بسیار بعید است و بیم آن می‌رود تورم با کاهش عرضه کالا‌ها افزایش یابد.

یادداشت و تحلیل
یادداشت و تحلیل
حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی

برگشت نظام بانکی به مسیراصلی با تشکیل شرکت مدیریت دارایی‌

انباشت مطالبات غیرجاری، ترازنامه بانک‌های کشور را به یکی از اصلی‌ترین گلوگاه‌های ثبات مالی تبدیل کرده است؛ چالشی که قدرت وام‌دهی بانک‌ها به بخش مولد را به‌شدت محدود کرده و کارکرد واسطه‌گری مالی را تضعیف کرده است. تجربه موفق کشورهای مختلف نشان می‌دهد تشکیل «شرکت‌های مدیریت دارایی» می‌تواند راهکاری عملیاتی برای پالایش نظام بانکی و بازگرداندن آن به مسیر...

لیلی محمدی-پژوهشگر اقتصادی

چرا در ایران تورم سه رقمی رخ نخواهد داد؟

با وجود نگرانی‌ها و شایعات اخیر درباره احتمال وقوع تورم بالا در اقتصاد ایران، تحلیل ساختار اقتصادی کشور نشان می‌دهد که این اتفاق رخ نخواهد داد؛ استمرار استفاده از ریال در تولید، اقتصاد درون‌زا، منابع انرژی گسترده و اقدامات اصلاحی دولت، سپری در برابر سقوط ارزش پول ملی هستند و تنها تورم بالا اما کنترل‌شدنی، انتظار می‌رود.

گفت وگو
گفت وگو
عضو کمیسیون تلفیق بودجه مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر:

عرضه ارز ترجیحی دارو و شیر خشک به واردکننده فعلا ادامه دارد

عضو کمیسیون تلفیق بودجه مجلس گفت: در خصوص دارو، تجهیزات مصرفی پزشکی و شیر خشک، تصمیم این است که طبق روند سابق و تا تکمیل زیرساخت‌ها و ایجاد شرایط لازم برای پرداخت مابه‌التفاوت به بیمه‌ها، ارز ترجیحی به واردکننده پرداخت شود، پس از آماده شدن زیرساخت‌های الکترونیکی، سال‌های آینده این پرداخت‌ها نه از طریق واردکننده که از طریق بیمه انجام خواهد شد.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر تشریح کرد

چالش صادرکنندگان پسته و خرما با رتبه‌بندی کارت‌های بازرگانی

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران از طرح رتبه‌بندی کارت‌های بازرگانی، نقد کرد و گفت: صادرات پسته و خرما به یک معضل اساسی بدل شده و بسیاری از محموله‌های تجاری روی زمین مانده است؛ صادرکنندگان قادر به ایفای تعهدات خود و پاسخگویی به مشتریان خارجی نیستند، موضوعی که اعتبار تجاری کشور را نشانه رفته است.

در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر اعلام شد

حذف مبادلات دلاری از اهداف راه‌اندازی اتحادیه دفاعی کشور‌های منطقه

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت: با شکل‌گیری اتحادیه دفاعی کشور‌های منطقه، به‌طور طبیعی پول واحد؛ ارتش واحد و قوانین مشترک ایجاد خواهد شد و یک قدرت منطقه‌ای شکل می‌گیرد؛ ممکن است در آن مقطع، یوآن به‌عنوان پول اصلی انتخاب شود یا حتی یک پول جدید، مشابه یورو، برای این اتحادیه تعریف و خلق شود.

در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر تشریح شد

2 بسته حمایتی دولت از تولیدکننده؛ از تامین سرمایه در گردش تا وام تکلیفی

سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه مجلس با بیان اینکه دولت دو بسته حمایتی برای حمایت از صنعت آماده کرده است که البته در اجرای آنها اشکالاتی وجود دارد، گفت: دامداران، مرغداران و تولیدکنندگان برای تامین مواد اولیه، هزینه‌ها و سرمایه در گردش خود دچار مشکل هستند، از دولت انتظار داریم این موضوعات را به‌صورت لحظه‌ای رصد کرده و اصلاحات لازم را انجام دهد.