صندوق‌های رمزارز در آستانه ورود به بورس تهران

به گزارش اقتصاد معاصراز سازمان بورس و اوراق بهادار، علی‌عباس کریمی با اشاره به نقش تحول‌آفرین فناوری بلاک‌چین در روش‌های معاملاتی جهانی اعلام کرد: ظهور بلاک‌چین عملاً بستر لازم برای شکل‌گیری رمزارزها را فراهم کرده است؛ بیت‌کوین به‌عنوان نخستین رمزارز در سال ۲۰۰۸ معرفی و معاملات آن از سال ۲۰۰۹ آغاز شد. پس از بیت‌کوین، رمزارزهای دیگر وارد بازار شدند و به سرعت مورد استقبال مردم و سرمایه‌گذاران خرد قرار گرفتند.

کریمی با اشاره به رشد قابل‌توجه این بازار افزود: در دهه اخیر، ارزش بازار رمزارزها بیش از۳۵۰ برابر شده که نشان‌دهنده گستردگی و حضور جدی رمزارزها در فعالیت‌های اقتصادی مردم است.

به گفته او در پی این رشد، بورس‌های اوراق بهادار جهان تلاش کردند از مزایای این دارایی‌های نوین در بازارهای سرمایه بهره‌مند شوند.

این مقام مسئول در بازار سرمایه توضیح داد: بورس‌ها با هدف پاسخ‌گویی به نیاز سرمایه‌گذاران خُرد و جلوگیری از خروج سرمایه‌ها به بازارهای غیرشفاف، به طراحی ابزارهایی مبتنی بر رمزارز اقدام کردند. از جمله، قراردادهای آتی، قراردادهای آپشن و سایر ابزارهایی که با دارایی پایه رمزارز منتشر شدند.

کریمی مهم‌ترین گام بورس‌های اوراق بهادار دنیا را طراحی صندوق‌های رمزارز عنوان کرد و گفت: اولین بازار اوراق بهاداری که صندوق رمزارز را عرضه کرد، بورس تورنتو بود. پس از آن بورس‌های سوئیس، آلمان، آمریکا و نیویورک نیز اقدام به تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری با دارایی پایه رمزارز کردند. بورس نیویورک نیز در سال ۲۰۲۴ مجوز نخستین صندوق‌های مبتنی بر رمز ارز را صادر و هم‌زمان ۱۱ صندوق را پذیرش کرد.

معاون توسعه و راهبرد بورس تهران با اشاره به دلایل استقبال گسترده سرمایه‌گذاران کم‌ریسک‌ها از این صندوق‌ها ادامه داد: نخستین دلیل، نظارت و مقررات‌گذاری شفاف در بورس‌هاست. ابزارهای رمزارزی در بورس‌ها تحت نظارت مستقیم نهادهای ناظر هستند و همین مسئله اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش می‌دهد. دوم این‌که نهادهای حقوقی در بسیاری از کشورها امکان مشارکت مستقیم در بازار رمز ارز را به دلیل محدودیت‌های مقرراتی و حسابداری ندارند؛ اما صندوق‌های رمزارز این امکان را برای‌شان فراهم کرد.

وی افزود: سادگی ابزارهای بازار سرمایه نیز عامل مهم دیگر در افزایش اقبال سرمایه‌گذاران به این نوع از صندوق‌ها بوده است. سرمایه‌گذاران در این ساختار دیگر به کیف پول دیجیتال و درگیری با پیچیدگی‌های معاملات رمزارز نیاز ندارند و نگرانی از دستکاری‌ها، کلاهبرداری‌ها و ریسک‌های پلتفرم‌های غیررسمی نیز کاهش می‌یابد. همین عوامل موجب شد استقبال از صندوق‌های رمزارز در دنیا به‌صورت چشمگیر افزایش یابد.

کریمی درباره اقدامات انجام شده در بورس تهران گفت: در بورس تهران از سال ۱۴۰۱ مطالعات بهره‌گیری از ابزارهای رمزارز را آغاز کرده‌ایم. مطالعات تطبیقی بورس‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری بزرگ دنیا نشان می‌دهد برخی از این صندوق‌ها تا ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت دارند. با توجه به استقبال گسترده مردم ایران که برآوردها نشان می‌دهد بین ۱۰ تا ۱۵ میلیون نفر درگیر بازار رمزارز هستند، ضرورت طراحی ابزارهای رسمی و تحت نظارت کاملاً محسوس است.

وی با بیان این‌که نبود مقررات لازم در سال‌های گذشته مانع ارائه رسمی پیشنهاد بوده، توضیح داد: خوش‌بختانه در یک سال اخیر در نهادهایی مانند شورای عالی تأمین مالی، بانک مرکزی و حتی قانون مالیات بر عایدی سرمایه، رمزارزها به‌عنوان دارایی شناخته شده‌اند. این موضوع امکان استفاده از این ابزارها در بازار سرمایه را فراهم کرده است.

کریمی افزود: اخیراً اساسنامه، امیدنامه و دستورالعمل صندوق‌های رمزارز را به سازمان بورس پیشنهاد داده‌ایم. امیدواریم در هفته آینده و هم‌زمان با گرامی‌داشت هفته بازار سرمایه، یک نشست تخصصی با حضور فعالان بازار و علاقه‌مندان حوزه رمزارز و صندوق‌های رمزارز برگزار می‌کنیم تا ابعاد کارشناسی این ابزارها بررسی شود.

وی اعلام کرد پیشنهاد بورس تهران عرضه صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر رمزارز است. به گفته او، البته طرح‌های تکمیلی نیز وجود دارد. خوشبختانه طراحی‌هایی انجام شده که امکان تأمین مالی از طریق این صندوق‌ها را برای اقتصاد و فعالان اقتصادی فراهم می‌کند. هدف این است که سرمایه‌هایی که امروز در بازارهای رمزارزی غیررسمی در جریان‌اند، به جریان‌های مولد و رسمی اقتصاد هدایت شوند.

کریمی با اشاره به نقش نظارتی سازمان بورس گفت: سازمان ناظر طبیعتاً حساسیت‌های خاصی در حوزه سلامت بازار و حمایت از منافع سرمایه‌گذاران خرد دارد. با عرضه این ابزارها، طیف وسیعی از سرمایه‌گذاران درگیر خواهند شد و مقررات‌گذاری باید به گونه‌ای باشد که مشکلات نظارتی و اجرایی برای سرمایه‌گذاران ایجاد نشود.

معاون توسعه و راهبرد بورس تهران افزود: در همایش‌های پیش‌رو تلاش می‌کنیم مسائل عملیاتی و اجرایی این ابزارها را برای فعالان بازار روشن کنیم. همان‌طور که در دنیا صندوق‌های رمزارز در بورس‌های اوراق بهادار پذیرفته شده و قابل معامله است، امیدواریم این ابزارها نیز به‌زودی در بازار سرمایه ایران قابل‌استفاده شوند.