سقوط هش‌ریت جهانی بیت‌کوین؛ ایران در مرکز بحران خاموشی و ماینینگ

به گزارش اقتصادمعاصر؛ قطع اینترنت، خاموشی ماینرها و سقوط ناگهانی هش‌ریت جهانی؛ زنجیره‌ای از رویدادها که در نگاه اول شبیه یک اختلال فنی داخلی به نظر می‌رسد اما با کمی دقت، به داستانی بزرگ‌تر در تقاطع انرژی، اقتصاد زیرزمینی و ژئوپلیتیک رمزارزها می‌رسد. داستانی که ایران را نه در حاشیه، بلکه در متن معادلات جهانی استخراج بیت‌کوین قرار می‌دهد.

در روزهایی که اینترنت ایران به‌طور گسترده دچار اختلال شد و همزمان برخورد با ماینرهای غیرمجاز شدت گرفت، شبکه برق کشور نفس راحتی کشید. 

طبق برآوردهای یک نهاد دولتی، دست‌کم ۱۳۰۰ مگاوات از بار پایه شبکه ناگهان ناپدید شد؛ ظرفیتی معادل برق مصرفی یک شهر متوسط ایرانی اما اثر این خاموشی، تنها به داخل مرزها محدود نماند.

سهم مزارع غیرمجاز رمز ارز در ایران

در همان بازه زمانی، داده‌های جهانی نشان داد هش‌ریت شبکه بیت‌کوین از حدود ۴۵۰ اگزاهش به ۴۰۶ اگزاهش سقوط کرده است؛ افتی نزدیک به ۱۰ درصد. برای شبکه‌ای که به توزیع جغرافیایی و پایداری مشهور است، چنین ریزشی ناگهانی یک اتفاق عادی نیست. 

پیام آن روشن بود، بخشی قابل‌توجه از قدرت محاسباتی جهان، در جایی خاموش شده که کمتر در آمارهای رسمی دیده می‌شود.

ایران؛ بازیگر خاموش اما مؤثر

برآوردها حاکی از آن است که مزارع رمز ارز در ایران حدود ۵ درصد از استخراج جهانی بیت‌کوین را در اختیار دارد. عددی که شاید در نگاه اول کوچک به نظر برسد اما در بازاری که هر درصد آن میلیاردها دلار سرمایه و توازن شبکه را جابه‌جا می‌کند، تعیین‌کننده است. 

این سهم، نه از مسیر مزارع صنعتی شفاف، بلکه عمدتاً از دل یک اقتصاد زیرزمینی پیچیده تأمین می‌شود؛ اقتصادی که برق یارانه‌ای، خلأهای نظارتی و تحریم‌های مالی به آن جان داده‌اند.

۸۰۰ هزار دستگاه در سایه

طبق آمارهای دولتی، ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز در ایران فعال هستند؛ پراکنده در ۷۰ تا ۸۰ هزار مزرعه بزرگ و کوچک زیرزمینی. 

این شبکه پنهان، به‌تنهایی ۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰ مگاوات توان لحظه‌ای مصرف می‌کند؛ رقمی که با ظرفیت تولید دو نیروگاه اتمی بوشهر برابری می‌کند.

اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود، بررسی تطبیقی داده‌های فیدرهای اصلی شبکه و کنتورهای هوشمند نشان می‌دهد حدود ۲۵ درصد از استخراج‌ها حتی پس از کنتور انجام می‌شود؛ یعنی مصرفی که عملاً از دید ابزارهای رسمی اندازه‌گیری پنهان مانده است. به زبان ساده‌تر، بخشی از صنعت ماینینگ ایران نه‌فقط غیرقانونی، بلکه نامرئی است.

وقتی برق، سیاست می‌شود

در کشوری که با ناترازی مزمن انرژی دست‌وپنجه نرم می‌کند، هر مگاوات اهمیت پیدا می‌کند. خاموش شدن ناگهانی ماینرها، فارغ از نیت یا برنامه‌ریزی، نشان داد ماینینگ یکی از متغیرهای پنهان اما مؤثر در بحران برق ایران است. صنعتی که در روزهای اوج مصرف، می‌تواند معادلات خاموشی یا پایداری شبکه را تغییر دهد./فارس