افزایش قیمت محصولات شیمیایی در آلمان در پی جنگ علیه ایران

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بزرگ‌ترین شرکت‌های شیمیایی آلمان در حالی قیمت محصولات خود را افزایش داده‌اند که با افزایش شدید هزینه‌های انرژی ناشی از جنگ علیه ایران مواجه شده‌اند؛ روندی که می‌تواند به تشدید فرآیند «صنعت‌زدایی» در بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا منجر شود.

شرکت BASF، بزرگ‌ترین تولیدکننده مواد شیمیایی در اروپا، این هفته اعلام کرد قیمت آمین‌های استاندارد مورد استفاده در محصولاتی مانند مواد شوینده و پوشش‌ها را در اروپا حدود ۳۰ درصد افزایش می‌دهد. هم‌زمان شرکت تولید مواد شیمیایی تخصصی Lanxess نیز قیمت برخی از مواد خود را تا ۵۰ درصد بالا برده است.

این دو شرکت در کنار گروه‌هایی مانند Wacker Chemie، Covestro و Evonik از زمان حمله اسرائیل و ایالات متحده به ایران در پایان ماه فوریه، یا قیمت مواد شیمیایی پایه، مواد نگهدارنده و پلیمرها را افزایش داده‌اند یا به مشتریان خود اطلاع داده‌اند که قصد انجام این کار را دارند.

افزایش سریع قیمت‌ها نشان‌دهنده فشار فزاینده بر صنعت شیمیایی آلمان است؛ صنعتی که یکی از موتورهای اصلی تولید صنعتی این کشور به شمار می‌رود. با این حال برخی شرکت‌ها ممکن است در کوتاه‌مدت نسبت به رقبای آسیایی مزیت رقابتی پیدا کنند، زیرا شرکت‌های آسیایی وابستگی بیشتری به منطقه خلیج فارس برای تامین مواد اولیه‌ای مانند نفتا و متانول دارند.

ولفگانگ گروسه انترپ، مدیرعامل انجمن صنایع شیمیایی آلمان (VCI)، در این باره گفت: «هیچ‌کس نمی‌داند این وضعیت چه مدت ادامه خواهد داشت اما هر روز از ادامه آن بیش از حد طولانی است.»

وی افزود افزایش هزینه مواد اولیه، رقابت‌پذیری بلندمدت تولیدکنندگان شیمیایی اروپا را تهدید می‌کند.

این جنگ چالش تازه‌ برای صنعتی ایجاد کرده که از زمان تهاجم گسترده روسیه به اوکراین با افزایش شدید هزینه‌های انرژی مواجه بوده است. شرکت‌های این بخش از سال ۲۰۲۲ تاکنون حدود ۲۰ هزار شغل را حذف کرده و سرمایه‌گذاری داخلی خود را کاهش داده‌اند.

مایکل واسیلیادیس، رئیس اتحادیه صنایع شیمیایی و انرژی آلمان (IGBCE)، نیز هشدار داده است که بدون حمایت از این بخش، آلمان ممکن است «کل خوشه‌های صنعتی» خود را از دست بدهد و با «صنعت‌زدایی آشفته» روبه‌رو شود.

شرکت Lanxess اعلام کرده است قیمت مواد بازدارنده شعله را تا ۳۵ درصد افزایش می‌دهد و هزینه افزودنی‌های نرم‌کننده پلاستیک -که برای افزایش دوام و انعطاف‌پذیری مواد پلاستیکی استفاده می‌شوند- را تا ۵۰ درصد بالا می‌برد.

در همین حال Wacker Chemie اعلام کرده قصد دارد قیمت محصولات سیلیکونی و پلیمری خود از جمله رزین‌ها و پودرهای پلاستیکی را افزایش دهد، هرچند میزان دقیق آن را اعلام نکرده است. شرکت‌های Covestro و Evonik نیز قیمت محصولات خود را افزایش داده‌اند.

شرایط دشوار بازار همچنین باعث شده تولیدکنندگان اروپایی سرمایه‌گذاری در مناطق دیگر را افزایش دهند. شرکت BASF که در ۹۳ کشور فعالیت دارد، روز پنج‌شنبه دومین مجتمع تولید شیمیایی «فربوند» خود را در چین افتتاح کرد. این شرکت پیش‌تر نیز از برنامه کاهش نیرو در آلمان خبر داده بود.

شرکت Lanxess مستقر در شهر کلن اعلام کرده است تصمیم برای افزایش قیمت‌ها ناشی از «افزایش تجمعی هزینه‌ها» از جمله هزینه انرژی، مواد اولیه حیاتی و لجستیک در شرایط تداوم تنش‌های ژئوپلیتیکی است.

سهام این شرکت در هفته گذشته بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است؛ افزایشی که به گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال افزایش سودآوری آن در پی رشد قیمت‌ها نسبت داده می‌شود. در مقابل، رقبای آسیایی این شرکت با اختلال در حمل‌ونقل در منطقه خلیج فارس مواجه هستند.

با این حال مشخص نیست این مزیت تا چه اندازه پایدار خواهد بود، زیرا شرکت‌ها همچنان با هزینه‌های بالاتر انرژی روبه‌رو هستند. همچنین افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و احتمال کمبود برخی مواد اولیه از آسیا نیز می‌تواند چالش‌های تازه‌ای ایجاد کند.

آیریس هرمان، شریک شرکت مشاوره Oliver Wyman، در این باره گفت: «شرکت‌ها تازه نشانه‌هایی از رشد اندک را مشاهده می‌کردند و حالا این بحران رخ داده است.»

وی افزود: «همه از قبل در حال بررسی سناریوهای مختلف بودند، زیرا دیگر هیچ چیز ساده و قابل پیش‌بینی نبود. اکنون عملاً بدترین سناریو به واقعیت تبدیل شده و به سناریوی پایه بدل شده است.»

کریستین کولمان، مدیرعامل Evonik، نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد هنوز برای برآورد دقیق تاثیر بحران خاورمیانه بر فعالیت‌های این شرکت زود است، هرچند ممکن است این شرکت از کند شدن اقتصاد جهانی آسیب ببیند.

وی گفت: «در برخی حوزه‌های کسب‌وکار می‌توانیم این هزینه‌ها را دست‌کم تا حدی به مشتریان منتقل کنیم اما قطعا در همه بخش‌ها چنین امکانی وجود ندارد.»

آنا ولف، پژوهشگر صنعت شیمیایی در موسسه Ifo، نیز گفت تقاضا در آلمان برای مواد شیمیایی پایه -که در تولید محصولاتی مانند منسوجات پلی‌استری و بسته‌بندی مواد غذایی استفاده می‌شود- از قبل نیز پایین بوده و تامین‌کنندگان نمی‌توانند افزایش هزینه‌ها را به خریداران منتقل کنند.

وی افزود تولیدکنندگان مواد شیمیایی تخصصی که کاربردهای خاص دارند، احتمالا فضای بیشتری برای افزایش قیمت خواهند داشت، زیرا در این بخش رقابت‌پذیری بیشتر بر پایه کیفیت است.

با این حال، ادامه تنش‌ها در خاورمیانه و افزایش هزینه‌های انرژی و حمل‌ونقل می‌تواند فشار بر صنعت شیمیایی اروپا را در ماه‌های آینده بیشتر کند؛ صنعتی که از پیش نیز با کاهش تقاضا، رقابت شدید جهانی و نگرانی از انتقال سرمایه‌گذاری‌ها به خارج از اروپا روبه‌رو بوده است.