پرواز قیمت نفت از ابتدای جنگ رمضان

به گزارش اقتصادمعاصر؛ جنگ علیه ایران یک ماه است که ادامه دارد و تنگه هرمز نیز همچنان مسدود است؛ تنها برخی محموله‌های نفتی آن هم به صورت گزینشی از این مسیر عبور می‌کنند. به این ترتیب، خوش‌بینی در میان فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران به‌سرعت در حال رنگ باختن است.

تحلیلگران جی‌پی مورگان هشدار داده‌اند که آسیا بیشترین آسیب را از این شوک خواهد دید، هرچند برخی دیگر از کارشناسان معتقدند پیامدهای اصلی متوجه اروپا خواهد بود. با وجود این اختلاف نظرها، یک نکته مشترک است: شدت واقعی بحران هنوز به‌درستی درک نشده است!

قیمت نفت ایران ۵۳ درصد بالا رفت

بحران انرژی در جهان، منجر به تثبیت قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار شده است. قیمت نفت برنت در لحظه تنظیم این گزارش با ثبت رشد ۰.۰۴ درصدی روی رقم ۱۱۲ دلار و ۸۲ سنت در هر بشکه قرار دارد. قیمت نفت وست تگزاس اینترمیدیت WTI بالغ بر ۰.۱۲ درصد کاهش یافته و به ۱۰۲ دلار و ۷۹ سنت در هر بشکه رسیده است.

قیمت نفت موربان ابوظبی ۰.۵۶ درصد افت کرده و ۱۱۶ دلار و ۵۰ سنت در هر بشکه است. قیمت نفت عمان اما ۳.۹۳ درصد بالا رفته و به ۱۱۶ دلار و ۴۰ سنت در هر بشکه رسیده است. قیمت نفت اوپک نیز با رشد ۰.۹۸ درصدی ۱۱۸ دلار و ۱۱ سنت است.

اگرچه قیمت تمامی سبدهای نفتی طی یک ماه اخیر جهش چشمگیری داشته اما در این بین، رشد قیمت نفت ایران طی دوره جنگ قابل ملاحظه است. در حالی که نفت ایران پیش از شروع جنگ در محدوده ۷۱ دلار قیمت می‌خورد با تخفیف بالا در محدوده ۴۰ تا ۵۰ دلار معامله می‌شد، اکنون با رشد ۵۳.۵ درصدی به ۱۰۹ دلار رسیده و گفته می‌شود برای مشتریان، تخفیف ۴ تا ۵ دلاری دارد.

قیمت نفت سبک ایران در لحظه تنظیم این گزارش بین ۱۰۷ تا آستانه ۱۱۰ دلار متغیر است. نفت سنگین ایران هم بین ۱۰۵ تا ۱۰۷.۵ دلار در هر بشکه قیمت خورده است.

تغییر لحن در بانک مرکزی اروپا

کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، در گفت‌وگویی با اکونومیست هشدار داده است که خطرات ناشی از جنگ ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه ایران به‌طور جدی دست‌کم گرفته می‌شود. او با لحنی بدبینانه تأکید کرد کسانی که انتظار بازگشت سریع به شرایط عادی پس از پایان جنگ را دارند، «بیش از حد خوش‌بین» هستند و افزود: «ما با یک شوک واقعی روبه‌رو هستیم؛ شوکی که احتمالاً فراتر از آن چیزی است که امروز می‌توانیم تصور کنیم.»

این موضع‌گیری، تغییر محسوسی نسبت به اظهارات محتاطانه‌تر لاگارد در اوایل ماه جاری به شمار می‌رود؛ زمانی که او تأکید کرده بود هنوز برای قضاوت درباره ابعاد اقتصادی جنگ زود است. با این حال، او اخیراً اذعان کرد که هیچ میزان تعدیل سیاست پولی قادر به کاهش قیمت انرژی نیست؛ اظهارنظری که عملاً تأییدی بر این واقعیت است که اروپا ناگزیر با هزینه‌های سنگین‌تری مواجه خواهد شد.

هشدار بارکلیز درباره رکود تورمی

این دیدگاه بدبینانه از سوی استفن دینتون، رئیس بارکلیز، نیز تکرار شد. او در مصاحبه‌ای با بلومبرگ هشدار داد که بازارها اثر تورم ناشی از قیمت انرژی بر اقتصاد کلان را دست‌کم گرفته‌اند. به گفته دینتون، اگر قیمت نفت تا تابستان در بازه ۱۱۰ تا ۱۳۰ دلار در هر بشکه باقی بماند، خطر قیمت‌گذاری مجدد اعتبار، افت رشد اقتصادی و حتی رکود تورمی به‌طور جدی افزایش خواهد یافت.

دینتون با اشاره به منابع مالی محدود اتحادیه اروپا، رشد کند اقتصاد کشورهای عضو و وابستگی بالای آنها به واردات نفت و گاز، اروپا را آسیب‌پذیرترین منطقه در برابر این بحران دانست. او همچنین به سیاست جایگزینی هیدروکربن‌ها با انرژی بادی و خورشیدی در اروپا اشاره کرد؛ سیاستی که منجر به تعطیلی بخشی از ظرفیت تولید برق زغال‌سنگ شده و اکنون می‌توانست به‌عنوان ضربه‌گیر بحران عمل کند، مشابه آنچه در برخی کشورهای آسیایی رخ داد.

آمریکا؛ خوش‌بینی بازار در برابر بدبینی نهادهای بین‌المللی

در حالی که لاگارد بر طولانی بودن مسیر بهبود تأکید دارد، دینتون معتقد است بازگشت اعتماد می‌تواند در بازارهای مالی سریع‌تر رخ دهد. او به‌ویژه نسبت به ایالات متحده خوش‌بین است و چرخه سرمایه‌گذاری قدرتمند در حوزه‌های فناوری، انرژی و دفاع، همراه با قدرت بالای مصرف‌کننده آمریکایی، را عامل حمایت از دارایی‌های پرریسک می‌داند.

در مقابل، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تصویر محتاطانه‌تری ترسیم کرده است. این نهاد در پیش‌بینی اخیر خود اعلام کرد که تورم آمریکا در سال جاری می‌تواند به ۴.۲ درصد برسد و رشد اقتصادی به دلیل فشار بر مصرف‌کنندگان به ۲ درصد کاهش یابد؛ برآوردی که فایننشال تایمز آن را منتشر کرده است. همچنین پیش‌بینی می‌شود رشد اقتصاد جهانی در سال جاری به ۲.۹ درصد کاهش یابد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ معادل ۳.۳ درصد بوده است.

نفت، ژئوپلیتیک و خطر اختلال پایدار

در بازار انرژی، قیمت نفت در آستانه ثبت یک جهش کم‌سابقه ماهانه قرار دارد؛ جهشی که رویترز آن را پس از ورود حوثی‌های یمن به جنگ و حمله به اسرائیل، بی‌سابقه توصیف کرده است. نگرانی‌ها از نقش حوثی‌ها، با توجه به سابقه اختلال آنها در ترافیک دریایی دریای سرخ، بار دیگر تشدید شده است. اکنون، با بسته شدن تنگه هرمز، هرگونه اختلال همزمان در دریای سرخ می‌تواند ضربه‌ای به‌مراتب دردناک‌تر به اقتصاد جهانی وارد کند.

یاردنی ریسرچ در یادداشتی به نقل از سی‌ان‌بی‌سی اعلام کرد که سرعت و شدت تحولات اخیر نشان می‌دهد بازارهای انرژی با چه شتابی در حال بازقیمت‌گذاری ریسک ژئوپلیتیکی هستند؛ موضوعی که تلاش‌های پیشین برای مهار نوسانات بازار نفت و اوراق قرضه را با چالش جدی مواجه کرده و خطر اختلال پایدار در تنگه را افزایش می‌دهد.

سیگنال‌های متناقض از واشنگتن

در تحولی متناقض، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، رهبری فعلی ایران را «منطقی» توصیف کرده و از احتمال بازنگری در موضع خود درباره مذاکرات با میانجیگری پاکستان سخن گفت. با این حال، او همزمان اعلام کرد که تمایل دارد نفت ایران را «تصاحب» کند؛ اظهارنظری که به‌سختی می‌تواند زمینه‌ساز مذاکرات سازنده باشد.

این پیام‌های متناقض، به‌جای کاهش نگرانی‌ها، بر آشفتگی و عدم قطعیت بازارها می‌افزاید و در نهایت می‌تواند به تشدید فشارهای تورمی منجر شود؛ به‌ویژه در شرایطی که اختلال در صادرات انرژی خاورمیانه ادامه دارد. تحلیلگران هشدار می‌دهند اگر این اختلال با دخالت بیشتر حوثی‌ها عمیق‌تر شود، شوکی که امروز پیش‌بینی می‌شود، می‌تواند به بحرانی فراگیر و طولانی‌مدت برای اقتصاد جهانی تبدیل شود./تجارت نیوز