چرا «طلا» در بازارهای جهانی «مس» شد؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، قیمت جهانی انس طلا نه فقط افزایشی نبوده، بلکه کاهش قابل توجهی را نیز به ثبت رسانده که این کاهش، اثر خود را در بازار طلای داخلی و همچنین صندوق‌های طلا در بورس گذاشته است.

بر این اساس قیمت طلا در بازار آزاد که در پیش از جنگ برای هر گرم تا ۲۲ میلیون تومان پیش رفته بود، این روزها در محدوده ۱۷ میلیون تومان در حال معامله است و صندوق‌های طلا در بورس نیز در دو روز بازگشایی در دوران جنگ به طور متوسط حدود ۱۶ درصد افت را تجربه کردند.

این در شرایطی است که نگاهی به دلایل این عقب‌نشینی جهانی و همچنین داخلی در خصوص قیمت طلا نشان می‌دهد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران باعث تغییر بنیادین در رفتار بانک‌های مرکزی در دنیا شده است؛ روندی که طی سال‌های اخیر بر خرید گسترده طلا استوار بود، این روزها با توجه به اثر ایران بر بازار انرژی، جای خود را به فروش طلا داده است.

آن طور که بلومبرگ در تحلیلی از تحولات بازارهای جهانی اعلام کرده، از زمان آغاز جنگ علیه ایران، قیمت نفت و گاز بیش از ۵۰ و ۵۶ درصد افزایش یافته است و این جهش تاریخی، کشورهای واردکننده انرژی را با کسری قابل توجهی در تامین دلار مواجه و آنها را ناگزیر به استفاده از ذخایر طلا برای جبران این کسری کرده است.

به عنوان مثال به تازگی بانک مرکزی ترکیه اقدام به فروش حدود ۶۰ تن طلا به ارزش ۸ میلیارد دلار از ذخایر طلا در واکنش به افزایش شدید قیمت نفت و گاز ناشی از جنگ در منطقه کرده است. در این زمینه نیز نیکی شیلز، تحلیلگر شرکت تجاری ام‌کی‌اس پامپس معتقد است این فرض که بانک‌های مرکزی همواره خریدار طلا هستند در حال تغییر است. 

اگر بانک‌های مرکزی دیگر نیز مانند ترکیه وارد فروش شوند، می‌تواند فشار نزولی بیشتری بر قیمت طلا وارد کند؛ کشورهایی مانند ترکیه با وجود ذخایر قابل توجه طلا به دلیل وابستگی به واردات انرژی در معرض بیشترین فشار قرار دارند. 

در مجموع باید گفت قیمت انس جهانی طلا که در ابتدای جنگ در محدوده بالای ۵۰۰۰ دلار قرار داشت، این روزها در محدوده ۴۵۰۰ دلار در نوسان بوده و حدود ۲۵ درصد کاهش را تجربه کرده است. 

به باور کارشناسان در پی وقوع جنگ، انتظارات تورمی در آمریکا را به بالای ۵ درصد رسانده و فدرال رزرو را به سمت افزایش نرخ بهره سوق می‌دهد. از سوی دیگر نرخ بهره در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد در این کشور تثبیت شده و چشم‌انداز افزایش بیشتر آن نیز وجود دارد. علاوه بر این دو عامل که در کاهش قیمت جهای طلا اثر دارند، باید این نکته را هم افزود بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا به ۵ درصد رسیده و ارائه بازده بدون ریسک قابل توجه، جذابیت طلا را کاهش داده است.

از سوی دیگر فروش گسترده طلا توسط برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس در بازار دبی، قیمت این فلز گرانبها را تا ۳۰ دلار پایین‌تر از نرخ جهانی برای معامله پایین کشیده است. ضمن این که کشورهایی مانند چین هم که از بزرگان خرید طلا در دنیا هستند، این روزها آهنگ خرید طلا را برای تامین مالی انرژی کُند کرده‌اند.

این رفتار معامله‌گران و سرمایه‌گذاران در بازارهای جهانی در قبال دادوستد طلا در شرایط جنگی یادآور این مثال است که «از طلا بودن پشیمان گشته‌ایم، مرحمت بنمای و ما را مس نما.»