به گزارش اقتصادمعاصر؛ نشریه اقتصادی فورچون طی گزارشی با بیان اینکه ایران در حال پیروزی در جنگ انرژی در منطقه تنگه هرمز است نوشت: اگرچه ممکن است آمریکا در هفتههای آینده به تهدیدهای مکرر ترامپ برای حملات بیشتر به ایران عمل کند، اما احتمال اینکه ایران کنترل جریان انرژی از تنگه هرمز را تا حدی حفظ کند، روزبهروز بیشتر میشود و در نهایت میتواند به «پیروزی بزرگی» برای ایران در این جنگ تبدیل شود.
این پیروزی بالقوه برای ایران و متحدانش روسیه و چین، به قیمتهای بالاتر نفت و گاز و تورم بیشتر در بلندمدت منجر خواهد شد و وضعیت جهان را به طرز محسوسی بدتر از قبل جنگی که آمریکا و اسرائیل آغاز کردند، خواهد کرد.
مت رید، معاون شرکت مشاوره ژئوپلیتیک و انرژی «فورین ریپورتز» گفت: تصرف تنگه و کنترل ترافیک از طریق آن – حتی اگر این کنترل ناقص باشد – برای ایران یک پیروزی بزرگ است. ایران مطمئن است که تا حدی بر این آبراه کنترل خواهد داشت و بر دریافت عوارض برای مشروعیت بخشیدن به نقش خود و پرداخت هزینه بازسازی پس از جنگ اصرار خواهد کرد.
گزینههای دیگر یا تشدید فشار نظامی آمریکا (از جمله اعزام نیروی زمینی) است یا تداوم بنبست فعلی برای مدت طولانیتر. ترامپ گفته حملات دو یا سه هفته دیگر تشدید میشود، اما به کشورهای دیگر هم میگوید که باید نفت خود را خودشان تأمین کنند و آمریکا نیازی به کنترل تنگه ندارد.
ایران از منظر انرژی، برنده و بازنده را انتخاب میکند. اجازه میدهد قطرهچکانی محموله به چین، ویتنام، مالزی و فیلیپین برود – گروهی که شامل نیازمندترین کشورهای آسیایی است – اما این محمولهها به صورت جداگانه مذاکره میشوند. طبق گزارش S&P Global، ترافیک کلی کشتیها از خلیج فارس در مارس به تنها 5 درصد سطح فوریه سقوط کرد و این حجم تا کنون در آوریل فقط اندکی افزایش یافته است.
اگر این وضعیت بیش از حد طول بکشد، اقتصادهای سراسر جهان از هم میپاشند. ترکخوردگیها دارند ظاهر میشوند. اگر ایران کنترل تنگه را بیشتر حفظ کند، همه بازندهایم، چون قیمت نفت و سایر کالاها به سطوح غیرقابل تحمل صعود میکند. تنها راه جلوگیری از این نتیجه، پیروزی قاطع آمریکا یا توافق صلح با ایران در آیندهای نسبتاً نزدیک است.
جریانهای ترافیکی در حال تحول است
بیشتر تانکرهای خوششانسی که از تنگه خارج میشوند، مسیری نزدیک به سواحل ایران را طی میکنند، پس از پرداخت عوارض تا سقف 2 میلیون دلار برای هر کشتی. تعداد اندکی هم از 2 آوریل شروع به حرکت در نزدیکی سواحل عمان کردند که احتمالاً افزایش جزئی ترافیک را نشان میدهد. اما به گفته روهیت راتود، تحلیلگر ارشد شرکت رهگیری محموله ورتکسا، نزدیک به 400 تانکر بزرگ نفت و گاز همچنان در خلیج فارس سرگردانند – غیر از کشتیهای کوچکتر و کانتینریها.
به طور معمول روزانه حدود 135 کشتی از تنگه عبور میکنند – حامل نزدیک به 20 درصد نفت جهان، گاز طبیعی مایع، کود کشاورزی و پتروشیمی. راتود میگوید عبور و مرور فعلاً روزانه تکرقمی است. قیمت آتی نفت حدود 110 دلار در هر بشکه است و بسیاری از بشکههای فیزیکی نقدی بالای 140 دلار فروخته میشود.
به گفته راتود: «اگر کشورها و حملکنندگان میخواهند کشتیهایشان بدون مزاحمت عبور کند، باید کانال ارتباطی با ایرانیها داشته باشند. و فکر میکنم ایران هنوز هم سعی می کند برای برخی تانکرهای وابسته به غرب که محمولهشان به آمریکا یا اروپا میرود، مشکل ایجاد کند.»
در همین حال، روسیه نفت بیشتری را با قیمتهای بسیار بالاتر از قبل از جنگ میفروشد و سود بادآوردهای به دست میآورد. چین که بیش از هر کشور دیگری از خاورمیانه نفت وارد میکند، فعلاً به دلیل ذخایر عظیم استراتژیک خود در امنیت است. کشورهای در حال توسعه آسیا بیشترین آسیب را از شوکهای عرضه دیدهاند و حالا اروپا هم نشانههای فزاینده کمبود انرژی را میبیند. میانگین قیمت خردهفروشی بنزین در آمریکا از 4.10 دلار در هر گالن گذشته، اما در مقایسه با بقیه جهان ارزان است.
به گفته کارشناسان، حتی در بهترین سناریو یعنی آتشبس یا صلح در آینده نزدیک، جریان ترافیک تا اواسط تابستان به حالت عادی برنمیگردد و آن جریان نمیتواند جای صدها میلیون بشکه از دست رفته در این میان را بگیرد. قیمتها ممکن است سالها بالا بماند.
لفاظی و واقعیت
سخنرانی ترامپ در اول آوریل شفافیت چندانی نداشت؛ او قول داد عملیات را پس از «دو یا سه هفته» بمباران ایران «به عصر حجر – جایی که متعلق است» به پایان برساند. همزمان گفت کشورهای دیگر باید «بروند و تنگه را بگیرند» و استدلال کرد «وقتی این درگیری تمام شد، تنگه خودبهخود باز میشود.»
قابل پیشبینی بود که با حرفهای او قیمت نفت بالا رود. یک یادداشت تحلیلی روز بعد پاسخ داد: «این خوشبینانه به نظر میرسد. بهترین توضیح احتمالاً این است: ترامپ نمیداند چه کار میخواهد بکند.»
ترامپ ضربالاجلی را که قبلاً به تعویق افتاده بود، برای 6 آوریل تعیین کرده: یا ایران توافق صلح کند، یا زیرساخت انرژیاش بمباران شود. ناهماهنگی ترامپ بعد از سخنرانی هم در شبکههای اجتماعی ادامه یافت. بعد از اینکه گفت آمریکا نیازی به تصرف تنگه ندارد، در 3 آوریل پست کرد: «با کمی وقت بیشتر، میتوانیم به راحتی تنگه هرمز را باز کنیم، نفت را بگیریم و ثروت کلانی به دست آوریم.»
دن پیکرینگ، بنیانگذار شرکت مشاوره پیکرینگ انرژی پارتنرز، گفت : «به احتمال زیاد برای دو تا پنج سال آینده قیمت نفت بالاتری خواهیم داشت. فکر میکنم ایران در آن شرایط برنده است. بازندهها مصرفکنندگان جهانی هستند چون قیمتها بالاتر خواهد بود.»/تسنیم
