اعتراف قطر به اثرپذیری جریان گاز منطقه از جنگ علیه ایران؛ زخم انرژی خاورمیانه تا ۵ سال التیام نمی‌یابد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ جدیدترین هشدارها از آسیا نشان می‌دهد که بهبود کامل زنجیره تامین انرژی نه ماه‌ها، بلکه سال‌ها زمان خواهد برد و کشورهای این قاره که ۸۰ درصد گاز و ۶۰ درصد نفت خود را از خلیج‌ فارس تامین می‌کنند، عملا در طوفانی گرفتار شده‌اند که واشنگتن و تل‌آویو شعله‌ور کردند.

 نخست‌وزیر مالزی امروز پنج‌شنبه در جمع مسوولان حمل‌ونقل این کشور با افشای جزئیات تکان‌دهنده‌ای از پشت پرده بحران، هشدار داد که حتی اگر جنگ از همین فردا پایان یابد، بازسازی کامل زیرساخت‌های انرژی در خلیج‌ فارس بین سه تا پنج سال طول خواهد کشید. 

انور ابراهیم با اشاره به گفت‌وگوی مستقیم خود با امیر قطر، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی تاکید کرد که خسارت‌های وارده به تاسیسات گاز و نفت منطقه بسیار عمیق است و امیر قطر که از نزدیک در جریان ابعاد فاجعه قرار دارد، شخصا به وی اعلام کرده که «کمترین زمان برای بازگشت عملیات گازی به روال عادی، سه سال و برای دستیابی به عملکرد کامل، بین سه تا پنج سال خواهد بود.» 

نخست‌وزیر مالزی در ادامه با افشای یک واقعیت مهم افزود: «این جنگ و پیامدهای آن حاصل اقداماتی است که توسط اسرائیل و با حمایت آمریکا آغاز شد.» 

وی بیان کرد که خسارت‌های جنگ بسیار فراتر از عبور ایمن کشتی‌هاست و به عنوان نمونه، هزینه بیمه نفتکش‌ها به تنهایی بیش از ۱۴۰ درصد افزایش یافته و همین امر بهای تمام‌شده نفت را برای کشورهای واردکننده به شدت افزایش داده است. 

انور ابراهیم با مقایسه وضعیت مالزی با سایر کشورها گفت: «ما خوشحالیم که هنوز در صف پمپ‌بنزین‌ها منتظر نمانده‌ایم و مجبور به تعطیلی ۴۰۰ جایگاه سوخت نشده‌ایم.» 

بنابراین گزارش، در اقدامی که نشان‌دهنده عمق نفوذ راهبردی ایران در معادلات انرژی آسیاست، جاکارتا نیز با درک واقعیت‌های جدید، به طور جدی وارد فاز تامین انرژی از مسیرهای جایگزین شده است.  

همچنین پرابوو سوبیانتو، رئیس‌جمهور اندونزی رسما اعلام کرد که این کشور صادرات ضایعات روغن پالم و روغن‌های پخت‌وپز مصرف‌شده را ممنوع کرده و این مواد را به عنوان خوراک اولیه پالایشگاه‌های سوخت هواپیمای زیستی در اختیار صنایع داخلی قرار خواهد داد.  

رئیس‌جمهور اندونزی با عذرخواهی از سایر کشورها تاکید کرد: «این مواد ابتدا باید در خدمت منافع مردم اندونزی قرار گیرد.» 

دولت اندونزی هدف‌گذاری کرده است تا هواپیماهای مسیر جاکارتا-بالی از سال ۲۰۲۷ از سوخت حاوی یک درصد سوخت زیستی و از سال ۲۰۲۹ از پنج درصد استفاده کنند.  

همچنین شرکت ملی نفت اندونزی (پرتابامینا) عملیات اجرایی توسعه پالایشگاه «سیلاکاپ» در جاوه مرکزی را برای افزایش تولید سوخت زیستی هواپیما کلید زده است.  

این اقدامات در حالی صورت می‌گیرد که به گفته آژانس بین‌المللی انرژی، تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان، حدود ۲۰ درصد از تجارت جهانی نفت را منتقل می‌کند و جنگ و بسته شدن عملی این آبراه توسط ایران، ضربه‌ای جبران‌ناپذیر بر پیکره اقتصاد کشورهای واردکننده وارد کرده است.

تهدیدی برای اقتصاد کره جنوبی 

در کره جنوبی که بیش از دوسوم نفت خام وارداتی این کشور از تنگه هرمز عبور می‌کند، لی جائه‌میونگ، رئیس‌جمهور این کشور در نشست شورای مشورتی ملی اقتصاد با اعلام «وضعیت اضطراری جنگی در اقتصاد»، از ضرورت «تغییر بنیادین در نظام اقتصادی کشور» سخن گفت. 

وی افزود: «جنگ در خاورمیانه در کوتاه‌مدت تهدیدی بزرگ برای اقتصاد ماست و در بلندمدت، زمان آن رسیده که تغییرات بنیادین در نظام اقتصادی کره جنوبی ایجاد کنیم.» 

لی جائه‌میونگ با بیان اینکه «پیش‌بینی زمان مهار اوضاع دشوار است»، این بحران را فرصتی برای تحول اقتصادی دانست و از مقامات خواست اقدامات کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدتی برای کاهش فشار بر مردم تدوین کنند. پیش از این، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) پیش‌بینی رشد اقتصادی کره جنوبی در سال ۲۰۲۶ را از ۲.۱ درصد به ۱.۷ درصد کاهش داده و نرخ تورم این کشور را از ۱.۸ درصد به ۲.۷ درصد افزایش داده است که مستقیما ناشی از شوک قیمت انرژی در پی جنگ علیه ایران بوده است. 

نکته قابل تامل اینکه بحران ژئوپلیتیک ایجادشده توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی، عملا موجب شد کشورهای آسیایی با واقعیت جدیدی مواجه شوند؛ شرط عبور از هرمز، رضایت و هماهنگی با تهران است. 

گزارش‌ها حاکی از آن است که کشورهایی مانند پاکستان، هند، فیلیپین و چین طی هفته‌های اخیر با تهران به توافق رسیده‌اند تا کشتی‌های آنها بتوانند با رعایت قواعد تعیین‌شده از این آبراه حیاتی تردد کنند.

وزیر خارجه پاکستان این اقدام ایران را «ژست خوش‌آیند و سازنده» خوانده و بر ضرورت «گفت‌وگو، دیپلماسی و اقدامات اعتمادساز به عنوان تنها راه پیش رو» تاکید کرده است. 

در مقابل، دولت آمریکا که به دلیل حمایت همه‌جانبه از جنایات رژیم صهیونیستی و آغاز جنگ، عملا دسترسی به منابع انرژی منطقه را از دست داده، از کشورهای آسیایی خواسته است ناوهای جنگی خود را به خلیج‌فارس بفرستند اما کشورهای آسیایی به جای جسارت نظامی، مسیر مذاکره با تهران را انتخاب کرده‌اند. 

به عبارت روشن‌تر، جنگ تحمیلی ترامپ و نتانیاهو نه تنها ایران را به زانو در نیاورد، بلکه عملا به کشورهای آسیایی نشان داد که تضمین امنیت انرژی آنها در گرو احترام به منافع و اقتدار جمهوری اسلامی ایران است. زخم عمیق و ماندگاری که بر پیکره اقتصاد قاره کهنه وارد شده است، ماه‌ها و سال‌ها التیام نخواهد یافت و درس بزرگ این بحران برای سیاست‌گذاران جهانی روشن است؛ تنگه هرمز دیگر صرفا یک آبراه نیست؛ میز مذاکره‌ای است که ایران بر صدر آن تکیه زده است.