شوک انرژی خاورمیانه تورم در آمریکا را افزایش داد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ تورم در ایالات متحده در ماه مارس به ۳.۳ درصد افزایش یافت که بالاترین سطح از ماه مه ۲۰۲۴ محسوب می‌شود؛ افزایشی که عمدتا ناشی از جهش شدید قیمت انرژی در پی تنش‌ها و درگیری‌های خاورمیانه، به‌ویژه جنگ علیه ایران بوده است. این رقم نسبت به تورم ۲.۴ درصدی ماه فوریه رشد قابل‌توجهی نشان می‌دهد، هرچند اندکی کمتر از پیش‌بینی ۳.۴ درصدی اقتصاددانان بوده است. همچنین شاخص قیمت مصرف‌کننده به‌صورت ماهانه ۰.۹ درصد افزایش داشته است.

گزارش منتشرشده توسط اداره آمار کار آمریکا (BLS) نخستین تصویر جامع از تاثیر این درگیری‌ها بر سطح قیمت‌ها در اقتصاد آمریکا از زمان آغاز بحران در اواخر فوریه را ارائه می‌دهد. در این میان، بیشترین سهم افزایش قیمت‌ها مربوط به بنزین بوده که فقط در یک ماه ۲۱.۲ درصد رشد کرده؛ رقمی که بزرگ‌ترین جهش ماهانه از سال ۱۹۶۷ تاکنون به شمار می‌رود. تحلیلگران معتقدند افزایش هزینه سوخت فشار مستقیمی بر خانوارها وارد می‌کند و باعث کاهش هزینه‌کرد در سایر بخش‌ها می‌شود.

این تحولات اقتصادی می‌تواند پیامدهای سیاسی مهمی نیز به همراه داشته باشد، به‌ویژه برای دونالد ترامپ که فقط چند ماه تا انتخابات میان‌دوره‌ای فاصله دارد و با کاهش محسوس محبوبیت در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود مواجه شده است. هم‌زمان، داده‌های دانشگاه میشیگان نشان می‌دهد انتظارات تورمی مصرف‌کنندگان برای یک سال آینده به ۴.۸ درصد افزایش یافته، در حالی که این رقم در ماه قبل ۳.۸ درصد بود. شاخص اعتماد مصرف‌کننده نیز به ۴۷.۶ سقوط کرده که پایین‌ترین سطح ثبت‌شده تاکنون محسوب می‌شود.

در بازارهای مالی، واکنش‌ها نسبتا محدود اما قابل توجه بوده است؛ به‌طوری‌که معاملات آتی شاخص S&P ۵۰۰ حدود ۰.۲ درصد و شاخص نزدک ۱۰۰ حدود ۰.۳ درصد افزایش یافتند. در همین حال، بازده اوراق خزانه‌داری دوساله با کاهش جزئی به ۳.۷۵ درصد رسید و بازده اوراق ده‌ساله در سطح ۴.۲۸ درصد بدون تغییر باقی ماند.

تورم هسته که قیمت مواد غذایی و انرژی را در نظر نمی‌گیرد، از ۲.۵ درصد به ۲.۶ درصد افزایش یافته که کمتر از انتظار تحلیلگران بوده است. این موضوع نشان می‌دهد که اثرات افزایش قیمت انرژی هنوز به‌ طور کامل به سایر بخش‌های اقتصاد سرایت نکرده اما کارشناسان هشدار می‌دهند که این وضعیت موقتی است و در ماه‌های آینده افزایش هزینه سوخت به بخش‌هایی مانند حمل‌ونقل و کشاورزی منتقل خواهد شد.

در بازار جهانی انرژی، قیمت نفت آمریکا از حدود ۷۰ دلار در هر بشکه در آغاز درگیری‌ها به بیش از ۱۱۰ دلار افزایش یافته است. این رشد شدید تا حد زیادی ناشی از اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز است؛ گذرگاهی حیاتی که حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور می‌کند. در نتیجه، قیمت بنزین در آمریکا نیز از ۴ دلار در هر گالن عبور کرده است.

هرچند در روزهای اخیر با برقراری یک آتش‌بس میان آمریکا و ایران، قیمت نفت اندکی کاهش یافته اما عبور و مرور در تنگه هرمز همچنان محدود است. صندوق بین‌المللی پول نیز هشدار داده که حتی در صورت تداوم آتش‌بس، بازگشت کامل به شرایط پیشین بعید خواهد بود.

در چنین شرایطی، سیاست‌گذاران پولی آمریکا با چالشی جدی مواجه شده‌اند. صورت‌جلسات اخیر نشان می‌دهد مقامات فدرال رزرو در حال بررسی این موضوع هستند که آیا ادامه این بحران نیازمند افزایش نرخ بهره است یا کاهش آن، چرا که تأثیرات آن بر تورم و بازار کار همچنان نامشخص است. برخی اقتصاددانان معتقدند بانک مرکزی در موقعیتی دشوار قرار گرفته و نمی‌تواند به‌راحتی تصمیم به کاهش نرخ بهره بگیرد، زیرا هنوز مشخص نیست افزایش قیمت انرژی موقتی است یا به یک روند پایدار تبدیل خواهد شد. علاوه بر این، حتی در صورت تداوم آتش‌بس، به نظر می‌رسد یک «پریمیوم ریسک» جدید به قیمت انرژی اضافه شده که پیش از این وجود نداشت.