جهش بیش از ۴۰۰ درصدی ارزش معاملات صندوق‌های زعفرانی در بورس
به گزارش اقتصاد معاصر؛ امروز شنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، در جریان معاملات صندوق‌های زعفران در بازار سرمایه ایران، ارزش معاملات این صندوق‌ها جهش چشمگیری را تجربه کرد و با افزایشی بیش از ۴۰۰ درصدی نسبت به روز گذشته به ۲۸۸.۹ میلیارد تومان رسید. این در حالی است که پس از ۵ روز متوالی خروج نقدینگی حقیقی از صندوق‌های زعفرانی (مجموعاً بیش از ۵۱ میلیارد تومان)، امروز این گروه از صندوق‌ها شاهد ورود ۲.۶۶ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی بودند؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت توجه معامله‌گران به بازار صندوق‌های کالایی مبتنی بر زعفران باشد.
در میان صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی مبتنی بر زعفران، صندوق کالای گنجینه زمین (با نماد سحرخیز) با ثبت ۱۲۰.۲ میلیارد تومان ارزش معاملات، توانست ۶۰ میلیون تومان ورود نقدینگی حقیقی را تجربه کند؛ در حالی که روز گذشته با ارزش معاملات ۲۵.۵ میلیارد تومان، ۵ میلیارد تومان خروج نقدینگی داشت. همچنین صندوق کالای نوویرا (با نماد نهال) امروز با ۱۶۸.۷ میلیارد تومان ارزش معاملات، شاهد ۲.۶ میلیارد تومان ورود نقدینگی حقیقی بود؛ در حالی که روز گذشته با معاملات ۳۲ میلیارد تومانی، ۱۲ میلیارد تومان خروج نقدینگی را ثبت کرده بود.
مقایسه ارزش معاملات ۲۸۸.۹ میلیارد تومانی در روز جاری با روند تاریخی بازار نشان می‌دهد سطح ارزش معاملات امروز به‌مراتب بالاتر از میانگین‌های متعارف این صندوق‌ها قرار گرفته است. بر اساس داده‌های بلندمدت، میانگین ارزش معاملات روزانه صندوق‌های زعفران در سال جاری حدود ۵۸ میلیارد تومان و میانگین بلند مدت ۵ ساله آن بیشتر از ۳۳ میلیارد تومان برآورد می‌شود؛ بنابراین ارزش معاملات امروز تقریباً ۵ برابر میانگین جاری بازار بوده است. با وجود جهش چشمگیر معاملات صندوق‌های زعفران با این حال، این سطح همچنان کمی پایین‌تر از دوره اوج معاملات در آبان ۱۴۰۴ قرار دارد؛ زمانی که میانگین ۲۰ روزه معاملات به بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان و رکورد معاملات روزانه نیز به حدود ۹۷۱ میلیارد تومان رسیده بود.
در بخش جریان نقدینگی حقیقی نیز داده‌های امروز نشانه‌ای از تغییر کوتاه‌مدت در روند اخیر بازار ارائه می‌دهد. پس از آنکه طی ۵ روز معاملاتی گذشته بیش از ۵۱ میلیارد تومان خروج سرمایه حقیقی از صندوق‌های زعفران ثبت شده بود، امروز این روند با ورود ۲.۶۶ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی متوقف شد. این در حالی است که در مقیاس بلندمدت، بازار صندوق‌های زعفران همچنان در مسیر اصلاح جریان سرمایه قرار دارد؛ به‌طوری‌که از اوج حدود ۲۱۰۰ میلیارد تومانی نقدینگی حقیقی تجمعی در آبان ۱۴۰۴ تاکنون، موجودی سرمایه حقیقی این صندوق‌ها به حدود ۸۵۰ میلیارد تومان کاهش یافته و طی حدود ۵.۵ ماه بیش از ۱۲۵۰ میلیارد تومان خروج سرمایه از این بازار ثبت شده است.
بررسی ارزش معاملات صندوق‌های زعفرانی
بررسی روند معاملات صندوق‌های مبتنی بر زعفران در بازار سرمایه نشان می‌دهد میانگین ارزش معاملات روزانه این صندوق‌ها که در فاصله سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲ حدود ۱۰ میلیارد تومان در روز بود، در سال ۱۴۰۳ به ۴۶ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که نشان‌دهنده افزایشی حدود ۳۶ میلیارد تومانی و رشدی نزدیک به ۳۶۰ درصد نسبت به میانگین سال‌های قبل است.
این روند در سال ۱۴۰۴ نیز ادامه یافت و میانگین معاملات روزانه با ثبت رقم ۹۸ میلیارد تومان، بیش از ۲ برابر سال ۱۴۰۳ و حدود ۸۸۰ درصد بالاتر از میانگین سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲ قرار گرفت.
در سال جاری نیز با وجود فروکش کردن بخشی از تقاضای بازار، میانگین ارزش معاملات روزانه تا این مقطع حدود ۵۸ میلیارد تومان ثبت شده که همچنان حدود ۴۸۰ درصد بیشتر از میانگین سال‌های ابتدایی فعالیت این صندوق‌ها است.
میانگین ۲۰روزه ارزش معاملات نیز در حال حاضر حول‌وحوش ۵۷ میلیارد تومان قرار دارد که تصویر نسبی از سطح کنونی نقدشوندگی در این بازار ارائه می‌کند.
در اوج رونق معاملات، میانگین ۲۰روزه ارزش معاملات صندوق‌های زعفران در آبان‌ماه ۱۴۰۴ به بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان رسید و همزمان در یک روز معاملاتی، رکورد مجموع ارزش معاملات روزانه با عددی نزدیک به ۹۷۱ میلیارد تومان به ثبت رسید؛ جایی که صندوق «نهال» با حدود ۷۳۰ میلیارد تومان معامله، بیشترین سهم را از گردش معاملات داشت و پس از آن صندوق «سحرخیز» با حدود ۳۵۵ میلیارد تومان قرار گرفت.
با این حال، پس از ثبت این قله معاملاتی، روند ارزش معاملات به‌تدریج نزولی شده و میانگین معاملات در ماه‌های اخیر به حدود ۵۵ تا ۶۰ میلیارد تومان کاهش یافته است؛ سطحی که نسبت به اوج بیش از ۳۰۰ میلیارد تومانی میانگین ۲۰روزه، به معنای افتی فراتر از ۸۰ درصد است.
در افق بلندمدت نیز میانگین ارزش معاملات روزانه از ابتدای فعالیت تاکنون برای صندوق «سحرخیز» حدود ۱۰.۷ میلیارد تومان، برای صندوق «نهال» حدود ۲۲.۷ میلیارد تومان و برای مجموع این دو نزدیک به ۳۳.۴ میلیارد تومان بوده که نشان می‌دهد سطح معاملات در دوره اوج ۱۴۰۴ و حتی در وضعیت فعلی، به‌طور محسوسی بالاتر از میانگین تاریخی این بازار قرار دارد.
نمودار زیر میانگین ۲۰ روزه ارزش معاملات صندوق‌های زعفران در بازار سرمایه را بر حسب میلیارد تومان نشان می‌دهد.
بررسی جریان نقدینگی حقیقی به صندوق‌های زعفرانی
بررسی روند ۵ ساله جریان نقدینگی در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر زعفران نشان می‌دهد، مجموع ورود نقدینگی حقیقی به این صندوق‌ها که در ابتدای سال ۱۴۰۳ به حدود ۲۸۰ میلیارد تومان رسیده بود، تحت‌تأثیر موج گسترده ورود سرمایه در سال ۱۴۰۴ به‌سرعت افزایش یافت و در ۱۲ آبان ۱۴۰۴ به حدود ۲۱۰۰ میلیارد تومان رسید.
به این ترتیب، حجم نقدینگی حقیقی موجود در صندوق‌های زعفران طی این دوره حدود ۱۸۲۰ میلیارد تومان افزایش یافت که معادل رشدی نزدیک به ۶۵۰ درصد نسبت به ابتدای سال ۱۴۰۳ است؛ رشدی که نشان‌دهنده افزایش چشمگیر توجه سرمایه‌گذاران حقیقی به این ابزار مالی در بازار سرمایه است.
با این حال، پس از ثبت این قله تاریخی، روند ورود سرمایه حقیقی به این صندوق‌ها متوقف شد و جریان خروج نقدینگی حقیقی آغاز شد.
بر اساس داده‌های ثبت‌شده در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت ۱۴۰۵، مجموع نقدینگی حقیقی صندوق‌های زعفران به حدود ۸۵۰ میلیارد تومان کاهش یافته است. این بدان معناست که در حدود ۵.۵ ماه گذشته بیش از ۱۲۵۰ میلیارد تومان سرمایه حقیقی از این صندوق‌ها خارج شده که معادل کاهش نزدیک به ۶۰ درصدی نسبت به اوج نقدینگی حقیقی ثبت‌شده در آبان ۱۴۰۴ است.
در همین دوره، بیشترین ورود روزانه نقدینگی حقیقی نیز در اوایل آبان ۱۴۰۴ به ثبت رسیده است؛ به‌طوری‌که در صندوق «نهال» حدود ۴۳۴ میلیارد تومان و در صندوق «سحرخیز» حدود ۱۳۵ میلیارد تومان ورود پول حقیقی ثبت شد و مجموع جریان ورودی سرمایه در این دو صندوق به بیش از ۵۱۱ میلیارد تومان رسید.
در مقابل، بیشترین خروج سرمایه نیز در نیمه دوم آبان همان سال رخ داد؛ جایی که صندوق «نهال» با خروج حدود ۸۹ میلیارد تومان و صندوق «سحرخیز» با خروج بیش از ۳۰ میلیارد تومان مواجه شدند و مجموع خروج روزانه سرمایه از این صندوق‌ها به حدود ۱۰۸ میلیارد تومان رسید.
نمودار زیر تغییرات روزانه جریان نقدینگی حقیقی صندوق‌های زعفران را به صورت تجمعی طی ۵ سال گذشته نشان می‌دهد./مهر
