۲۳:۴۵ ۱۴۰۵/۰۲/۳۰
بررسی وضعیت تاب آوری و چالش های صنعت مرغ
معاون تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه نوسانات هفته ای اخیر بازار مرغ ناشی از عملکرد سالن های پرورسی در ابتدای دوره بود، اظهار داشت: با برنامه ریزی های انجام شده تا هفته دیگر وضعیت عرضه مرغ متعادل می شود.
به گزارش اقتصاد معاصر؛ روح اله زحمتکش،معاون تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی امروز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در برنامه میز اقتصاد شبکه خبر با بیان اینکه تولید مرغ روند پیچیده و زمان بری است، اظهار داشت: تولید جوجه یک روزه در واحدهای مرغ مادر نزدیک به هفت ماه زمان می برد و پس از آن نیز، دوره های خواب یا پرورش و رسیدن به مرحله کشتار مستلزم فعالیت ها و صرف زمان های مشخصی است که کوچکترین خلل در هر یک از این مراحل می تواند کل چرخه را دچار مشکل کند.
معاون تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی نوسانات بازار مرغ در دو هفته اخیر را مرتبط با عملکرد دو هفته اول فروردین خواند و افزود: بعد از جوجهریزی دو هفته اول فروردین، انشاءالله تا هفته دیگر تولید و عرضه مرغ به شکل پایداری انجام می شود.
سوال: آقای زحمتکش، الان نیاز روزانه بازار چقدر است؟ چقدر از آن تامین شده و چقدر از آن را منتظر هستیم که تامین کنیم؟
زحمتکش: در خصوص گوشت مرغ به غیر از این که نوسانات قیمت پیش می آید، نوسانات تقاضا را هم داریم، در سال 402 و 403 که من خدمت عزیزان بودم در وزارتخانه، برنامه ریزی که ما داشتیم برای روزی 9 هزار تن در ایام پرمصرف بود. الگوی تقاضای مشتریان به شدت تاثیر می گذارد روی تمام حلقه های زنجیره تامین و کمتر کسی می تواند خیلی عدد دقیقی را عنوان کند.
سوال: به صورت تخمینی و حدودی چقدر است؟
زحمتکش: دلیلش این است که ما 10 دیماه 404 که آزادسازی قیمت ارز را داشتیم الگوی تقاضای مشتریان تغییر کرد. قبل از آن در آذرماه 170 میلیون ما جوجه ریزی داشتیم و ماهانه بالای 300 هزار تن تولید می شد ولی امروز مصرف کاهش پیدا کرده است. نه بخاطر این که شاید قیمت مرغ افزایش پیدا کرده بلکه با حذف ارز ترجیحی و انتقال یارانه از تولید به مصرف کننده انتظار ما این بود که مصرف افزایش هم پیدا کند چون کارایی صنعت طیور افزایش پیدا کرده و آن گرانی که قبل از آزادسازی خارج از صنعت تحمیل می شد امروز وجود ندارد.
اگر آذرماه را بخواهیم در نظر بگیریم قیمت مرغ در کشتارگاه تا 180 هزار تومان بود و قیمت مصوب 134 هزار تومان بود با ارز 28500 تومانی. با تغییر به ارز 112 هزار تومانی که در گام اول اتفاق افتاد و امروز به 148 هزار تومان و 149 هزار تومان رسیده، یعنی بالای 400 درصد قیمت ارز برای تامین نهاده افزایش پیدا کرده، ولی گوشت مرغ، خارج از این دو هفته، صد در صد افزایش پیدا کرد.
سوال: آقای زحمتکش، الان نیاز روزانه بازار چقدر است؟ چقدر از آن تامین شده و چقدر از آن را منتظر هستیم که تامین کنیم؟
زحمتکش: در خصوص گوشت مرغ به غیر از این که نوسانات قیمت پیش می آید، نوسانات تقاضا را هم داریم، در سال 402 و 403 که من خدمت عزیزان بودم در وزارتخانه، برنامه ریزی که ما داشتیم برای روزی 9 هزار تن در ایام پرمصرف بود. الگوی تقاضای مشتریان به شدت تاثیر می گذارد روی تمام حلقه های زنجیره تامین و کمتر کسی می تواند خیلی عدد دقیقی را عنوان کند.
سوال: به صورت تخمینی و حدودی چقدر است؟
زحمتکش: دلیلش این است که ما 10 دیماه 404 که آزادسازی قیمت ارز را داشتیم الگوی تقاضای مشتریان تغییر کرد. قبل از آن در آذرماه 170 میلیون ما جوجه ریزی داشتیم و ماهانه بالای 300 هزار تن تولید می شد ولی امروز مصرف کاهش پیدا کرده است. نه بخاطر این که شاید قیمت مرغ افزایش پیدا کرده بلکه با حذف ارز ترجیحی و انتقال یارانه از تولید به مصرف کننده انتظار ما این بود که مصرف افزایش هم پیدا کند چون کارایی صنعت طیور افزایش پیدا کرده و آن گرانی که قبل از آزادسازی خارج از صنعت تحمیل می شد امروز وجود ندارد.
اگر آذرماه را بخواهیم در نظر بگیریم قیمت مرغ در کشتارگاه تا 180 هزار تومان بود و قیمت مصوب 134 هزار تومان بود با ارز 28500 تومانی. با تغییر به ارز 112 هزار تومانی که در گام اول اتفاق افتاد و امروز به 148 هزار تومان و 149 هزار تومان رسیده، یعنی بالای 400 درصد قیمت ارز برای تامین نهاده افزایش پیدا کرده، ولی گوشت مرغ، خارج از این دو هفته، صد در صد افزایش پیدا کرد.
سوال: یعنی حتی قیمت الان قیمت منطقی نیست و یا کمتر از حدی است که باید باشد؟
زحمتکش: از نظر یارانه ارزی که برداشته شد و از تولید به مصرف کننده منتقل شد ما بهره وری بسیار بالاتری نسبت به قبل داریم. اما درباره قیمت ها چون 400 درصد هزینه ما افزایش پیدا کرده ولی قیمت مرغ صد در صد افزایش پیدا کرده ، پس ما انتظار داشتیم که مصرف افزایش پیدا کند.
زحمتکش: از نظر یارانه ارزی که برداشته شد و از تولید به مصرف کننده منتقل شد ما بهره وری بسیار بالاتری نسبت به قبل داریم. اما درباره قیمت ها چون 400 درصد هزینه ما افزایش پیدا کرده ولی قیمت مرغ صد در صد افزایش پیدا کرده ، پس ما انتظار داشتیم که مصرف افزایش پیدا کند.
سوال: الان مشکل ما طرف عرضه می شود، طرف تقاضا کجاست؟ چون وقتی که اینقدر قیمت فاصله دارد با هزینه ها، تولید کننده است که باید کنار بکشد، یعنی عقب می کشد بخاطر این که نمی تواند تامین کند چرا گفتید تقاضا کم شده؟
زحمتکش: حتما آن یارانه ارز که منتقل شده به مصرف کننده، به هدف نرسیده و احتمالا آن پولی که باید برای خرید مرغ برود ممکن است صرف کالاهای دیگر می شود. این را من خیلی نمی خواهم ورود کنم.
سوال: اصلاح الگوی مصرفی که داشتیم ...
زحمتکش: حتما آن یارانه ارز که منتقل شده به مصرف کننده، به هدف نرسیده و احتمالا آن پولی که باید برای خرید مرغ برود ممکن است صرف کالاهای دیگر می شود. این را من خیلی نمی خواهم ورود کنم.
سوال: اصلاح الگوی مصرفی که داشتیم ...
زحمتکش: در کل می توانم بگویم که امروز پیش بینی ما روی حدود هفت هزار تن مصرف روزانه است.
سوال: الان چقدر است؟
زحمتکش: برنامه ریزی ما برای اردیبهشت ماه، این هفت هزار تن تولید روزانه را در آتیه داریم ولی دوره پرورش ما بطور میانگین 50 روز است و یا دوره خواب تخم مرغ بیست و یک روز است؛ یعنی ما هر موقع که داریم برنامهریزی میکنیم که به تولید گوشت مرغ برسیم هفتاد روز زمان می برد. این دو هفته اخیر مربوط به دو هفته اول فروردین بود که بعد از جوجهریزی دو هفته اول فروردین انشاءالله ما تا هفته دیگر خارج میشویم از این افزایش قیمتی که داشتیم و انشا الله بسیار به شکل پایداری تامین خواهد شد.
سوال: الان چقدر است؟
زحمتکش: برنامه ریزی ما برای اردیبهشت ماه، این هفت هزار تن تولید روزانه را در آتیه داریم ولی دوره پرورش ما بطور میانگین 50 روز است و یا دوره خواب تخم مرغ بیست و یک روز است؛ یعنی ما هر موقع که داریم برنامهریزی میکنیم که به تولید گوشت مرغ برسیم هفتاد روز زمان می برد. این دو هفته اخیر مربوط به دو هفته اول فروردین بود که بعد از جوجهریزی دو هفته اول فروردین انشاءالله ما تا هفته دیگر خارج میشویم از این افزایش قیمتی که داشتیم و انشا الله بسیار به شکل پایداری تامین خواهد شد.
سوال: آقای صدیق پور یکی از چالشهایی که در این صنعت وجود دارد و باعث میشود که وقتی زنجیره میرسد به مصرفکننده، قیمت مرغ گران تر از حدی بشود که قبلش بوده. شما بفرمایید دلیل کاهش جوجهریزی چه چیزهایی است؟
صدیق پور: همینطور که آقای دکتر زحمتکش فرمودند این تغییر نرخ ارز که به نظر من کار درستی هم بود، باید برنامهریزی قبلش انجام میشد. چون جوجه های مادر از هشت ماه جلوتر جوجهریزی میشوند و خواه ناخواه اینها به تدریج به تولید می آیند. در آذرماه سال گذشته صد و هفتاد میلیون تولید جوجه بود و در ماه بعدش تقریباً در دی ماه صد و پنجاه میلیون قطعه شد. همین طور هر ماه بیست میلیون، سی میلیون کم شد که برای بهمن ماه صد و سی و هشت میلیون و برای اسفند ماه صد و بیست و یک میلیون تولید شد و در اسفند به واسطه شرایط خاصی که پیش آمد اصلاً پانزده میلیون جوجه ما جذب نشد.
صدیق پور: همینطور که آقای دکتر زحمتکش فرمودند این تغییر نرخ ارز که به نظر من کار درستی هم بود، باید برنامهریزی قبلش انجام میشد. چون جوجه های مادر از هشت ماه جلوتر جوجهریزی میشوند و خواه ناخواه اینها به تدریج به تولید می آیند. در آذرماه سال گذشته صد و هفتاد میلیون تولید جوجه بود و در ماه بعدش تقریباً در دی ماه صد و پنجاه میلیون قطعه شد. همین طور هر ماه بیست میلیون، سی میلیون کم شد که برای بهمن ماه صد و سی و هشت میلیون و برای اسفند ماه صد و بیست و یک میلیون تولید شد و در اسفند به واسطه شرایط خاصی که پیش آمد اصلاً پانزده میلیون جوجه ما جذب نشد.
سوال: دلیلش چی بود؟
صدیق پور: دلیل این بود که با توجه به افزایش قیمت نهاده های دامی که چهار برابر شد، به تبع اون باید تولیدکننده مرغ گوشتی هم این افزایش را میدید. وقتی آن افزایش رخ نداد انگیزه جوجهریزی کم شد و قیمت جوجه یک روزه هم کاهش یافت و ما در طول نیمه دوم جوجه را به سی تا چهل درصد قیمت تمام شده عرضه کردیم. ما هم تولیدکننده هستیم و واقعاً شرایط سختی در نیمه دوم برایمان ایجاد شد و قیمت جوجه به پنج تومن و ده تومان رسید که واقعاً امکان تولید از ما گرفته شد اما در همان حال ما تولیدکنندگان پای کار بودند و همین الان هم علیرغم اینکه ممکنه بعضی جاها با این ناملایماتی که پیش آمده تولیدکنندگان ما در کوتاهترین زمان با همکاری تنگاتنگی که با وزارتخانه داشتیم این کار پیش رفته و ما به تولید برگشتیم.
به طوریکه تولیدی که در اسفند به صد میلیون رسید و در فروردین به نود و پنج میلیون رسید، در اردیبهشت به صد و بیست میلیون رسیده و در خردادماه بالغ بر صد و سی میلیون قطعه خواهد بود.
سوال: باز هم به آن صد و پنجاه میلیون نمی رسد؟
صدیق پور: دلیل این بود که با توجه به افزایش قیمت نهاده های دامی که چهار برابر شد، به تبع اون باید تولیدکننده مرغ گوشتی هم این افزایش را میدید. وقتی آن افزایش رخ نداد انگیزه جوجهریزی کم شد و قیمت جوجه یک روزه هم کاهش یافت و ما در طول نیمه دوم جوجه را به سی تا چهل درصد قیمت تمام شده عرضه کردیم. ما هم تولیدکننده هستیم و واقعاً شرایط سختی در نیمه دوم برایمان ایجاد شد و قیمت جوجه به پنج تومن و ده تومان رسید که واقعاً امکان تولید از ما گرفته شد اما در همان حال ما تولیدکنندگان پای کار بودند و همین الان هم علیرغم اینکه ممکنه بعضی جاها با این ناملایماتی که پیش آمده تولیدکنندگان ما در کوتاهترین زمان با همکاری تنگاتنگی که با وزارتخانه داشتیم این کار پیش رفته و ما به تولید برگشتیم.
به طوریکه تولیدی که در اسفند به صد میلیون رسید و در فروردین به نود و پنج میلیون رسید، در اردیبهشت به صد و بیست میلیون رسیده و در خردادماه بالغ بر صد و سی میلیون قطعه خواهد بود.
سوال: باز هم به آن صد و پنجاه میلیون نمی رسد؟
صدیق پور: قطعاً. با توجه به افزایش قیمتی که بابت این مرغ ایجاد شده...
سوال: وزارت خانه چه کار باید می کرد؟
صدیق پور: باتوجه به تفاوتی که از ارز بیست و هشت و پانصدی تا صد و پنجاه هزار تومانی ایجاد شده، گفتند این ماب التفاوت را در قالب کالابرگ میدهند. ولی امروز با توجه به اینکه ارقام کالابرگ ده یازده قلم هست، تقریباً مرغ و تخم گم شده بین این یازده قلم. وقتی مردم با کالابرگ می توانند بهراحتی شوینده بخرند، خوب قطعاً تخم مرغ و مرغ دچار مشکل میشود.
سوال: آقای زحمتکش بفرمایید چرا در دوره زمانی که آقای صدیق پور فرمودند، چرا آن موقع جوجهریزی کم شد و از صد و پنجاه میلیون قطعه پله پله پایین آمد تا آخر اسفند؟
زحمتکش: یک بخش آن خارج از اراده وزارت جهاد کشاورزی است. اینکه این ارزی که برداشته شد یک زمان دست وزارت جهاد کشاورزی بوده به شکل امانت و با آن نهاده ارزانقیمت تا دی ماه به تولیدکننده هایمان داده می شد.... بعد وقتیکه این ارز را به مصرفکننده می رسانند دیگر برنامه اش از دست وزارتخانه خارج میشود.
تولید مانند یک نقالهای است که وقتی که از قبل بارگذاری شده، دارد پیش می آید. ما بر اساس ارز بیست و هشت و پانصد تومانی جوجهریزی مادر اتفاق افتاده که همان طور که آقای مهندس صدیقپور فرمودند هفت ماه طول میکشد تا تازه تولید شروع بشود. وقتی در مدار و پیک تولید است که نمی تواند جوجهریزی را حذف بکند. بعد هم جوجه روزی که اتفاق میافتد پنجاه روز طول میکشد تا بالاخره به پرورش داده بشود و اگر تقاضا پشتیبانی نکند خوب قطعا بر اساس قانون عرضه و تقاضا قیمت کاهش پیدا میکند. وقتی قیمت مرغ کاهش پیدا بکند قیمت جوجه کاهش پیدا میکند و جوجه ریزی متوقف میشود. یک نکتهای را در کشور زیاد میبینیم که روی مرغ صحبت میشود و مدیریتش را خیلی ساده در نظر میگیرند و میگویند خب چرا مدیریت نمی کنید. مرغ یک زنجیره تامین بسیار پیچیده ای دارد و این را باید بدانند عزیزان ما. ما در کشور دویست هفتاد کشتارگاه داریم، بیست هزار واحد مرغدار گوشتی داریم و ششصد هفتصد واحد مادر.
زحمتکش: یک بخش آن خارج از اراده وزارت جهاد کشاورزی است. اینکه این ارزی که برداشته شد یک زمان دست وزارت جهاد کشاورزی بوده به شکل امانت و با آن نهاده ارزانقیمت تا دی ماه به تولیدکننده هایمان داده می شد.... بعد وقتیکه این ارز را به مصرفکننده می رسانند دیگر برنامه اش از دست وزارتخانه خارج میشود.
تولید مانند یک نقالهای است که وقتی که از قبل بارگذاری شده، دارد پیش می آید. ما بر اساس ارز بیست و هشت و پانصد تومانی جوجهریزی مادر اتفاق افتاده که همان طور که آقای مهندس صدیقپور فرمودند هفت ماه طول میکشد تا تازه تولید شروع بشود. وقتی در مدار و پیک تولید است که نمی تواند جوجهریزی را حذف بکند. بعد هم جوجه روزی که اتفاق میافتد پنجاه روز طول میکشد تا بالاخره به پرورش داده بشود و اگر تقاضا پشتیبانی نکند خوب قطعا بر اساس قانون عرضه و تقاضا قیمت کاهش پیدا میکند. وقتی قیمت مرغ کاهش پیدا بکند قیمت جوجه کاهش پیدا میکند و جوجه ریزی متوقف میشود. یک نکتهای را در کشور زیاد میبینیم که روی مرغ صحبت میشود و مدیریتش را خیلی ساده در نظر میگیرند و میگویند خب چرا مدیریت نمی کنید. مرغ یک زنجیره تامین بسیار پیچیده ای دارد و این را باید بدانند عزیزان ما. ما در کشور دویست هفتاد کشتارگاه داریم، بیست هزار واحد مرغدار گوشتی داریم و ششصد هفتصد واحد مادر.
سوال: ما یک وزارت خانه مجرب هم داریم؟
زحمتکش: در کل دنیا وقتی که روی زنجیره تامین های خیلی ساده تر، یک حراجی اتفاق میافتد، اثر شلاقی آن را تا می آیند تخلیه بکنند خیلی طول میکشد. ما امروز به یکباره ارز را چهار برابر میکنیم و این زنجیره پیچیده چند لایه با فعالین متفاوت و محصولات متفاوت و با مسائلی مانند تعارض منافع که بین حلقه هاست، مدیریت موضوع بسیار سخت می شود. امروز موضوع مدیریت گوشت مرغ که در وزارت جهاد کشاورزی اتفاق افتاده جزو پدیده های نادر است که این قدر سریع ما دوباره بتوانیم برگردیم به تولید. با این پیچیدگی زنجیره تامینی که توی بازار گوشت مرغ هست و با تمام اتفاقاتی که ما داشتیم ، این موضوع بازگشت به روند تولید مطلوب برای وزارت جهاد کشاورزی به نظر ما قابل افتخار است.
سوال: آقای دکتر ما که حتماً به مسئولین خوب کشورمان و وزارت خانه هایمان اعتماد داریم و حتماً هم افتخار میکنیم اما یک سؤال اینجا برای خود من پیش می آید اینکه وقتی که ارز را قرار بود از بیست و هشت و پانصد به صد و دوازده تومان برسانیم قطعاً دولت میدانسته که یکی از وزارتخانههای درگیر و مهم وزارت جهاد است و موضوع مرغ و امنیت غذایی مردم هم وجود دارد. پس یک تصمیم یک شبه نبوده که ما الان در موردش بگوییم ناگهانی قیمت چهار برابر میشود پس در نتیجه آن تولیدکنندگان جوجه جوجه ریزی را کم میکنند و الان ما به ترافیک همچین قیمتی برخورد کردیم. چرا در زمان مناسبش و آن زمانی که دارند تصمیم می گیرند ارز را بردارند برای جوجهریزی تصمیمات درست اتخاذ نشد؟
زحمتکش: این تغییرات آنچه که باید در وزارتخانه اتفاق میافتاده به بهترین نحو پیش رفته است. آن چیزی که می آید به هم میریزد الگوی تقاضاست. الگوی تقاضای مشتریان. این جراحی در قسمتی که مربوط به وزارت جهاد کشاورزی است بهرهوری افزایش پیدا کرده و مرغی که در آذر ماه صد و هشتاد هزار تومان بود بعد از آزادسازی (به جز این بازه دوهفتهای که انشاءالله هفته بعد به مدار طبیعی و تعادل انشاءالله میرسیم) مرغ حداکثر روی سیصد و شصت تا سیصد و هشتاد هزار تومان است و در واقع یک سود منصفانه هم برای هم تولیدکننده است. وقتی ما نگاه میکنیم کلا صد درصد افزایش قیمت داشتیم یعنی آن مواردی که از بیرون تحمیل میشده به وزارت خانه امروز اصلاح شده و مابه التفاوت یارانه هم کامل به مصرفکننده منتقل شده. پس انتظار ما ایناست که امروز مصرف ما افزایش پیدا بکند و تولیدکننده ما کل ظرفیتش مثل گذشته زیر بار باشد و بتواند تولیدش را انجام بدهد. اینکه این امر اتفاق نمیافتد دیگر به وزارت جهاد کشاورزی مربوط نیست. اینکه تعداد اقلام کالابرگ هر روز دارد افزایش پیدا میکند و به جای اینکه که مصرف پروتئین خانوار را بتوانیم افزایش بدهیم باهاش خریدهای دیگر اتفاق میافتد مربوط به وزارت جهاد کشاورزی نیست. حالا به هر دلیلی که این تصمیم گرفته می شود باز هم به ما مربوط نمیشود.
سوال: به کی مربوط می شود؟
زحمتکش: بالاخره بخشی که دارد تصمیم گرفته میشود. ولی ما در وزارت جهاد کشاورزی آن چیزی که وظیفه مان است و به عنوان سرباز باید انجام میدادیم، انجام دادیم. امروز هم تلاشمان این است که تولیدکننده مان آسیب نبیند. اگر هزار تومان مصرفکننده ای بیشتر از سود منصفانه تولید کننده بخواهد بدهد برای مان درد است و حتماً سعی میکنیم اصلاح کنیم./صداوسیما
سوال: به کی مربوط می شود؟
زحمتکش: بالاخره بخشی که دارد تصمیم گرفته میشود. ولی ما در وزارت جهاد کشاورزی آن چیزی که وظیفه مان است و به عنوان سرباز باید انجام میدادیم، انجام دادیم. امروز هم تلاشمان این است که تولیدکننده مان آسیب نبیند. اگر هزار تومان مصرفکننده ای بیشتر از سود منصفانه تولید کننده بخواهد بدهد برای مان درد است و حتماً سعی میکنیم اصلاح کنیم./صداوسیما
لینک کپی شد
گزارش خطا
0
