نقدینگی، معاملات قوی و بازگشایی تدریجی؛ سه شرط ادامه صعود بورس

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بورس تهران این روزها یکی از متفاوت‌ترین دوره‌های خود را تجربه می‌کند. فقط ۱۲ روز معاملاتی از بازگشایی بازار سهام از زمان جنگ اخیر گذشته اما در همین مدت شاخص کل بیش از ۱۸ درصد رشد کرده، شاخص هم‌وزن از سقف تاریخی خود عبور کرده و بیش از ۴۲ هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شده است. آماری که در نگاه نخست از بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران و رونق دوباره تالار شیشه‌ای حکایت دارد.

حالا شاخص کل بورس به محدوده ۴ میلیون و ۳۹۱ هزار واحد رسیده و فقط حدود دو درصد با رکورد تاریخی ۴ میلیون و ۴۹۱ هزار واحدی فاصله دارد. همین موضوع نیز باعث شده نگاه فعالان بازار سرمایه بیش از هر زمان دیگری به رفتار معامله‌گران در روزهای آینده دوخته شود؛ چرا که عبور از این سطح می‌تواند به یک رخداد مهم روانی و تحلیلی در بازار سرمایه تبدیل شود.

با این حال، ارزیابی شرایط بورس تنها بر اساس عملکرد شاخص‌ها نمی‌تواند شاخص مناسبی باشد؛ چرا که در شرایطی که بازار سهام با موج ورود نقدینگی و رشد قیمت‌ها مواجه شده، هنوز بیش از ۴۰ نماد بورسی و فرابورسی در وضعیت توقف قرار دارند. بخشی از این شرکت‌ها جزو بنگاه‌های بزرگ و اثرگذار بازار سرمایه هستند و هنوز فرآیند کشف قیمت در آن‌ها انجام نشده است. به همین دلیل، بخشی از آثار اقتصادی تحولات اخیر هنوز در تابلوی معاملات تالار شیشه‌ای نمایان نشده و تصویر فعلی بازار سهام، تصویری کامل از کل بورس نیست.

همچنین نکته مهم دیگر، به ترکیب نقدینگی وارد شده به بازار سهام مربوط می‌شود. در این راستا بررسی روند معاملات در ۱۲ روز گذشته نشان می‌دهد بخش عمده سرمایه‌های جدید به سمت صنایعی حرکت کرده که ریسک کمتری داشته یا چشم‌انداز سودآوری مطلوب‌تری دارند. بر این اساس گروه‌های بانکی، غذایی، دارویی، سیمانی، زراعت و برخی صنایع ریالی در هفته‌های اخیر بیشترین توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد برخلاف دوره‌های گذشته، جریان پول فقط به دنبال نوسان‌گیری کوتاه‌مدت نیست و تا حدودی بر مبنای تحلیل و انتخاب صنایع هدفمند حرکت می‌کند.

از سوی دیگر، عبور شاخص هم‌وزن از سقف تاریخی خود پیام مهمی برای بازار سهام دارد و این اتفاق نشان می‌دهد رشد بورس صرفا بر دوش چند سهم بزرگ و شاخص‌ساز قرار ندارد و دامنه تقاضا به بخش وسیع‌تری از بازار سرمایه گسترش یافته است. در واقع، رونق اخیر از پشتوانه‌ای فراگیرتر نسبت به بسیاری از موج‌های صعودی گذشته برخوردار است.

با این حال، مسیر پیش روی بورس بدون چالش نخواهد بود و به باور کارشناسان هرچه شاخص کل بورس به سقف تاریخی خود نزدیک‌تر می‌شود، حساسیت معامله‌گران نیز افزایش می‌یابد. تجربه بازار سرمایه نشان داده محدوده‌های تاریخی معمولا با افزایش عرضه‌ها، شناسایی سود و نوسانات بیشتر همراه هستند. از این‌رو تداوم ورود پول حقیقی، حفظ ارزش معاملات در سطوح بالا و بازگشایی تدریجی نمادهای متوقف، سه عامل تعیین‌کننده در ادامه مسیر بازار خواهند بود.

در مجموع، بازار سرمایه و اهالی‌اش این روزها میان دو روایت قرار گرفته‌اند؛ روایتی که از بازگشت اعتماد، ورود نقدینگی و رکوردشکنی شاخص‌ها سخن می‌گوید و روایتی دیگر که یادآور می‌شود هنوز بخشی از بازار سهام فرصت بازگشت به فرآیند کشف قیمت را پیدا نکرده است. شاید پس از بازگشایی کامل نمادها و عبور از این مقطع حساس، بتوان تصویر دقیق‌تری از وضعیت واقعی بازار سرمایه ترسیم کرد. تا آن زمان، شاخص کل تنها چند گام تا فتح قله تاریخی فاصله دارد که عبور از آن می‌تواند آغاز فصل تازه‌ای برای بورس تهران باشد.