جهش قیمت مس و آلومینیوم تا سقف‌های چندساله

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ جنگ ایران باعث شده بازار فلزات صنعتی مثل مس و آلومینیوم تحت فشار شدیدی قرار بگیرد. به گفته مدیران صنعت معدن و تحلیلگران، این وضعیت می‌تواند باعث شود قیمت این فلزات در سال‌های آینده هم در سطح بالایی باقی بماند.

در حال حاضر قیمت مس به نزدیکی رکورد تاریخی خودش رسیده و آلومینیوم هم در بالاترین سطح چهار سال اخیر قرار دارد. دلیل این افزایش قیمت‌ها فقط یک عامل نیست؛ بلکه چند موضوع هم‌زمان باعث آن شده است. از جمله افزایش تقاضا برای ساخت مراکز داده (دیتاسنترها)، توسعه شبکه‌های برق، رشد خودروهای برقی و همچنین اختلال در عرضه به خاطر درگیری‌های خاورمیانه و محدود شدن رفت‌وآمد در تنگه هرمزاست.

بر اساس گزارش‌ها، پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که وارد ماه چهارم شده، فقط روی نفت و گاز تاثیر نگذاشته، بلکه بازار کالاهای دیگر مثل فلزات و مواد اولیه را هم تحت تاثیر قرار داده است. البته حتی قبل از جنگ هم نگرانی درباره کمبود عرضه فلزات وجود داشت اما حالا این مشکل شدیدتر شده است.

کریگ میلر، مدیرعامل یک شرکت معدنی، می‌گوید بازار کالاها وارد دوره‌ای شده که عرضه به شدت محدود است. به گفته وی، روندهایی مثل حرکت به سمت انرژی پاک و رشد سریع هوش مصنوعی باعث شده تقاضا برای فلزات بالا برود اما تولید نتوانسته به همان اندازه رشد کند.

افزایش قیمت نفت نیز باعث شده هزینه تولید در بسیاری از صنایع بالا برود. علاوه بر فلزات، محصولات کشاورزی مثل گندم و ذرت هم گران‌تر شده‌اند، چون کودهای شیمیایی گران‌تر شده‌اند. حتی محصولاتی مثل پلاستیک و آسفالت هم که از نفت تولید می‌شوند، افزایش قیمت داشته‌اند.

در بخش معدن نیز جنگ باعث افزایش هزینه‌ها شده است، به عنوان مثال قیمت سوخت ماشین‌آلات معدنی بالا رفته و همچنین اسید سولفوریک (که در استخراج مس و نیکل استفاده می‌شود) هم گران شده و همین موضوع فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده است.

جیمز هیتر، مدیر سرمایه‌گذاری یک شرکت مالی، می‌گوید با شرایط فعلی بازار، عجیب است که قیمت خیلی از کالاها هنوز بیشتر از این بالا نرفته‌اند. وی معتقد است مشکل اصلی بازار، کمبود ساختاری عرضه است و در نهایت قیمت‌ها مجبور به افزایش بیشتر خواهند شد.

بازار مس یکی از واضح‌ترین مثال‌هاست که حتی قبل از جنگ هم پیش‌بینی می‌شد تولید مس کمتر از تقاضا باشد، چون برخی معادن بزرگ دنیا دچار مشکل شده بودند و جنگ خاورمیانه این وضعیت را بدتر کرده است.

یکی از دلایل مهم، افزایش قیمت گوگرد است که از فرآورده‌های نفتی به دست می‌آید، این ماده برای استخراج مس بسیار مهم است و کمبود آن می‌تواند تولید را کاهش دهد. طبق برآورد شرکت وود مکنزی، این مشکل ممکن است تولید مس در جمهوری دموکراتیک کنگو را تا ۱۲۵ هزار تن کاهش دهد. همچنین حدود ۲۰۰ هزار تن از تولید مس شیلی مخصوصا بعد از محدود شدن صادرات اسید سولفوریک توسط چین، در خطر است.

بانک گلدمن ساکس هم پیش‌بینی خودش را تغییر داده و می‌گوید کسری بازار مس بیشتر از قبل شده؛ از ۶۰ هزار تن به حدود ۶۴۰ هزار تن رسیده است. همچنین پیش‌بینی قیمت مس را حدود ۱۰ درصد بالا برده و آن را حدود ۱۳ هزار و ۷۳۵ دلار در هر تن اعلام کرده است.

مدیران شرکت‌های معدنی می‌گویند یکی از دلایل این کمبود، سرمایه‌گذاری کم در سال‌های گذشته برای ساخت معادن جدید بوده است. در واقع از اوایل دهه ۲۰۰۰، شرکت‌ها بیشتر به سود کوتاه‌مدت توجه کرده‌اند و کمتر روی توسعه معادن جدید سرمایه‌گذاری کرده‌اند، و حالا نتیجه آن کمبود عرضه است.

در بازار آلومینیوم نیز جنگ تاثیر مستقیم داشته است، خاورمیانه حدود ۱۰ درصد از تولید آلومینیوم جهان را دارد. برخی کارخانه‌های بزرگ منطقه به خاطر حملات و آسیب به زیرساخت‌ها تولید خود را کم کرده‌اند. همچنین بسته شدن تنگه هرمز باعث شده انتقال مواد اولیه مثل آلومینا (ماده اولیه تولید آلومینیوم) سخت شود.

از طرف دیگر، بالا رفتن قیمت سوخت باعث شده کشورها بیشتر به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر و امنیت انرژی حرکت کنند. این موضوع در میان‌مدت می‌تواند باعث افزایش بیشتر تقاضا برای فلزاتی مثل مس و آلومینیوم شود. اقتصاددانان معتقدند اگرچه کمبود عرضه می‌تواند قیمت‌ها را بالا نگه دارد اما اگر جنگ باعث رکود اقتصادی جهانی شود، ممکن است کاهش تقاضا جلوی رشد بیشتر قیمت‌ها را بگیرد.

پل بلاکسهام، اقتصاددان ارشد HSBC، این وضعیت را «فشار شدید عرضه» می‌نامد. به گفته وی، تفاوت این دوره با دوره‌های قبلی این است که این بار دلیل اصلی افزایش قیمت‌ها کمبود تولید است. وی می‌گوید این وضعیت برای فلزاتی مثل مس و آلومینیوم از نظر گذار به انرژی‌های پاک خوب است اما از طرف دیگر می‌تواند برای اقتصاد جهانی مشکل‌ساز باشد.

با وجود همه این افزایش قیمت‌ها، هنوز نشانه‌ای از کاهش جدی تقاضا دیده نمی‌شود. شرکت‌های بزرگ می‌گویند مشتری‌ها هنوز هم حاضرند هزینه‌های بالاتر را پرداخت کنند و پروژه‌های زیرساختی و انرژی همچنان به فلزات نیاز دارند و فعلا کاهش تقاضا دیده نمی‌شود.

در مجموع، بازار فلزات در حال حاضر در نقطه حساسی قرار دارد؛ از یک طرف کمبود عرضه قیمت‌ها را بالا نگه می‌دارد و از طرف دیگر، هرگونه کاهش رشد اقتصادی می‌تواند تقاضا را محدود کند. آینده این بازار بیش از هر زمان دیگری به تعادل میان «عرضه، جنگ و رشد اقتصاد جهانی» وابسته است.