از هفته سخت بورس تا تابستان نفس‌گیر خوزستان 

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله عوامل تشدید تورم، ناترازی انرژی در خوزستان، ریزش بورس، پیامدهای اقتصادی تشدید تنش نظامی و چالش‌های تولید دارو پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «پویایی جدید مسیر تورم» به بررسی عوامل تشدید تورم در ایران و تغییر پویایی آن پرداخته و نوشته است: «بررسی آمارهای پولی نشان می‌دهد پویایی تورم در ایران وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ به‌گونه‌ای که تورم دیگر تنها از رشد نقدینگی تاثیر نمی‌پذیرد، بلکه کاهش تقاضا برای نگهداری پول و افزایش سرعت گردش آن نیز به عامل مهمی در تشدید افزایش قیمت‌ها تبدیل شده است. در حالی که نقدینگی اسمی در سال ۱۴۰۴ بیش از ۵۰ درصد رشد کرده، حجم حقیقی نقدینگی نسبت به سال ۱۴۰۰ حدود ۳۳ درصد کاهش یافته و سرعت گردش پول نیز از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ حدود ۸۳ درصد افزایش داشته است. این وضعیت بیانگر افزایش انتظارات تورمی و کاهش تمایل خانوارها و بنگاه‌ها به نگهداری دارایی‌های ریالی است؛ موضوعی که می‌تواند اثر تورمی هر واحد نقدینگی را افزایش دهد. کسری بودجه ساختاری، وابستگی درآمدهای دولت به نفت، رشد هزینه‌های جاری، یارانه‌ها و محدودیت‌های خارجی، خطر شکل‌گیری چرخه‌ای میان تورم، رشد نقدینگی و کسری بودجه را تشدید کرده است. با این حال، استفاده از ذخایر ارزی، انتشار اوراق بدهی و اجرای اصلاحات ساختاری در بودجه، نظام مالی و کاهش مداخلات دولت در اقتصاد، از مهم‌ترین راهکارهای مهار پایدار تورم عنوان شده است.»

روزنامه شرق با عنوان «تابستان نفس گیر خوزستان» در گزارش اقتصادی خود به بحران برق و ناترازی انرژی در خوزستان و ایران پرداخته و نوشته است: «خوزستان در تابستان با هم‌زمانی گرمای بالای ۵۰ درجه، قطعی‌های مکرر برق، کمبود آب و گردوغبار با شرایطی دشوار روبه‌روست؛ وضعیتی که به گفته مسوولان، حملات اخیر به زیرساخت‌های برق نیز آن را تشدید کرده است. مدیرعامل توانیر از کاهش ۴۲۰۰ مگاواتی ظرفیت شبکه و خسارتی بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان به صنعت برق خبر داده و مسوولان محلی نیز انشعاب‌های غیرمجاز و فشار بر شبکه را از عوامل افزایش خاموشی‌ها می‌دانند. در کنار این مشکلات، بخش زیادی از جمعیت حاشیه‌نشین اهواز همچنان از امکانات اولیه شهری مانند شبکه فاضلاب و زیرساخت مناسب محروم هستند. این بحران اما فقط نتیجه خسارت‌های اخیر نیست، بلکه ریشه در ناترازی مزمن برق کشور دارد. فاصله تولید و مصرف برق از دهه ۱۳۹۰ به‌تدریج افزایش یافته و اکنون کسری برق به حدود ۲۰ تا ۲۵ هزار مگاوات رسیده است. وابستگی شدید نیروگاه‌ها به گاز، کمبود سوخت، کاهش تولید نیروگاه‌های برق‌آبی به‌دلیل خشکسالی و سرمایه‌گذاری ناکافی، از عوامل اصلی این وضعیت به شمار می‌روند. در این میان، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، به‌ویژه در استان‌های گرمسیر، به‌عنوان یکی از راهکارهای کاهش فشار بر شبکه و افزایش پایداری برق مطرح می‌شود.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «هفته سخت بورس» به بررسی دلایل ریزش بورس تهران و چشم‌انداز بازار سرمایه در سایه نااطمینانی‌های سیاسی، افزایش نرخ بهره و خروج سرمایه از بورس پرداخته و نوشته است: «بورس تهران در پایان هفته با افت ۲۷ هزار واحدی شاخص کل به محدوده ۴ میلیون و ۸۹۶ هزار واحد رسید و هم‌زمان خروج ۲،۶۷۷ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام، تشدید بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران را نشان داد. تحلیلگران معتقدند بازار سرمایه بیش از آنکه تحت تاثیر عوامل بنیادی شرکت‌ها باشد، از نااطمینانی‌های سیاسی، ریسک‌های ژئوپلیتیک و مداخلات دستوری مانند دامنه نوسان تاثیر می‌پذیرد؛ عواملی که نقدشوندگی را کاهش داده، صف‌های خرید و فروش را تشدید و رفتارهای هیجانی را تقویت کرده‌اند. در کنار این مسائل، افزایش نرخ بهره بین‌بانکی نیز جذابیت بازار پول را نسبت به بورس افزایش داده و به خروج سرمایه از سهام دامن زده است. کارشناسان تاکید می‌کنند تا زمانی که تنش‌های سیاسی کاهش نیابد و اصلاحات ساختاری مانند توسعه ابزارهای پوشش ریسک، حذف تدریجی محدودیت‌های معاملاتی و افزایش شفافیت اجرا نشود، بازار در وضعیت شکننده باقی خواهد ماند. به باور آن‌ها، در شرایط کنونی سرمایه‌گذاران باید با رویکردی تدافعی، بر سهام بنیادی، حفظ بخشی از دارایی به صورت نقد و مدیریت ریسک تمرکز کنند، زیرا روند معاملات هفته‌های آینده نیز بیش از هر چیز به تحولات سیاسی و اقتصادی وابسته خواهد بود.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «شوک انرژی در ۱۱۴ کشور دنیا» در گزارش اقتصادی خود به پیامدهای اقتصادی و انسانی تشدید تنش‌های نظامی و اختلال در بازار جهانی انرژی پرداخته و نوشته است: «تشدید درگیری‌های نظامی و اختلال در عبور انرژی از تنگه هرمز، بازارهای جهانی نفت، گاز و سوخت را با شوک تازه‌ای مواجه کرده و قیمت نفت را به شکل محسوسی افزایش داده است. افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در ۱۱۴ کشور، تاکید می‌کند که این روند هزینه حمل‌ونقل، تولید و معیشت خانوارها را در بسیاری از اقتصادها بالا برده است. هم‌زمان، کشورهایی مانند ترکیه، هند، پاکستان، اندونزی و کره‌جنوبی برای مهار نوسانات ارزی و تامین هزینه واردات انرژی ناچار به مداخله در بازار ارز و استفاده از ذخایر خود شده‌اند. اختلال در صادرات LNG از خلیج فارس، امنیت انرژی کشورهای آسیایی را تهدید کرده و می‌تواند به خاموشی، تورم و افزایش هزینه برق منجر شود. در ادامه، پیامدهای گسترده‌تر بحران از جمله افزایش ورشکستگی خانوارها در کانادا، تشدید مرگ‌ومیر ناشی از موج گرما در اروپا به دلیل فقر انرژی و گسترش ناامنی غذایی در کشورهای فقیر منجر شده است؛ به‌گونه‌ای که افزایش قیمت انرژی و کودهای شیمیایی، میلیون‌ها نفر دیگر را در معرض گرسنگی قرار داده و خطر تعمیق بحران اقتصادی و انسانی در جهان را افزایش داده است.»

روزنامه ایران در گزارش اقتصادی خود با عنوان «هفت پیشنهاد برای حفظ جریان تولید دارو» به چالش‌ها و راهکارهای حفظ تولید و تامین دارو در ایران با تمرکز بر مشکلات ارزی، زنجیره تامین و حمایت از صنعت داروسازی پرداخته و نوشته است: «گزارش معاونت مطالعات اقتصادی و آینده‌پژوهی اتاق تهران نشان می‌دهد صنعت دارو زنجیره‌ای فراتر از کارخانه‌های داروسازی است و به بخش‌هایی مانند صنایع شیمیایی، پتروشیمی، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، نظام بانکی، تجارت خارجی و قیمت‌گذاری وابستگی دارد. نوسانات ارزی، کمبود نقدینگی، افزایش هزینه مواد اولیه و بسته‌بندی، محدودیت‌های واردات و اختلال در مسیرهای لجستیکی، به‌ویژه وابستگی به هاب امارات، فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. همچنین اگرچه ایران در تولید و صادرات برخی داروها و فرآورده‌های زیستی توانمندی دارد اما در تامین برخی مواد اولیه، انسولین، هورمون‌ها، واکسن‌ها و داروهای پیشرفته همچنان به واردات وابسته است. برای حفظ جریان تولید، راهکارهایی مانند ایجاد مدیریت واحد بحران، اصلاح تدریجی قیمت دارو، اجرای سیاست «۱۰-۹۰» برای کاهش فشار نقدینگی، تعویق پرداخت بیمه و مالیات و تنوع‌بخشی به مسیرهای واردات را پیشنهاد می‌شود. حفظ امنیت دارویی کشور فقط با حکمرانی زنجیره‌ای، هماهنگی میان دستگاه‌ها و حمایت هدفمند از تولید داخلی امکان‌پذیر خواهد بود.»