تنگه هرمز؛ کابوس ادامه‌دار بازار سوخت آمریکا

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازار انرژی آمریکا در روزهای اخیر در وضعیتی قرار گرفته که مسیر قیمت سوخت در پمپ‌بنزین‌ها بیش از گذشته به تحولات ژئوپلیتیک خاورمیانه و سرنوشت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز گره خورده است. هم‌زمان با ادامه مذاکرات برای بازگشت جریان عادی نفت و گاز از خلیج فارس، قیمت نفت خام از اوج‌های اخیر فاصله گرفته اما بازار سوخت آمریکا همچنان در سطوح بالایی قرار دارد.

تازه‌ترین داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان می‌دهد میانگین قیمت خرده‌فروشی بنزین معمولی در ژوئیه ۲۰۲۶ به ۳.۹۳۲ دلار در هر گالن رسیده است؛ رقمی که اگرچه نسبت به میانگین ۴.۰۵۰ دلاری ژوئن کاهش نشان می‌دهد اما همچنان فاصله محسوسی با سطوح سال گذشته دارد، میانگین قیمت گازوئیل جاده‌ای نیز در ژوئیه ۴.۹۵۵ دلار در هر گالن ثبت شده که نسبت به ۵.۰۲۴ دلار در ژوئن پایین‌تر است.

هرمز همچنان نبض بازار نفت را در دست دارد

تحولات تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین عامل اثرگذار بر بازار نفت در روزهای اخیر است؛ بازاری که هر نشانه از احتمال بازگشت تردد نفتکش‌ها در این آبراه را به‌سرعت در قیمت‌ها منعکس می‌کند. بر اساس گزارش منتشرشده در ۳ اوت ۲۰۲۶، نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) در واکنش به نشانه‌های پیشرفت در مذاکرات برای بازگشایی مسیر کشتیرانی تنگه هرمز، حدود ۵ درصد کاهش یافت و در محدوده ۸۰ دلار در هر بشکه به کار خود پایان داد.

اهمیت هرمز برای بازار جهانی نفت از آنجا ناشی می‌شود که پیش از جنگ، حدود یک‌پنجم نفت جهان از این آبراه عبور می‌کرد. به همین دلیل، هر نشانه‌ای از بازگشت تردد نفتکش‌ها می‌تواند انتظارات معامله‌گران درباره عرضه جهانی نفت را تغییر دهد و به کاهش ریسک عرضه منجر شود.

در ۵ اوت نیز بازار نفت نسبت به مذاکرات ایران و عمان برای مدیریت تردد کشتی‌ها واکنش محتاطانه‌ای نشان داد. در آن روز، قیمت نفت برنت با ۷ سنت افزایش به ۷۹.۴۳ دلار رسید، در حالی که معاملات WTI با ۵۰ سنت کاهش، در سطح ۷۵.۲۷ دلار قرار گرفت.

با این حال، آخرین قیمت‌های ثبت‌شده در امروز ۱۰ اوت ۲۰۲۶ نشان می‌دهد بازار نفت بار دیگر در مسیر صعودی قرار گرفته است. بر اساس داده‌های بازار، WTI با رشد ۱.۱۶ دلاری معادل ۱.۴۸ درصد به ۷۹.۳۴ دلار در هر بشکه رسیده و برنت نیز با افزایش ۱.۲۰ دلاری، ۱.۴۴ درصد رشد کرده و به ۸۴.۷۵ دلار رسیده است.

در سایر بازارهای نفتی نیز روند افزایشی دیده می‌شود. نفت موربان با رشد ۰.۷۲ دلاری معادل ۰.۹۱ درصد به ۸۰.۲۵ دلار رسیده، سبد نفتی اوپک با جهش ۲.۵۶ دلاری معادل ۳.۳۳ درصد در سطح ۷۹.۵۳ دلار معامله می‌شود و نفت هند نیز با افزایش ۲.۰۲ دلاری معادل ۲.۳۸ درصد به ۸۷.۰۷ دلار رسیده است.

در بخش فرآورده‌های نفتی نیز بنزین ۳.۰۳۳ دلار قیمت دارد که نسبت به روز قبل ۴.۸ سنت، معادل ۱.۶۱ درصد افزایش نشان می‌دهد. قیمت نفت گرمایشی نیز با رشد ۱۱.۷ سنتی معادل ۲.۹۹ درصد به ۴.۰۱۹ دلار رسیده است.

در بازار گاز طبیعی آمریکا نیز قیمت هر واحد گاز طبیعی با ۹.۸ سنت افزایش، معادل ۳.۶۸ درصد به ۲.۷۶۰ دلار رسیده است. این تحولات نشان می‌دهد بازار نفت هنوز سناریوی قطعی برای آینده تنگه هرمز ندارد. از یک سو، احتمال بازگشت جریان نفت و عادی‌شدن تردد کشتی‌ها می‌تواند ریسک عرضه را کاهش داده و فشار نزولی بر قیمت‌ها ایجاد کند؛ اما از سوی دیگر، هرگونه شکست مذاکرات، تشدید تنش‌ها یا تهدید علیه نفتکش‌ها می‌تواند بار دیگر ریسک کمبود عرضه را به بازار بازگرداند.

در چنین شرایطی، تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده مسیر قیمت نفت در کوتاه‌مدت است و معامله‌گران علاوه بر داده‌های عرضه و تقاضا، تحولات سیاسی و امنیتی این آبراه راهبردی را با حساسیت دنبال می‌کنند.

قیمت بنزین آمریکا؛ کاهش از قله اما هنوز بالاتر از ابتدای سال

داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان می‌دهد قیمت بنزین معمولی در این کشور طی ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۶ روندی صعودی داشته و پس از رسیدن به اوج در ماه مه، وارد مسیر کاهشی شده است. میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی که در فوریه ۲.۹۰۸ دلار بود، در مارس به ۳.۶۳۸ دلار و در آوریل به ۴.۱۰۳ دلار رسید. این روند در ماه مه نیز ادامه یافت و میانگین قیمت را به ۴.۴۷۹ دلار در هر گالن رساند؛ اما پس از آن بازار وارد فاز نزولی شد و قیمت در ژوئن به ۴.۰۵۰ دلار و در ژوئیه به ۳.۹۳۲ دلار کاهش یافت.

به این ترتیب، قیمت بنزین معمولی در ژوئیه نسبت به اوج ثبت‌شده در ماه مه حدود ۵۴.۷ سنت در هر گالن پایین‌تر قرار گرفت اما همچنان حدود ۸۱.۸ سنت بیشتر از سطح فوریه بود. این فاصله نشان می‌دهد کاهش اخیر قیمت نفت خام هنوز نتوانسته قیمت سوخت آمریکا را به سطوح پایین ابتدای سال بازگرداند. در واقع، قیمت نهایی بنزین تنها به بهای نفت خام وابسته نیست و عواملی مانند هزینه پالایش، حمل‌ونقل، مالیات‌های فدرال و ایالتی و شرایط عرضه در مناطق مختلف آمریکا نیز در تعیین قیمت نهایی نقش دارند.

فشار قیمتی در انواع گران‌تر بنزین نیز همچنان قابل توجه است. میانگین قیمت هر گالن بنزین میان‌رده در ژوئیه به ۴.۵۲۱ دلار و بنزین پریمیوم به ۴.۹۰۵ دلار رسید؛ ارقامی که نشان می‌دهد حتی با کاهش قیمت نفت و بنزین معمولی، بازار سوخت آمریکا همچنان در سطوح بالایی قرار دارد.

گازوئیل؛ فشار بیشتر بر حمل‌ونقل و زنجیره کالا

بازار گازوئیل نیز شرایط مشابهی دارد اما قیمت این سوخت همچنان بالاتر از بنزین قرار گرفته است. میانگین قیمت گازوئیل جاده‌ای در آمریکا در ژوئیه ۴.۹۵۵ دلار در هر گالن بوده است؛ در حالی که این رقم در ماه مه به ۵.۶۰۰ دلار رسیده بود. به این ترتیب قیمت گازوئیل طی دو ماه حدود ۶۴.۵ سنت در هر گالن کاهش یافته است.

با این حال، گازوئیل به دلیل نقش آن در حمل‌ونقل جاده‌ای، کشاورزی، ساخت‌وساز و زنجیره توزیع کالا، اهمیت اقتصادی بیشتری از یک تغییر ساده در قیمت پمپ‌بنزین دارد. هر افزایش پایدار در قیمت دیزل می‌تواند هزینه حمل کالا را بالا ببرد و در نهایت به قیمت مصرف‌کننده منتقل شود.

پالایشگاه‌های آمریکا همچنان در سطح بالای فعالیت

داده‌های هفتگی EIA که در ۵ اوت ۲۰۲۶ منتشر شد و مربوط به هفته منتهی به ۳۱ ژوئیه است، تصویر مهمی از وضعیت صنعت پالایش آمریکا ارائه می‌کند. خوراک نفت خام پالایشگاه‌های آمریکا در این هفته به طور متوسط ۱۷.۲ میلیون بشکه در روز رسید که ۱۸۳ هزار بشکه در روز کمتر از هفته قبل بود و نرخ بهره‌برداری پالایشگاه‌ها نیز ۹۶.۵ درصد اعلام شد.

هم‌زمان تولید بنزین به طور متوسط ۹.۶ میلیون بشکه در روز و تولید سوخت‌های تقطیری از جمله گازوئیل ۵.۲ میلیون بشکه در روز گزارش شد. این ارقام نشان می‌دهد حتی در شرایط افزایش ریسک عرضه جهانی، پالایشگاه‌های آمریکایی همچنان با نرخ بهره‌برداری بالا فعالیت می‌کنند و تلاش دارند بازار داخلی سوخت را تا حد امکان از شوک‌های عرضه مصون نگه دارند.

اختلاف قیمت سوخت در ایالت‌ها؛ کالیفرنیا همچنان گران‌ترین بازار

داده‌های خرده‌فروشی ثبت‌شده در ۱۰ اوت ۲۰۲۶ نشان می‌دهد اختلاف قیمت سوخت میان ایالت‌های آمریکا بسیار چشمگیر است. در کالیفرنیا، قیمت فعلی هر گالن بنزین معمولی ۵.۵۹۵۵ دلار و در ایالت هاوایی ۵.۴۴۹۶ دلار ثبت شده است؛ در مقابل، قیمت در ایالت‌هایی مانند تگزاس، تنسی و اوکلاهما به ترتیب حدود ۳.۵۴۵، ۳.۵۵۴ و ۳.۵۶۴ دلار بوده است.

این اختلاف تنها به قیمت نفت خام مربوط نیست و مالیات‌های ایالتی، هزینه پالایش، استانداردهای زیست‌محیطی، ترکیب سوخت و شرایط عرضه منطقه‌ای نیز در آن موثر هستند. کالیفرنیا علاوه بر بنزین گران‌تر، فاصله محسوسی با بسیاری از ایالت‌های مرکزی و جنوبی دارد. قیمت بنزین این ایالت در ۱۰ اوت حدود ۲.۰۵ دلار در هر گالن بیشتر از تگزاس بوده است.

چرا هرمز برای رانندگان آمریکایی مهم است؟

اگرچه آمریکا بخش بزرگی از نیاز انرژی خود را در داخل تولید می‌کند اما بازار نفت ماهیتی جهانی دارد. بنابراین اختلال در یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت جهان می‌تواند قیمت جهانی نفت را بالا ببرد و این افزایش از طریق بازارهای عمده‌فروشی و پالایشگاهی به قیمت بنزین و گازوئیل آمریکا منتقل شود.

بر اساس داده‌های EIA، جریان نفت از تنگه هرمز پیش از تحولات اخیر در حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه در روز در نیمه نخست ۲۰۲۵ بوده است؛ رقمی که اهمیت این آبراه را برای بازار جهانی انرژی نشان می‌دهد. به همین دلیل، خبرهای مربوط به مذاکرات هرمز حتی در شرایطی که مستقیما درباره قیمت بنزین آمریکا نیستند، می‌توانند در کوتاه‌مدت بازار نفت و سپس بازار سوخت آمریکا را تحت تاثیر قرار دهند.

بازار در نقطه حساس؛ نفت ارزان‌تر یا سوخت گران‌تر؟

در ۸ اوت ۲۰۲۶، مقام‌های آمریکایی اعلام کردند انتظار دارند جریان نفت و گاز از خلیج فارس به سطح پیش از جنگ بازگردد و عبور امن کشتی‌های تجاری از هرمز تضمین شود. با این حال، موضوع مین‌روبی، ایجاد مسیر امن کشتیرانی و تضمین عدم حمله به کشتی‌های تجاری همچنان از مسائل اصلی مذاکرات عنوان شد.

در چنین شرایطی، بازار نفت عملا میان دو سناریو در نوسان است. سناریوی نخست؛ کاهش ریسک هرمز است و اگر مسیر کشتیرانی به شکل پایدار باز شود و صادرات نفت خلیج فارس به سطح عادی برگردد، احتمال افزایش عرضه و کاهش پریمیوم ریسک می‌تواند قیمت نفت خام را پایین بیاورد و در این حالت، بنزین و گازوئیل آمریکا نیز با وقفه‌ای زمانی می‌توانند کاهش قیمت را تجربه کنند.

سناریوی دوم؛ شکست مذاکرات یا تداوم ناامنی بوده که در مقابل، هرگونه حمله جدید به نفتکش‌ها، بسته ماندن مسیر یا اختلال در صادرات می‌تواند دوباره حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک را افزایش دهد. در چنین شرایطی حتی تولید بالای نفت آمریکا نیز لزوما مانع افزایش قیمت داخلی سوخت نخواهد شد.

به طور کلی بازار انرژی آمریکا در مرداد ۱۴۰۵ در شرایطی قرار دارد که قیمت نفت، بنزین و گازوئیل از یکدیگر جدا نیستند و همه تحت تاثیر ریسک هرمز قرار گرفته‌اند. قیمت بنزین معمولی آمریکا در ژوئیه به ۳.۹۳۲ دلار و گازوئیل به ۴.۹۵۵ دلار در هر گالن رسیده؛ در حالی که پالایشگاه‌ها با نرخ بهره‌برداری ۹۶.۵ درصد همچنان با ظرفیت بالایی فعالیت می‌کنند.

از سوی دیگر، افت WTI به محدوده ۸۰ دلار در سوم اوت و قرار گرفتن WTI در ۷۵.۲۷ دلار و برنت در ۷۹.۴۳ دلار در پنجم اوت نشان می‌دهد بازار به اخبار مربوط به بازگشت جریان نفت از هرمز واکنش فوری نشان می‌دهد.

بنابراین مسیر قیمت سوخت آمریکا در هفته‌های آینده بیش از آنکه فقط به میزان تولید نفت این کشور وابسته باشد، به یک سوال کلیدی بستگی دارد، آیا جریان نفت از خلیج فارس به‌طور پایدار به وضعیت عادی بازمی‌گردد یا ریسک هرمز دوباره به بازار جهانی انرژی بازخواهد گشت؟