هزینه جنگ در جایگاه‌های سوخت آمریکا؛ بنزین ۴ دلاری ماندگار شد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا، بار دیگر هزینه زندگی را برای خانوارها سنگین کرده و وعده دولت دونالد ترامپ برای ارزان‌کردن انرژی را زیر سوال برده است. میانگین قیمت بنزین معمولی در این کشور در نیمه دوم اکتبر به حدود ۴.۳۰ دلار برای هر گالن رسیده که در مقایسه با حدود ۳.۰۴ دلار در مدت مشابه سال گذشته، از افزایش سالانه نزدیک به ۴۱ درصدی حکایت دارد. در همین حال، قیمت گازوئیل نیز از مرز ۶ دلار عبور کرده و هزینه حمل‌ونقل و جابه‌جایی کالا را افزایش داده که در نهایت می‌تواند فشار بیشتری بر بودجه خانوارها وارد کند. 

بخشی از این افزایش قیمت به تحولات بازار جهانی انرژی و اختلال در عرضه نفت و فرآورده‌های نفتی مربوط است؛ تحولاتی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در فوریه ۲۰۲۶ به یکی از عوامل مهم تشدید آن تبدیل شد. در چنین شرایطی، سیاست‌های دولت آمریکا برای افزایش عرضه سوخت و مهار قیمت‌ها هنوز نتوانسته است هزینه انرژی را به سطحی برگرداند که با وعده‌های انتخاباتی ترامپ همخوانی داشته باشد.

بنزین گران؛ فشار مستقیم بر هزینه زندگی

بر اساس داده‌های انجمن خودروی آمریکا (AAA)، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ حدود ۴.۳۰ دلار بود. این رقم در ۱۵ اکتبر به ۴.۳۳۴۴ دلار و در ۸ اکتبر به ۴.۳۶۱۲ دلار رسیده بود که در مقایسه با میانگین قیمت بنزین در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۳.۰۶۷۴ دلار ثبت شده بود. بنابراین هرچند قیمت‌ها در برخی روزهای اکتبر اندکی کاهش پیدا کردند، سطح آن‌ها همچنان به‌مراتب بالاتر از سال گذشته باقی ماند. شدت افزایش قیمت در ایالت‌های مختلف یکسان نیست؛ در اوایل اکتبر، میانگین قیمت هر گالن بنزین در کالیفرنیا به ۶.۳۴ دلار، در هاوایی به ۵.۶۳ دلار و در واشنگتن به ۵.۴۶ دلار رسید. در مقابل، این رقم در اوهایو حدود ۳.۷۱ دلار و در تگزاس ۳.۸۷ دلار بود که این اختلاف نشان می‌دهد هزینه سوخت علاوه بر شرایط جهانی، از عوامل منطقه‌ای و تفاوت‌های بازارهای محلی نیز تاثیر می‌گیرد.

با وجود نوسان روزانه قیمت‌ها، طولانی‌شدن دوره بنزین گران فشار را برای مصرف‌کنندگان بیشتر کرده است. طبق گزارش‌های منتشرشده در اواسط اکتبر، قیمت بنزین در آمریکا برای ۱۵۸ روز متوالی بالاتر از ۴ دلار به ازای هر گالن باقی مانده بود. برای خانواده‌هایی که به خودرو برای رفت‌وآمد روزانه، رساندن فرزندان به مدرسه یا انجام کارهایشان وابسته‌اند، این وضعیت به معنای اختصاص سهم بیشتری از درآمد به سوخت و کاهش منابع در دسترس برای سایر هزینه‌هاست.

گازوئیل؛ حلقه دیگر فشار بر اقتصاد آمریکا

افزایش قیمت فقط به بنزین محدود نمانده است. داده‌های AAA نشان می‌دهد میانگین قیمت هر گالن گازوئیل در ۱۸ اکتبر به ۶.۳۲۲۴ دلار رسیده بود. این رقم پس از آن ثبت شد که قیمت گازوئیل در ۲۲ سپتامبر به رکورد ۶.۵۲۷۶ دلار رسید. بلومبرگ نیز در گزارشی اعلام کرد قیمت گازوئیل در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ حدود ۷۴ درصد افزایش یافته است. اهمیت گرانی گازوئیل از آن جهت است که این سوخت نقش مهمی در حمل‌ونقل جاده‌ای، انتقال کالا و فعالیت بخش‌هایی از اقتصاد دارد. افزایش بهای آن می‌تواند هزینه فعالیت شرکت‌های حمل‌ونقل را بالا ببرد و از مسیر هزینه توزیع، بر قیمت تمام‌شده کالاها اثر بگذارد. به همین دلیل پیامدهای گرانی سوخت به رانندگان محدود نمی‌شود و ممکن است با فاصله زمانی به مصرف‌کنندگان نیز منتقل شود. 

در چنین شرایطی، کاهش هزینه سوخت برای خانوارها فقط به پایین‌آمدن قیمت بنزین در جایگاه‌ها وابسته نیست؛ هزینه حمل‌ونقل و قیمت کالاهایی که با کامیون جابه‌جا می‌شوند نیز اهمیت دارد. از این منظر، تداوم قیمت بالای گازوئیل می‌تواند دامنه اثر افزایش قیمت انرژی را در اقتصاد آمریکا گسترده‌تر کند.

جنگ علیه ایران و اختلال در بازار انرژی

یکی از عوامل مهم فشار بر بازار انرژی در سال ۲۰۲۶، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و پیامدهای آن برای عرضه و تجارت نفت بوده است. درگیری نظامی و افزایش نااطمینانی درباره مسیرهای انتقال انرژی، بازار جهانی را در معرض اختلال قرار داده و بر قیمت نفت خام و فرآورده‌های نفتی فشار وارد کرده است. بلومبرگ در بررسی خود از هزینه‌های این جنگ برای مصرف‌کنندگان آمریکایی، افزایش قیمت سوخت را یکی از کانال‌های اصلی انتقال تبعات درگیری به اقتصاد این کشور دانسته است.

در ۱۵ اکتبر، قیمت نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) به ۹۵.۰۹ دلار برای هر بشکه رسید. هم‌زمان، ذخایر نفت خام آمریکا ۸.۶ میلیون بشکه کاهش یافت و به ۴۱۵.۶ میلیون بشکه رسید؛ سطحی که حدود ۳ درصد پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله برای این زمان از سال بود. کاهش ذخایر در کنار نگرانی‌های مربوط به عرضه، می‌تواند فشار بیشتری بر بازار وارد کند؛ هرچند قیمت نهایی بنزین به عوامل دیگری از جمله ظرفیت پالایش، هزینه توزیع و شرایط منطقه‌ای نیز وابسته است.

برآوردهای منتشرشده درباره هزینه جنگ برای مصرف‌کنندگان آمریکایی، تصویر روشنی از ابعاد مالی این فشار ارائه می‌کنند، هرچند این برآوردها از نظر دوره زمانی و روش محاسبه یکسان نیستند. بلومبرگ در ۱۷ اکتبر هزینه اضافی بنزین برای مصرف‌کنندگان آمریکایی در مقایسه با معیار پیش از جنگ را حدود ۸۳ میلیارد دلار برآورد کرد.

همچنین، پژوهشگران مدرسه واتسون دانشگاه براون اعلام کردند قیمت بنزین از زمان آغاز جنگ بیش از ۴۶ درصد افزایش یافته است. بر اساس این محاسبه، هزینه اضافی سوخت حدود ۷۳.۵ میلیارد دلار، معادل ۵۶۱.۲۰ دلار برای هر خانوار، برآورد شده بود. تفاوت این رقم با برآورد بلومبرگ می‌تواند ناشی از تفاوت در بازه زمانی، مبنای مقایسه و روش محاسبه باشد؛ با این حال، هر دو برآورد از افزایش قابل توجه هزینه انرژی برای مصرف‌کنندگان آمریکایی حکایت دارند.

وعده انرژی ارزان در برابر واقعیت بازار

افزایش قیمت سوخت، وعده ترامپ برای کاهش هزینه انرژی را نیز به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل کرده است. ترامپ در گردهمایی انتخاباتی خود در اوهایو در ۱۲ اکتبر مدعی شد قیمت بنزین از دوره ریاست‌جمهوری جو بایدن پایین‌تر است. با این حال بررسی‌ها نشان داد این ادعا فقط در مقایسه با بخش محدودی از دوره بایدن درست است. در آن زمان، میانگین قیمت بنزین حدود ۴.۳۶ دلار بود؛ سطحی که در تنها ۷۶ روز از دوره ۱۴۶۰روزه ریاست‌جمهوری بایدن از آن فراتر رفته بود. 

ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵، زمانی که دوره دوم ریاست‌جمهوری خود را آغاز کرد، با میانگین قیمت بنزین حدود ۳.۱۲ دلار روبه‌رو بود. در مقابل، قیمت این سوخت در اکتبر ۲۰۲۶ به حدود ۴.۳۴ دلار رسیده بود. دولت آمریکا برای مهار قیمت‌ها اقداماتی از جمله صدور معافیت موقت برای فروش بنزین حاوی اتانول E۱۵ و کاهش برخی محدودیت‌های قانون جونز در حمل‌ونقل دریایی را در دستور کار قرار داده است. هدف این اقدامات، افزایش انعطاف‌پذیری عرضه و کاهش فشار بر بازار داخلی عنوان شده اما اثر این سیاست‌ها به میزان عرضه، شرایط پالایش و تحولات بازار جهانی وابسته خواهد بود. 

از سوی دیگر، افزایش هزینه انرژی در شرایطی رخ می‌دهد که خانوارهای آمریکایی با فشارهای دیگری نیز روبه‌رو هستند. بلومبرگ نرخ تورم را ۳.۷ درصد گزارش کرده، در حالی که این نرخ پیش از جنگ حدود ۲.۴ درصد بود، نرخ وام مسکن ۳۰ساله نیز به حدود ۷.۵ درصد یعنی بیش از ۶ درصد پیش از جنگ رسیده است. این ارقام نشان می‌دهد افزایش هزینه سوخت در فضایی رخ داده که هزینه‌های دیگر زندگی نیز کاهش محسوسی نداشته‌اند.

هزینه‌ای که به خانوارها منتقل می‌شود

با نزدیک‌شدن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۳ نوامبر، قیمت بنزین به یکی از شاخص‌های ملموس ارزیابی عملکرد اقتصادی دولت ترامپ تبدیل شده است. برخلاف برخی شاخص‌های کلان که درک آن‌ها برای شهروندان دشوار است، قیمت سوخت مستقیما در هزینه روزانه رانندگی و رفت‌وآمد دیده می‌شود. از همین‌رو حتی نوسان‌های محدود قیمت نیز می‌تواند در ارزیابی خانوارها از وضعیت اقتصادی اثرگذار باشد.

مجموع داده‌ها نشان می‌دهد افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا حاصل مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی است اما جنگ علیه ایران و اختلال‌های ناشی از آن در بازار انرژی، فشار مضاعفی بر این وضعیت وارد کرده است. در چنین شرایطی، تلاش برای افزایش عرضه و کاهش موقت برخی محدودیت‌ها به‌ تنهایی تضمین نمی‌کند که قیمت سوخت به‌سرعت پایین بیاید.

برای خانوارهای آمریکایی، نتیجه ملموس این تحولات، هزینه بیشتر برای رفت‌وآمد و کاهش بخشی از درآمد قابل‌مصرف است؛ برای دولت ترامپ نیز ادامه قیمت‌های بالا به معنای دشوارترشدن دفاع از وعده انرژی ارزان است. تا زمانی که نااطمینانی در بازار جهانی انرژی ادامه داشته باشد، فاصله میان وعده کاهش هزینه‌ها و واقعیت پرداختی مردم می‌تواند به یکی از نقاط آسیب‌پذیر کارنامه اقتصادی دولت تبدیل شود.