پایداری تامین کالاهای اساسی/نوری قزلجه: ذخایر استراتژیک بیشتر هم شد

به گزارش اقتصاد معاصر؛ غلامرضا نوری قزلج در برنامه تلویزیونی اظهار داشت: دولت چهاردهم در حالی کار خود را آغاز کرد که با چالش‌ ها و تنش‌ های متنوعی روبرو بود، با این حال به رغم شرایط نامساعد اقلیمی نظیر خشکسالی و فشارهای ناشی از تحریم‌های ظالمانه، اقدامات اصلاحی کم‌ نظیری در حوزه کشاورزی رقم خورد که آثار آن در مدیریت تامین کالاهای اساسی نمود پیدا کرده است.

وی با اشاره به رویکردهای تحولی دولت در این بخش اظهار داشت: حمایت از تولید داخلی، تسهیل شرایط سرمایه‌ گذاری، انضباط مالی، نظام‌ مند کردن یارانه‌ ها، اجرای الگوی کشت و دانش‌ محور کردن بخش کشاورزی از جمله اولویت‌ هایی بود که با جدیت تمام دنبال شد و امروز دستاوردهای آن حاصل زحمات شبانه‌ روزی کشاورزان و تولیدکنندگان کشور است.

رشد قابل‌ توجه شاخص‌ های تولیدی

وزیر جهاد کشاورزی با ارائه آماری از موفقیت‌های حاصل‌شده در دو سال اخیر تصریح کرد: در این بازه زمانی تولیدات گلخانه‌ ای 18 درصد، تولید برنج 10 درصد، صادرات آبزیان 17 درصد، پرورش میگو 37 درصد و صید آبزیان 6 درصد رشد داشته است.

وی با اشاره به اهمیت دانش‌بنیان شدن این بخش خاطرنشان کرد: مساحت شهرک‌های کشاورزی 20 درصد، مراکز رشد 12 درصد و تولید ارقام هیبریدی 36 درصد افزایش یافته است.

وی اضافه کرد: در بخش محصولات دامی و باغی نیز شاهد رشد 5 درصدی گوشت مرغ، 8.5 درصدی تخم‌مرغ، 3.6 درصدی شیرخام ، 2.5 درصدی گوشت قرمز و 9 درصدی محصولات باغی هستیم.

نوری قزلجه به گره‌ گشایی از مشکلات دیرینه کشاورزان اشاره کرد و گفت: در حوزه رفع تداخلات اراضی، 95 درصد پیشرفت فیزیکی حاصل شده و نزدیک به 2.4 میلیون هکتار از اراضی به نفع کشاورزان آزادسازی شده است.

به گفته وی، شاخص بیمه بخش کشاورزی 36 درصد رشد را نشان می‌دهد.

تثبیت امنیت غذایی و کاهش وابستگی

وزیر جهادکشاورزی با تاکید بر اینکه این افزایش تولیدات در شرایط جنگ اقتصادی و محدودیت‌های بین‌المللی حاصل شده است اظهار داشت: برای نخستین بار در کشور به خودکفایی در تولید گوشت مرغ دست یافتیم و در حال حرکت به سمت صادرات این محصول هستیم.

وی افزود: با وجود شرایط نامنظم در منطقه خلیج فارس، صیادان و فعالان حوزه آبزی‌پروری استان هرمزگان حتی در شرایط بحرانی نیز به تولید خود ادامه دادند که نتیجه آن بی‌ نیازی از واردات بسیاری از اقلام در این حوزه بوده است.

وی با اشاره به پیام دلگرم‌کننده مقام معظم رهبری به دولتمردان و تقدیر ایشان از تامین کالاهای اساسی افزود: کسب رتبه نخست وزارت جهاد کشاورزی در اجرای تکالیف برنامه هفتم طی شش ماهه اول و دریافت (نشان یاور فتح) توسط این مجموعه، نشان‌ دهنده نقش کلیدی فعالان این حوزه در دوران پرفراز و نشیب تأمین امنیت غذایی کشور است.

اصلاح الگوی تامین نهاده‌ ها و توجیه‌ پذیری تولید

نوری قزلجه درباره وابستگی به نهاده‌های دامی و تاثیر آن بر قیمت‌ ها گفت: پیش از این به دلیل تخصیص ارز ترجیحی، یارانه به جای تولیدکننده داخلی به واردکننده تعلق می‌ گرفت که توجیه اقتصادی تولید داخلی را از بین برده بود، اما با اصلاحات صورت گرفته و متنوع‌سازی مبادی واردات (به‌ویژه از مسیر شمال) و افزودن اقلامی نظیر کنجاله پنبه‌دانه، آفتابگردان و گندم دامی به جیره غذایی، شاهد افزایش انگیزه کشاورزان برای کشت دانه‌های روغنی و علوفه‌ ای هستیم.

وی به محدودیت‌ های منابع آبی کشور اشاره کرد و افزود: رویکرد ما در تولید نهاده‌ها متناسب با ظرفیت‌های آبی و خاکی کشور است، بخشی از نهاده‌ ها به دلیل ماهیت پر مصرف بودن در آب، وارد می‌شوند که این امر به معنای واردات (آب مجازی) و صرفه‌جویی در منابع داخلی است، با این حال توسعه کشت نهاده‌ هایی که توجیه اقتصادی و آبی دارند، با جدیت در دستور کار قرار دارد

اصلاح سیاست‌ های ارزی و انتقال مستقیم یارانه به مردم

وزیر جهاد کشاورزی درباره مسائلی پیرامون نوسانات قیمت کالاهای اساسی و کارآمدی مدل جدید حمایت از خانوار اظهارداشت: تولید یک کالا متاثر از متغیرهای متعددی است و لزوما داخلی‌ سازی آن به معنای کاهش مطلق قیمت‌ ها در کوتاه‌ مدت نیست، با این حال مهمترین اقدام اصلاحی دولت حذف ارز ترجیحی و جایگزینی آن با انتقال مستقیم یارانه‌ ها به حساب سرپرستان خانوار از طریق سامانه کالابرگ بوده است.

به گفته وی، در مدل پیشین ارز ترجیحی و منابع ارزی در ابتدای زنجیره توزیع دچار نشتی و انحراف می‌ شد، اما در مدل جدید دقیقا همان عدد پیش‌ بینی شده به سفره خانوارها تزریق شد که این اقدام از منظر اقتصادی عادلانه‌تر و کارآمدتر است.

سهم مالیات، تحریم و جنگ در قیمت تمام‌شده

نوری قزلجه در تحلیل ریشه‌ ای گرانی‌ ها سیاست بودجه ای، تورم جهانی و اثرات تحریم و محاصره دریایی را موثر دانست و گفت: وضع مالیات بر ارزش افزوده 11 درصدی و تعرفه 5 درصدی حقوق ورودی بر کالاهای اساسی در بودجه به طور طبیعی حدود 14 تا 15 درصد بر قیمت تمام‌ شده این کالاها تاثیر مستقیم داشته است.

وی درخصوص تورم جهانی اضافه کرد: وقوع جنگ‌ و بحران‌ های بین‌ المللی موجب افزایش بی‌ سابقه قیمت جهانی غذا و انرژی شده که گریبان‌ گیر تمام کشورها شده است.

وی درباره اثرات تحریم و محاصره دریایی ادامه داد: علاوه بر تورم جهانی، ایران به دلیل فشارهای ناشی از تحریم و جنگ، با هزینه‌ های مضاعفی نظیر افزایش کرایه حمل‌ و نقل دریایی و افزایش ریسک تجاری برای واردکنندگان روبرو است که مستقیم بر قیمت نهایی کالاها اثر دارد.

توافقات سیاسی، راهکار کاهش هزینه‌ های تحمیلی

وزیر جهادکشاورزی با تاکید بر اینکه در تامین کالاهای اساسی هیچ مشکلی وجود ندارد و نخواهد داشت تصریح کرد: آثار تحریم و محاصره بر قیمت‌ ها غیرقابل انکار است.

وی اضافه کرد: رفع تحریم‌ ها، کاهش هزینه‌ های حمل‌ و نقل و استفاده از منابع بلوکه شده می‌ تواند هزینه‌ های تمام‌شده کالا را به‌شدت کاهش دهد، از این رو تلاش‌ های دولت برای نهایی کردن توافقات سیاسی به‌ عنوان گامی کلیدی در راستای کاهش هزینه‌ های جاری کشور و بهبود وضعیت اقتصادی مردم دنبال می‌ شود.

قدردانی از تاب‌آوری هوشمندانه مردم

نوری قزلجه ضمن تقدیر از درک و همراهی مردم در جنگ و محاصره دریایی گفت: اعتماد مردم و عدم هجوم برای خرید هیجانی در شرایط حساس در ماه‌ های گذشته بزرگترین پشتوانه دولت در مدیریت بازار بوده است.

وی اضافه کرد: ما با اتکا به همین اعتماد و تاکیدات رئیس‌جمهور متعهد می‌ شویم که در ادامه مسیر نیز با وجود تمام فشارهای بیرونی، تامین امنیت غذایی و کالاهای اساسی مردم را در بالاترین سطح کیفی و منظم‌ ترین وضعیت ممکن استمرار بدهیم.

پایداری ذخایر در برابر بحران‌ ها و جنگ‌ ها

وزیر جهادکشاورزی با اشاره به تداوم تامین کالاهای اساسی حتی در سخت‌ ترین شرایط از جمله دوره‌های موشک‌ باران و تنش‌ های جنگی گفت: با وجود تمام محدودیت‌ ها و محاصره‌ های اقتصادی ما از زمان آغاز تنش‌های اخیر (9 اسفند) تاکنون حتی نیازی به برداشت از ذخایر استراتژیک خود نداشته‌ ایم، بلکه برعکس سطح ذخایر ما به طور مستمر در حال افزایش بوده است.

وی با اطمینان‌ بخشی به افکار عمومی افزود: در حال حاضر بخش خصوصی با مدیریت مناسب همواره بیش از یک میلیون تن کالای آماده عرضه در بازار دارد،  بنابراین هیچ‌ گونه محدودیت یا ممنوعیت خارجی نمی‌ تواند امنیت غذایی مردم را با چالش روبرو کند و تامین این نیازها بدون هیچ نگرانی پیش خواهد رفت.

وی خاطرنشان کرد: دولت از طریق تفاهم‌ نامه‌ها و تلاش برای آزادسازی منابع بلوکه شده به‌طور جدی در پی کاهش هزینه‌ های ناشی از تحریم‌ ها و در نتیجه کاهش فشار بر قیمت‌ ها است.

وضعیت خرید و پرداخت مطالبات گندم‌کاران

نوری قزلجه درباره وضعیت پرداخت مطالبات کشاورزان اظهارداشت: در حال حاضر حدود 8.5 میلیون تن گندم خریداری شده که ارزش کل آن بالغ بر 420 هزار میلیارد تومان برآورد می‌ شود.

وی اضافه کرد: از این میزان تاکنون 218.5 هزار میلیارد تومان پرداخت شده و حدود 200 هزار میلیارد تومان باقی‌ مانده است.

وی افزود: پیگیری‌ های لازم برای تسریع در کارسازی و پرداخت مابقی مطالبات کشاورزان توسط سازمان‌ برنامه و بودجه در جریان است.

لزوم ادامه واردات و پیامدهای مثبت اصلاحات ارزی

وزیر جهاد کشاورزی در خصوص برنامه واردات گفت: کماکان برای حفظ سطح ذخایر، فرآیند واردات را طبق برنامه و در زمان‌ بندی مناسب انجام می‌ دهیم.

وی در تحلیل پیامدهای اقتصادی اصلاحات ارزی افزود: حذف ارز ترجیحی و انجام این اصلاحات ساختاری، نقطه عطفی در اقتصاد کشاورزی کشور بود، اگر این اقدام صورت نمی‌گرفت ما با دست خودمان اقتصاد کشور را به‌ ویژه در زنجیره تامین کالاهای اساسی به گره‌های سخت و ناکارآمد دچار می‌ کردیم.

وی ادامه داد: این اصلاحات باعث شد که چرخه تامین و پرداخت به واردکنندگان و تامین‌ کنندگان با سرعت و سلامت بیشتری جریان یابد و از بروز چالش‌ های بزرگ در تامین کالاهای استراتژیک جلوگیری شود.

شکستن انحصار و تسهیل تجارت برای بازرگانان جدید

وزیر جهاد کشاورزی درباره اقدامات ضد انحصار در حوزه واردات تصریح کرد: با سیاست‌ گذاری‌ های جدید انحصار مطلق در تمامی کالاها از میان رفت به طوری که در 1.5 سال گذشته تعداد بازرگانان فعال در این حوزه 36 درصد افزایش یافته که گویای فضای باز و رقابتی برای فعالان جدید اقتصادی است.

وی از حذف محدودیت‌ های زائد به عنوان اقدامی برای جلوگیری از رانت یاد کرد و گفت: بسیاری از قید و بندهای دست‌ و پاگیر که منافع بلاوجه ایجاد می‌ کردند، حذف شده‌ اند به طور مثال برخی مبادی ورودی از ثبت سفارش پیش‌ دستانه معاف شده‌ اند تا جریان کالا با کمترین مانع به کشور وارد شود.

واگذاری واردات به زنجیره‌ های بزرگ تولید

نوری قزلجه با اشاره به تغییر رویکرد در مدیریت شبکه واردات اظهارداشت: اکنون به تولیدکنندگان بزرگ و زنجیره‌ های تولید (نظیر کارخانجات آردسازی و مجتمع‌ های بزرگ مرغداری) مجوز داده‌ ایم که شخصا واردات نهاده‌ های مورد نیاز خود را انجام دهند.

وی اضافه کرد: این سیاست باعث می‌شود واسطه‌ گری حذف شده و تولیدکننده بدون وابستگی به بازرگانان واسطه مستقیم به چرخه تامین بین‌ المللی متصل شود، اقدامی که تداوم آن ضامن ثبات و امنیت غذایی کشور در شرایط سخت تحریمی خواهد بود.

مدیریت هوشمند واردات و پایداری تولید با کشاورزی قراردادی

وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه سیاست واردات بر اساس کنترل دقیق سقف نیاز کشور تنظیم شده است گفت: واردات کالاهای اساسی به گونه‌ ای مدیریت می‌ شود که حداکثر تا 1.2 برابر نیاز کشور صورت گیرد تا از انباشت و فساد کالا در انبارها جلوگیری شود.

وی به موفقیت کشاورزی قراردادی اشاره کرد و افزود: با ورود شرکت‌ های بزرگ و نهادهای دولتی به این چرخه تولید در سخت‌ ترین شرایط حفظ شد و نه‌ تنها کاهش تولید نداشتیم، بلکه در برخی محصولات به خودکفایی رسیده و وارد فاز صادرات شدیم.

توسعه کشت فراسرزمینی، راهبرد عبور از محدودیت‌ های اقلیمی

نوری قزلجه با تاکید بر لزوم عبور از محدودیت‌ های منابع آبی و خاکی تصریح کرد: کشاورزی فراسرزمینی به شکل عملیاتی در دستور کار قرار گرفته است، به همین منظور برای نخستین بار محصول تولیدی در خارج از کشور «قزاقستان» وارد کشور شد و با تفاهم‌ نامه‌های منعقد شده سرمایه‌ گذاران داخلی را برای فعالیت در کشورهای هدف تشویق می‌ کنیم تا بخشی از نیاز کشور را از این مسیر تامین کنند.

پیشتازی در هوشمندسازی بخش کشاورزی با بهره‌ گیری از هوش مصنوعی

وزیر جهادکشاورزی بر اهمیت داده‌ محوری در مدیریت بازار از تکمیل سامانه‌ های آماری وزارتخانه تاکید کرد و گفت: وزارت جهاد کشاورزی از دستگاه‌ های پیشتاز در بهره‌ گیری از فناوری‌ های نوین است به طوری که اخیرا برنامه‌ ای جامع در شورای عالی هوش مصنوعی به تصویب رسیده که به ما اجازه می‌ دهد در حوزه‌ های شیلات، آبیاری و الگوی کشت، با دقت و اشراف بیشتری عمل کنیم.

به گفته وی، هوش مصنوعی به دلیل گستردگی جغرافیایی بخش کشاورزی ابزاری حیاتی برای مدیریت بهینه منابع است.

تعامل سازنده برای تامین پایدار انرژی

نوری قزلجه در خصوص تعامل با وزارتخانه‌ های نفت و نیرو برای تامین سوخت و برق واحدهای تولیدی گفت: با تعاملات صورت‌گرفته، مشکل تامین 2.7 میلیارد لیتر سوخت مورد نیاز ماشین‌ آلات کشاورزی مرتفع شد و فعالیت تولیدی در پایان سال زراعی بدون وقفه ادامه دارد.

وی افزود: بخش کشاورزی با وجود سهم کمتر از 5 درصدی (4.8 درصد) از کل انرژی کشور ضامن امنیت غذایی ایران است، با این حال با تشکیل شورایی برای مدیریت مصرف بهینه انرژی متعهد هستیم که در شرایط ناترازی کشور نقش خود را در بهره‌ وری ایفا کنیم.

وی اضافه کرد: همچنین در حوزه آب تاکید ما بر تخصیص حجمی آب طبق برنامه هفتم توسعه است تا بتوانیم با بهره‌گیری از مدیریت دقیق، برنامه‌ ریزی‌رهای کلان خود را محقق بسازیم.

واقعیت‌ های آماری آب در بخش کشاورزی، فراتر از تصورات عمومی

وزیر جهاد کشاورزی با رد این تصور که بخش کشاورزی عامل اصلی هدر رفت منابع آبی است، به ارائه آمارهای دقیق پرداخت و اظهارداشت: مطابق با برنامه هفتم توسعه پیش‌ بینی شده بود که باید حدود 64 میلیارد مترمکعب آب در اختیار بخش کشاورزی قرار گیرد، اما در سال گذشته این تخصیص به 46.7 میلیارد مترمکعب نرسید.

به گفته وی، این آمار نشان می‌ دهد نه تنها حجم آب مصرفی بیش از حد تصور نیست، بلکه با محدودیت‌ های جدی روبرو هستیم.

وی با اشاره به تجهیز نیمی از مزارع به سیستم‌های آبیاری نوین و استفاده از ارقام اصلاح‌ شده با نیاز آبی کم افزود: بخش کشاورزی با سرعت بالایی خود را با شرایط جدید اقلیمی تطبیق داده به طور مثال تنها در عملیات اصلاح کشت چغندرقند میزان صرفه‌ جویی آب در کشور معادل ظرفیت سد کرج بود که این خود گواهی بر حرکت هدفمند به سمت بهره‌ وری است.

هیچ گونه مرغ تاریخ گذشته ای وارد بازار نشده است

نوری قزلجه در واکنش به برخی اخبار غیرواقعی پیرامون توزیع مرغ‌ های تاریخ‌ گذشته یا آلوده ضمن رد قاطعانه این موارد گفت: وقتی کشوری در یک محصول به خودکفایی می‌ رسد و وارد فاز صادرات می‌ شود طبیعی است که منافع برخی جریانات که از واردات سود می‌ بردند، به خطر بیفتد.

وی اظهارداشت: در چنین شرایطی برخی با استفاده از القاب نامناسب برای تولیدات داخلی قصد دارند فضای روانی جامعه را ملتهب کنند تا زمینه بازگشت به واردات فراهم شود.

وزیر جهاد کشاورزی با تاکید بر اینکه هیچ‌گونه مرغ آلوده‌ ای در کشور توزیع نشده است افزود: سازمان دامپزشکی کشور از نهادهای پیشرو و برخوردار از استانداردهای سخت‌ گیرانه بین‌ المللی است که بر تمامی مراحل تولید از واحدهای دولتی تا بخش خصوصی نظارت مستمر دارد.

وی با اطمینان کامل خطاب به مردم گفت: نظارت‌ های سازمان دامپزشکی کشور در بالاترین سطح کیفی صورت می‌ گیرد و جای هیچ‌ گونه نگرانی نیست.

فراخوان برای اتحاد و انسجام ملی در مسیر خودکفایی

نوری قزلجه به شرایط حساس کشور اشاره کرد و گفت: در شرایطی که باید بر اتحاد، انسجام و تقویت روحیه جامعه تمرکز کرد، طرح چنین شایعاتی علیه تولید ملی که حاصل تلاش کشاورزان و تولیدکنندگان ایرانی است اقدامی ناپسند محسوب می‌ شود.

وی اضافه کرد: اکنون ما در مسیر امنیت غذایی با تمام توان ایستاده‌ ایم و از مردم خواست با تکیه بر اخبار منابع رسمی فریب جریان‌ سازی‌ های هدفمند برای تخریب تولیدات داخلی را نخورند.

تاب‌ آوری ملی در برابر تنش‌ های منطقه‌ای و اقتصادی

وزیر جهاد کشاورزی با تاکید بر اینکه دو سال اخیر برای تمامی حوزه‌ های خدمتی و به‌ ویژه امنیت غذایی دوران پرفراز و نشیبی بوده است گفت: در شرایطی که کشور با تنش‌ های منطقه‌ ای، بمباران‌ ها و چالش‌ های اقتصادی بی‌ سابقه‌ ای روبرو بوده همه‌ دستگاه‌ ها و کارمندان دولت در تمامی سطوح با پشتکار تمام برای جلوگیری از بروز بحران در کشور تلاش کرده‌ اند.

وی افزود: آنچه باعث شد در سخت‌ ترین شرایط با وجود تمامی فشارها، پایداری در تولید حفظ شود، وجود یک هماهنگی بی‌ نظیر میان سران قوای سه گانه و دستگاه‌ های اجرایی بود که از رهبری‌ های حکیمانه مقام معظم رهبری برخاسته است.

نقش روحیه خدمت‌گزاری در تقویت اعتماد تولیدکنندگان

نوری قزلجه به حضور مستمر رئیس‌جمهور در میان دستگاه‌ های اجرایی اشاره کرد و اظهارداشت: حضور مداوم و راهنمایی‌ های ایشان در سخت‌ ترین لحظات نه تنها به وزرا و کارمندان بلکه روحیه خدمت‌گزاری و شجاعت لازم را به تولیدکنندگان ما نیز منتقل کرد و این روحیه باعث شد تا در میان تولیدکنندگان اعتماد و تداوم فعالیت تقویت شود.

وی ضمن ابراز امیدواری برای حفظ این دستاوردها افزود: تاب‌آوری و پیروزی‌ هایی که امروز در عرصه‌ های مختلف از جمله امنیت غذایی شاهد هستیم چنان چشم‌گیر است که جهان آن را تحسین می‌ کند بنابراین ما امیدواریم با تکیه بر همین انسجام و اتحاد این مسیر را با قدرت ادامه دهیم./تسنیم