از ناترازی‌ تا تورم

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های اقتصادی امروز خود به موضوعات مختلفی اعم از ناترازی‌های مختلف در کشور، تصدی‌گری دولت، تحولات روابط بین‌الملل، بازگشت خودرو به بورس کالا، تحقق بودجه سال آینده، رشد بودجه پنهان، وضعیت بازار سرمایه و وضعیت تورمی کشور پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «سکانس آخر خط فقر» به مساله ناترازی‌ پرداخته و نوشته است: «نرخ فقر در ایران در سال ۱۴۰۲ به ۳۰.۱ درصد رسیده که نسبت به سال گذشته ۰.۴ واحد درصد افزایش یافته است. این وضعیت نشان می‌دهد که تقریبا یک‌سوم از جمعیت ایران قادر به تامین نیازهای اساسی خود نیستند. نرخ فقر از ابتدای دهه ۹۰ حدود ۲۰ درصد بود و سپس با افزایش تورم و کاهش رشد اقتصادی به ۳۱ درصد رسید. در پنج سال گذشته، نرخ فقر به ‌طور قابل ‌توجهی ثابت مانده است.»

«آفت مدیریت دولتی انرژی» عنوان گزارش روزنامه شرق بود. این گزارش به بررسی تصدی‌گری دولت اشاره کرده و آن را عامل اصلی ناترازی می‌داند. در این مطلب آمده است: «ناترازی انرژی در ایران به یکی از چالش‌های اساسی تبدیل شده است. دخالت‌های دولت در این بخش باعث شده که صنایع و بخش خانگی در فصول گرم و سرد با کمبود انرژی مواجه شوند. بر اساس تحقیقات، ۴۵ درصد از ذخایر نفتی و ۷۷ درصد از ذخایر گازی کشف‌شده در ایران توسعه نیافته‌اند. نظارت عمده بر صنعت پالایش نفت نیز در دست نهادهای دولتی و شبه‌دولتی قرار دارد. این وضعیت باعث افزایش هدررفت انرژی و خروج از چرخه مصرف عادی سوخت شده است. به گفته کارشناسان، هدررفت بالای انرژی و قاچاق سوخت از دیگر مشکلات جدی در این حوزه تلقی می‌شود.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «اثر تقابل چین و آمریکا بر تجارت ایران» نوشت: «تحولات اخیر در روابط بین‌الملل به سمت چندقطبی شدن، تاثیرات عمیقی بر مناطق حساس و نفوذپذیری مانند خاورمیانه داشته است. برتری اقتصادی چین و فشار بر بازارهای غربی باعث شده تا رقابت شدید میان چین و ایالات متحده به موضوعات مختلف، از جمله همکاری‌های فناورانه، کشیده شود. در این راستا، سند امنیت ملی ۲۰۲۳ آمریکا چین را به عنوان تنها رقیب جدی برای تغییر نظم بین‌المللی معرفی کرده است. کشورهای خاورمیانه در تلاش‌اند تا از این بستر رقابتی استفاده کنند و به دنبال پاسخ به سوالاتی در مورد اثرات اقتصادی این رقابت، پویایی روابط اقتصادی و امنیتی در منطقه و راهبردهای خود برای بهره‌برداری از این شرایط هستند.»

روزنامه هم‌میهن در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «جدال بر سر بازگشت خودرو به بورس» از چالش میان وزارت اقتصاد، وزارت صمت و شورای رقابت گزارش داده و نوشته است: «موضوع عرضه خودرو در بورس کالا دوباره مطرح شده اما خودروسازان هنوز مجوزهای لازم را برای این کار نگرفته‌اند و به نظر نمی‌رسد که به زودی هم این مجوزها صادر شود. شورای رقابت به دنبال ایجاد قیمتی رقابتی‌تر نسبت به قیمت‌های دستوری و بازار آزاد است. در حال حاضر، خودروسازان با مشکلات تامین مالی و زیان انباشته روبه‌رو هستند و پیشنهاد داده شده که سیاست‌گذاران اجازه دهند آنها خودروها را در حاشیه بازار بفروشند.»

«بودجه زیر فشار هزینه‌ها» عنوان گزارش روزنامه وطن امروز بود. این گزارش بیان دارد: «بودجه سال ۱۴۰۴ ایران به ارزش ۶ هزار و ۴۰۰ هزار میلیارد تومان تدوین شده که سهم درآمدهای نفتی در آن ۲۱۰ هزار میلیارد تومان (۳۵ درصد از مجموع درآمدها) پیش‌بینی شده است. این در حالی بوده که در بودجه سال ۱۴۰۳، سهم نفت ۲۳ درصد بود. قیمت نفت در بودجه ۱۴۰۴ به ۶۳ دلار تعیین شده که نسبت به سال قبل کاهش داشته است. مشکلات اقتصادی جهانی و رکود در چین، شکاف درآمدی را تشدید می‌کند. همچنین کسری تراز عملیاتی دولت ۱۸۰۶ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که ناشی از افزایش هزینه‌ها و هدفمندسازی یارانه‌هاست.»

روزنامه فرهیختگان نیز در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «رشد ۵۳ درصدی بودجه پنهان» نوشت: «درآمدهای اختصاصی دستگاه‌های اجرایی در ایران، به عنوان منابع بودجه‌ای که برای مصارف خاص تعیین شده‌اند، از زمان تصویب قانون محاسبات عمومی کشور در سال ۱۳۶۶ ایجاد شده‌اند. با این حال، علی‌رغم تاکید بر حذف این بودجه‌ها، درآمدهای اختصاصی به جای کاهش، طی سال‌ها به یکی از ارکان دائمی بودجه‌های سالیانه تبدیل شده‌اند. در لایحه بودجه ۱۴۰۴، درآمدهای اختصاصی به ۴۲۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که نسبت به سال قبل ۵۳ درصد افزایش دارد.»

عنوان گزارش اقتصادی امروز روزنامه جام‌جم نیز «بازار سهام منتظر اقدام عاجل دولت» این گزارش به بررسی وضعیت بازار بورس ایران در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ پرداخته و به رشد حبابی قیمت سهام در این سال‌ها به دلیل جذب سرمایه و وعده‌های دولت اشاره می‌کند. در این گزارش آمده است: «پس از آغاز روند نزولی در مرداد ۱۳۹۹، بازار نتوانسته است به روند صعودی بازگردد و سرمایه‌گذاران دچار زیان شده‌اند. در سال جاری، شاخص کل بورس از ۲ میلیون و ۲۳۶ هزار واحد به ۱ میلیون و ۹۷۰ هزار واحد کاهش یافت. دولت جدید وعده‌هایی برای ساماندهی بورس داده اما فعالان بازار معتقدند که این وعده‌ها محقق نشده و دولت به‌جای حمایت، به بورس به چشم منبع تامین کسری بودجه نگاه می‌کند. تصمیمات دولت مانند نرخ بهره و قیمت‌گذاری دستوری برای بازار سرمایه مضر بوده و عدم تزریق منابع مالی به بورس باعث افزایش بی‌اعتمادی و روند نزولی بازار شده است.»

«هشدار کاهش رشد و برخورد به هسته سخت تورم» عنوان گزارش خراسان بود. این گزارش بیان دارد: «رشد اقتصادی کشور در سال‌های جاری و آینده کاهش یافته و به ترتیب به ۲.۵ و ۲.۸ درصد خواهد رسید. این کاهش به دلیل کاهش ظرفیت‌های خالی اقتصاد و مسائلی نظیر قطعی برق در صنایع و تداوم سیاست‌های بودجه‌ای انقباضی دولت است. تورم نیز در حال نزدیک شدن به «هسته سخت» خود است و اگرچه روند آن در حال کاهش است اما به دلیل افزایش قیمت‌ها به ویژه در بخش خدمات، انتظار نمی‌رود که به سرعت مقدار آن به زیر ۲۵ درصد برسد.»