از سقوط ۵۰ درصدی تولید نفت کشورهای عربی تا وضعیت وخیم ذخایر آمریکا

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله نقش چین برای حل بحران تنگه هرمز، تجارت ایران با ترکیه، تاثیر ناترازی انرژی بر صنعت، کاهش تولید نفت کشورهای عربی، قیمت سوخت در اروپا و ذخایر استراتژیک نفت آمریکا پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «حس خسارت پشت دیوار چین» به نقش احتمالی چین در میانجی‌گری برای حل بحران تنگه هرمز و تامین منافع اقتصادی و انرژی این کشور در خاورمیانه پرداخته و نوشته است: «در میانه تشدید بحران تنگه هرمز، چین به دلیل وابستگی به امنیت انرژی، تجارت گسترده با کشورهای منطقه و منافع اقتصادی خود، بیش از گذشته در معرض پیامدهای ادامه تنش‌ها قرار گرفته است. رحمن قهرمانپور، پژوهشگر روابط بین‌الملل، معتقد است اظهارات اخیر شی جین‌پینگ درباره تلاش بریکس برای برقراری صلح در خاورمیانه می‌تواند نشانه شکل‌گیری یک ابتکار دیپلماتیک باشد، هرچند چین همچنان با احتیاط حرکت می‌کند. به گفته وی، ادامه بحران هم منافع اقتصادی چین در ایران، عربستان و امارات را تهدید می‌کند و هم می‌تواند جایگاه منطقه‌ای این کشور را تحت تاثیر قرار دهد. با این حال، ورود مستقیم چین به مناقشه خطراتی مانند شکست ابتکار و آسیب به اعتبار پکن دارد. قهرمانپور تاکید می‌کند آمریکا نیز بعید است در شرایط فعلی حل بحران را به چین واگذار کند و ترجیح می‌دهد خود یا با کمک متحدانش مساله را مدیریت کند. در این میان، نشست ایران، عراق و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس درباره بازگشایی هرمز می‌تواند به ابزاری برای افزایش فشار منطقه‌ای بر آمریکا تبدیل شود.»

روزنامه شرق با عنوان «ترکیه پا پس کشید» در گزارش اقتصادی خود به چرخش ترکیه از تجارت با ایران تحت فشار تحریم‌های آمریکا و تلاش برای جایگزین کردن مسیرهای تجاری و انرژی ایران پرداخته و نوشته است: «ترکیه که سومین شریک تجاری بزرگ ایران پس از چین و امارات محسوب می‌شود، در سال‌های اخیر سالانه حدود ۸ تا ۱۰ میلیارد دلار با ایران تجارت داشته است. با این حال، تشدید تحریم‌های آمریکا و فشارهای مالی، روابط تجاری دو کشور را تحت تاثیر قرار داده است. وزیر خزانه‌داری و دارایی ترکیه اعلام کرده آنکارا پول گاز وارداتی از ایران را مستقیما پرداخت نمی‌کند و این مبالغ در حسابی تحت مقررات آمریکا نگهداری شده و تنها برای خرید کالاهای مجاز مانند غذا و دارو قابل استفاده است. هم‌زمان، ترکیه شرکت‌ها و موسسات مالی خود را نسبت به نقض تحریم‌های ایران هشدار داده است. از سوی دیگر، آنکارا در حال توسعه مسیرهای ترانزیتی جایگزین ایران، از جمله کریدور زنگه‌زور، راه توسعه عراق و مسیرهای انتقال انرژی از عراق و قطر به اروپا است؛ تحولاتی که می‌تواند جایگاه ایران در تجارت و ترانزیت منطقه‌ای را تحت فشار قرار دهد.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «دوراهی اقتصاد در عصر عدم قطعيت» به بررسی تاثیر نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک و بحران انرژی بر تاب‌آوری صنعت ایران و راهکارهای مقابله با شوک‌های اقتصادی و اختلالات زنجیره تامین پرداخته و نوشته است: «صنعت ایران به دلیل انرژی‌بر بودن صنایع مادر و ناترازی مزمن برق و گاز، در برابر شوک‌های ژئوپلیتیک آسیب‌پذیر است. کسری بیش از ۲۰ درصدی انرژی در دوره‌های اوج مصرف، به قطعی برق و گاز، توقف خطوط تولید و افزایش هزینه بنگاه‌ها منجر شده و هرگونه تنش بیرونی نیز با تشدید ریسک ارزی، تورم، هزینه‌های مبادله و محدودیت نقدینگی، فشار بیشتری بر بخش صنعت وارد می‌کند. تداوم تنش‌ها می‌تواند سرمایه‌گذاری‌های جدید را متوقف، خطوط تولید را فرسوده و رقابت‌پذیری صادراتی را کاهش دهد، در حالی که بازگشت ثبات، زمینه کاهش ریسک، عادی شدن زنجیره تامین، افزایش سرمایه‌گذاری و هدایت منابع به سمت توسعه زیرساخت‌های انرژی را فراهم می‌کند. در سناریوی تشدید درگیری‌ها، سهمیه‌بندی ارز و انرژی، توقف صنایع مادر، افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه و اختلال در زنجیره تامین، رکود تورمی را عمیق‌تر خواهد کرد. در چنین شرایطی، تنوع زنجیره تامین، مدیریت سرمایه در گردش، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و بومی‌سازی قطعات، از الزامات افزایش تاب‌آوری صنعتی است.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «سقوط ۵۰ درصدی تولید نفت کشورهای عربی» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر جنگ ایران و اختلال در تنگه هرمز و باب‌المندب بر کاهش تولید و عرضه نفت کشورهای عربی خلیج‌فارس، به‌ویژه عربستان، عراق و کویت پرداخته و نوشته است: «جنگ ایران در سال ۲۰۲۶ و محدودشدن شدید تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، علاوه بر صادرات نفت، تولید کشورهای عربی خلیج‌فارس را نیز تحت تاثیر قرار داد. عراق از تولید روزانه ۴.۵ میلیون بشکه در فوریه به ۱.۶ میلیون بشکه در مارس و ۱.۳ میلیون بشکه در آوریل رسید. تولید کویت نیز از ۲.۵ میلیون بشکه به ۵۷۰ هزار بشکه کاهش یافت و امارات از ۳.۶ میلیون بشکه در فوریه به ۲.۴ میلیون بشکه در مارس و آوریل رسید. عربستان نیز با وجود برخورداری از مسیرهای جایگزین، با تشدید اختلال‌ها و آسیب به زیرساخت‌های انرژی، کاهش قابل‌توجهی را تجربه کرد؛ عرضه نفت این کشور در اوت با کاهش ۲.۳ میلیون بشکه‌ای به حدود ۵.۹ میلیون بشکه در روز رسید که پایین‌ترین سطح در بیش از سه دهه گذشته است. اختلال در باب‌المندب، کاهش بارگیری و برداشت از ذخایر نیز فشار بر بازار نفت عربستان را افزایش داده است. در مقابل، تولید عمان ثبات بیشتری داشت. این آمار نشان می‌دهد اختلال در مسیرهای صادراتی می‌تواند مستقیما تولید نفت کشورهای منطقه را نیز کاهش دهد.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «امریکا آتش سوخت را به دامن اروپا هم انداخت» به تاثیر تشدید درگیری‌های منطقه‌ای و اختلال در مسیرهای صادرات نفت عربستان بر افزایش قیمت نفت و سوخت در اروپا پرداخته و نوشته است: «تشدید درگیری‌ها در غرب آسیا و حملات به زیرساخت‌های نفتی عربستان، بازار جهانی انرژی را با نگرانی تازه درباره عرضه نفت روبه‌رو کرده است. خط لوله شرق به غرب عربستان که نفت منطقه شرقی را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کند، پس از چند حمله متوقف شده و فعالیت پایانه ینبع نیز با اختلال جدی مواجه شده است. این خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری ظرفیت انتقال روزانه ۷ میلیون بشکه نفت را دارد و در ماه‌های گذشته روزانه ۴ تا ۵ میلیون بشکه نفت از آن عبور می‌کرد. هم‌زمان، محدودیت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز و توقف مسیر باب‌المندب، فشار بر صادرات نفت عربستان را افزایش داده است. تولید نفت خام این کشور نیز در ماه اوت به ۲۴.۶ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۹۰ عنوان شده است. در اروپا نیز تبعات بحران انرژی آشکار شده و قیمت بنزین از ۱.۶۴ یورو به ۲.۰۴ یورو و گازوئیل از ۱.۵۹ یورو به ۲.۱۱ یورو در هر لیتر رسیده است.»

روزنامه ایران با عنوان «ذخایر آمریکا دیگر سپر نفت نیست» در گزارش اقتصادی خود به تداوم بحران بازار جهانی انرژی و ناکافی بودن ذخایر راهبردی آمریکا برای مهار افزایش قیمت نفت و سوخت پرداخته و نوشته است: «بازار جهانی انرژی در حالی وارد هفته‌ای پرتنش می‌شود که بحران عرضه نفت از یک شوک کوتاه‌مدت فراتر رفته است. رسیدن قیمت نفت برنت برای تحویل ژوئن ۲۰۲۷ به حدود ۱۰۴ دلار نشان می‌دهد معامله‌گران تداوم کمبود عرضه، اختلال در مسیرهای دریایی و افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه را برای ماه‌های آینده محتمل می‌دانند. طبق برآورد آژانس بین‌المللی انرژی، بازار نفت در سال جاری با کسری حدود ۱.۷ تا ۱.۷۵ میلیون بشکه در روز مواجه است و ذخایر جهانی نیز با سرعت بالایی کاهش یافته‌اند. در این شرایط، ذخایر راهبردی آمریکا دیگر نمی‌توانند به‌تنهایی نقش سپر بازار را ایفا کنند؛ زیرا بحران تنها کمبود نفت خام نیست و گازوئیل، ظرفیت پالایش، حمل‌ونقل و امنیت مسیرهای دریایی را نیز دربر گرفته است. افزایش شدید قیمت گازوئیل و هزینه انتقال نفت، فشار تورمی و تولیدی را تشدید کرده و با نزدیک شدن زمستان، نگرانی درباره گاز و برق اروپا نیز بر پیچیدگی بحران افزوده است.»