ماندگاری سرمایه در گمرک قابل قبول نیست

به گزارش اقتصاد معاصر؛  داود رنگی، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، در نشست هیات نمایندگان اتاق تهران با اشاره به بررسی وضعیت تجارت خارجی اظهار کرد: اخیراً در نشست هیات نمایندگان، توضیحاتی درباره ایستایی در تجارت خارجی ارائه کردم و نمودارهایی را درباره وضعیت تجارت، فرآیند ترخیص و گردش سرمایه نشان دادم.

وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد وضعیت تجارت از نظر فرآیند ترخیص و گردش سرمایه تفاوت چندانی با گذشته نکرده و روش‌های سابق همچنان برقرار است و محدودیت‌ها و چالش‌های موجود نیز ادامه دارد.

رنگی با اشاره به شرایط تحریمی کشور گفت: هدف از این بحث، توجه به این مسئله بود که در شرایطی که با تحریم و محدودیت منابع مواجه هستیم، نباید سرمایه برای مدت طولانی در فرآیند ترخیص کالا متوقف شود.

وی ادامه داد: در یک مورد مشخص، سرمایه مربوط به یک محموله به مدت 207 روز در گمرک باقی مانده بود. این کالا، لوبیا بود که از طریق ازبکستان وارد شده و به دلیل اشتباهی که در فرآیند اظهار رخ داده بود، درگیر فرآیندهای اداری شد.

استاندارد و دامپزشکی؛ دو گلوگاه تجارت خارجی

عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با بیان اینکه بخش مهمی از چالش‌های فعالان اقتصادی در فرآیند ترخیص به دستگاه‌های کنترلی مربوط می‌شود، گفت: در حال حاضر بیشترین چالش را با سازمان ملی استاندارد و سازمان دامپزشکی داریم.

وی افزود: اگر آمار خروجی گمرکات را بررسی کنیم، در برخی کالاها میزان مرجوعی به دلیل مسائل استاندارد بسیار پایین و حتی کمتر از نیم درصد و در برخی موارد حدود یک‌صدم درصد است. بنابراین این سؤال مطرح است که چرا باید برای کالاهایی که سال‌ها وارد کشور شده و میزان مرجوعی آنها بسیار پایین است، چنین گلوگاه‌هایی ایجاد شود.

رنگی تصریح کرد: این رویه عملاً مانع عرضه کالا در زمان مناسب و موجب کند شدن گردش سرمایه می‌شود. پیشنهاد ما این است که در مورد چنین کالاهایی، دستگاه‌های کنترل گر تجارت تا حد امکان به اسناد و مدارک بازرسی‌های بین‌المللی معتبر اتکا کنند و اجازه دهند کالا با سرعت بیشتری از گمرک خارج شود.

تعدد دستگاه‌های کنترلی و افزایش هزینه تجارت

وی با اشاره به تعدد دستگاه‌های نظارتی در فرآیند واردات گفت: ما با شش یا هفت دستگاه نظارتی مواجه هستیم که هر کدام بخشی از فرآیند ترخیص را کنترل می‌کنند؛ در حالی که همین دستگاه‌ها بیشترین هزینه را از فعال اقتصادی دریافت می‌کنند و هم‌زمان بیشترین مانع را برای خروج کالا ایجاد می‌کنند.

عضو هیات نمایندگان اتاق تهران ادامه داد: برای نمونه، هزینه‌ای که سازمان استاندارد برای یک محموله ذرت دریافت می‌کند، چند برابر هزینه‌های مربوط به سایر فرآیندهای نظارتی است و هزینه‌های مربوط به دامپزشکی نیز قابل توجه است.

وی تأکید کرد: دریافت هزینه بیشتر لزوماً به معنای انجام بازرسی دقیق‌تر یا ایجاد ارزش افزوده بیشتر نیست و باید رابطه میان هزینه‌های دریافتی و خدمات ارائه‌شده نیز مورد بررسی قرار گیرد.

این فعال اقتصادی گفت: لازم است این مشکلات به صورت تجمیعی بررسی شود و فرآیند دریافت هزینه‌ها نیز تا حد امکان یکپارچه شود تا فعال اقتصادی برای یک محموله با دستگاه‌های متعدد و پرداخت‌های جداگانه مواجه نباشد و در نهایت، فرآیند ترخیص و گردش سرمایه با سرعت و کارایی بیشتری انجام شود.

در بخش دیگر این گفتگو رنگی با اشاره به محدودیت‌های موجود در مرزهای زمینی برای واردات کالاهای اساسی گفت: توصیه نمی‌کنم تمرکز اصلی تجارت خارجی بر مرزهای زمینی، چه مرز ترکیه و چه پاکستان، باشد؛ چراکه این مسیرها با گلوگاه‌ها و محدودیت‌های مختلفی مواجه هستند.

وی افزود: بخش قابل توجهی از این محدودیت‌ها ریشه در مسائل سیاسی  دارد که طی سال‌های گذشته شکل گرفته است و نمی‌توان انتظار داشت صرفاً با افزایش فشار عملیاتی در مرزها، این مسائل برطرف شود.

طولانی شدن فرآیندها، هزینه تجارت را افزایش می‌دهد

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه محدودیت‌های تجاری صرفاً به ممنوعیت‌های رسمی خلاصه نمی‌شود، اظهار کرد: طولانی شدن فرآیندهای تجاری می‌تواند در عمل همان آثار یک ممنوعیت را برای فعال اقتصادی ایجاد کند.

وی ادامه داد: برای نمونه، در حوزه کالاهای اساسی و غذایی، اصل واردات این کالاها ممنوع نیست، اما طولانی شدن فرآیندهای مرتبط با تجارت، ترخیص و انتقال آنها می‌تواند تأمین این کالاها را با مشکل مواجه کند.

رنگی تصریح کرد: برای یک شرکت، توقف کالا برای چند ماه در یک مسیر یا نقطه از زنجیره تجارت، حتی اگر ناشی از یک محدودیت مقطعی باشد، هزینه قابل توجهی ایجاد می‌کند و می‌تواند روند تأمین کالا را مختل کند.

ضرورت کاهش وابستگی به گلوگاه‌های مرزی

وی گفت: بنابراین لازم است در کنار رفع موانع موجود، مسیرهای جایگزین تجارت نیز مورد توجه قرار گیرد تا وابستگی تجارت خارجی به نقاطی که با گلوگاه و محدودیت مواجه هستند، کاهش یابد.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران تأکید کرد: هدف باید این باشد که زمان عبور کالا از مسیرهای تجاری کاهش پیدا کند و مرزهای زمینی به گلوگاهی برای تجارت خارجی تبدیل نشوند.

وی افزود: با توجه به محدودیت‌های موجود در مرزهای ترکیه و پاکستان، باید ظرفیت مسیرهای جایگزین نیز بررسی و تقویت شود تا در صورت بروز اختلال در یک مسیر، تجارت خارجی با توقف یا هزینه‌های سنگین مواجه نشود./ تسنیم