از چالش‌های تولید و سرمایه‌گذاری تا آغاز افزایش اعتبار کالابرگ

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله سرمایه‌گذاری در تولید، توافق آمریکا و روسیه برای عرضه گازوئیل، بازار سرمایه، نفت، کارت سوخت جایگاه و کالابرگ پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «تنگناهای اقتصاد در نیمسال دوم» به چالش‌های تولید و سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ تحت تاثیر جنگ و محاصره اقتصادی پرداخته و نوشته است: «اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ با چهار چالش اصلی شامل ناترازی انرژی، محدودیت دسترسی به مواد اولیه و ماشین‌آلات وارداتی، کاهش بازارهای صادراتی و افزایش نااطمینانی اقتصادی مواجه است. برآوردهای غیررسمی از کاهش ۱۵ درصدی ظرفیت تولید انرژی حکایت دارد و محاصره دریایی نیز با محدود کردن صادرات نفت، فولاد و پتروشیمی، منابع ارزی کشور را کاهش داده است. از سوی دیگر، افت درآمدهای ارزی و دشواری واردات کالاهای واسطه‌ای و تجهیزات، تولید داخلی را تحت فشار قرار می‌دهد و با تشدید انتظارات تورمی، احتمال افزایش قیمت‌ها را بالا می‌برد. در چنین شرایطی، نااطمینانی نسبت به آینده و جذابیت دارایی‌هایی مانند طلا و ارز، سرمایه‌ها را از فعالیت‌های مولد به سمت دارایی‌های غیرمولد سوق داده است؛ روندی که اگرچه برای حفظ ارزش دارایی افراد منطقی به نظر می‌رسد، در سطح کلان به تضعیف تولید و تشدید تورم می‌انجامد. منابع بانک مرکزی می‌تواند موقتا به تامین ارز و ثبات اقتصادی کمک کند اما حل مشکلات انرژی و دسترسی به بازارهای صادراتی به برنامه‌ریزی جامع، صرفه‌جویی و هماهنگی میان دولت و جامعه نیاز دارد.»

روزنامه شرق با عنوان «هدیه انتخاباتی روسیه به آمریکا» در گزارش اقتصادی خود به توافق آمریکا و روسیه برای افزایش عرضه گازوئیل با هدف مهار قیمت سوخت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و محدودیت‌های این توافق در کنترل بازار انرژی پرداخته و نوشته است: «دولت دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، به‌دلیل افزایش قیمت سوخت ناشی از جنگ با ایران، تحت فشار قرار گرفته است. قیمت هر گالن گازوئیل در آمریکا به حدود ۶.۲ دلار رسیده که ۷۰ درصد بیشتر از پیش از جنگ است و بنزین نیز حدود ۴۶ درصد افزایش قیمت داشته است. در این شرایط، ترامپ از توافق با روسیه برای عرضه فوری ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به آمریکا و بازار جهانی خبر داد؛ توافقی که کرملین نیز آن را تایید کرد. بر اساس اعلام ترامپ، عرضه محموله‌های بیشتر نیز در ماه‌های آینده برنامه‌ریزی شده و وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوز موقت تسهیل معاملات گازوئیل روسیه را تا آوریل ۲۰۲۷ صادر کرده است. این اقدام با انتقاد ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، روبه‌رو شد که آن را به معنای تامین مالی جنگ روسیه دانست. با وجود کاهش بیش از پنج‌درصدی قیمت معاملات آتی گازوئیل پس از اعلام توافق، کارشناسان معتقدند حجم محموله اولیه در مقایسه با مصرف روزانه آمریکا ناچیز است و نمی‌تواند به‌تنهایی بحران عرضه و افزایش قیمت سوخت را برطرف کند.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «بورس همچنان می تازد» به روند صعودی بورس تهران، عوامل رشد بازار سهام و پیش‌بینی کاهش شتاب رشد شاخص در ماه‌های آینده با وجود تداوم چشم‌انداز مثبت بازار پرداخته و نوشته است: «بورس تهران در ادامه روند صعودی خود، از ابتدای معاملات سال ۱۴۰۵ بیش از ۱۲۰ درصد بازدهی داشته و شاخص کل با رشد ۴.۷ درصدی در هفته گذشته، از کانال ۸ میلیون واحد عبور کرده است. ورود بیش از ۱۲ هزار میلیارد تومان پول حقیقی در دو روز پایانی هفته و تداوم ورود نقدینگی، از افزایش تقاضا در سهام شرکت‌های بزرگ و کوچک حکایت دارد. کارشناسان، افزایش نرخ ارز، انتظارات تورمی و ارزندگی نسبی سهام در مقایسه با بازارهایی مانند مسکن، خودرو، طلا و ارز را از عوامل رشد بورس می‌دانند. با این حال، به اعتقاد تحلیلگران، شتاب صعود بازار در ماه‌های آینده کاهش می‌یابد و انتشار گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها، نقش مهمی در انتخاب سهام و جهت‌گیری نقدینگی خواهد داشت. همچنین، بخشی از شرکت‌ها اکنون بالاتر از ارزش ذاتی خود معامله می‌شوند و ریسک‌های سیاسی و احتمال تنش‌های نظامی می‌تواند موجب افزایش نوسانات شود. با وجود این نگرانی‌ها، کارشناسان بر تداوم چشم‌انداز مثبت بورس و احتمال حرکت شاخص کل به سمت ۱۰ میلیون واحد تاکید دارند.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «قیمت واقعی نفت چقدر است؟» در گزارش اقتصادی خود به بحران عرضه نفت در بازار جهانی و اختلاف قیمت نفت فیزیکی با قراردادهای آتی، هم‌زمان با توافق ترامپ و روسیه برای عرضه گازوئیل و تلاش برای مهار قیمت انرژی پرداخته و نوشته است: «قیمت نفت فیزیکی برنت در بازار اروپا به حدود ۱۳۶ دلار و در برخی بازارهای آسیایی به ۱۵۰ دلار در هر بشکه رسیده است؛ درحالی‌که قراردادهای آتی برنت در محدوده ۱۰۳ تا ۱۰۵ دلار معامله می‌شوند. این اختلاف ۳۱ تا ۳۲ دلاری در بازار اروپا و بیش از ۴۰ دلاری در بازارهای آسیایی، از تشدید کمبود نفت قابل‌تحویل در کوتاه‌مدت حکایت دارد. در چنین شرایطی، دونالد ترامپ از توافق با روسیه برای عرضه حدود ۴.۸ میلیون تن گازوئیل، معادل تقریبی ۳۶ میلیون بشکه، طی چند ماه آینده خبر داده است؛ حجمی که در صورت تحقق کامل، معادل حدود ۱.۲ تا ۱.۳ روز تقاضای جهانی گازوئیل خواهد بود. این توافق با اعتراض اوکراین و انتقاد دموکرات‌های آمریکا مواجه شده و هم‌زمان حملات پهپادی اوکراین به تاسیسات نفتی روسیه ادامه دارد. هرچند وزارت خزانه‌داری آمریکا معافیتی محدود برای محموله‌های مشخص گازوئیل روسیه صادر کرده، این تصمیم به معنای لغو کامل تحریم‌ها نیست. کاهش ذخایر نفتی، اختلال در عرضه و مسیرهای انتقال انرژی و محدودیت ظرفیت پالایشی روسیه، خطر افزایش بیشتر قیمت‌ها را تقویت کرده است.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «مصرف سوخت با شناسه‌دار کردن کارت جایگاه‌ها کنترل می‌شود» به شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری جایگاه‌های سوخت برای کنترل مصرف بنزین، افزایش شفافیت در توزیع سوخت و مقابله با تخلفات و قاچاق پرداخته و نوشته است: «شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری جایگاه‌های سوخت با هدف افزایش شفافیت در توزیع بنزین و کنترل الگوی مصرف، به‌صورت آزمایشی در تهران آغاز شده است. برآوردهای ارائه‌شده در این طرح نشان می‌دهد حدود ۴۰ درصد سوخت‌گیری‌ها از طریق کارت‌های جایگاه انجام می‌شود، در حالی که اطلاعات استفاده‌کنندگان به‌طور موثر ثبت نمی‌شود. با اتصال هر تراکنش به مشخصات مصرف‌کننده، زمان، مکان و وسیله نقلیه، امکان شناسایی الگوهای غیرعادی مصرف، بررسی تخلفات و مقابله با انحراف سوخت از شبکه رسمی افزایش می‌یابد. این سامانه همچنین می‌تواند با ثبت دقیق اطلاعات، رسیدگی به شکایت‌های مربوط به کمبود کارت یا دریافت وجه اضافی در جایگاه‌ها را تسهیل کند. از سوی دیگر، داده‌های ثبت‌شده امکان سیاست‌گذاری هدفمندتر برای گروه‌های مختلف، از جمله خودروهای شخصی، ناوگان خدماتی و خودروهای امدادی را فراهم می‌کند. با این حال، موفقیت طرح به دقت اطلاعات، هماهنگی سامانه‌ها، حفظ امنیت داده‌های بانکی و فراهم کردن امکان اصلاح خطاها بستگی دارد و اثربخشی آن باید با شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری ارزیابی شود.»

روزنامه ایران با عنوان «افزایش اعتبار کالابرگ کلید خورد» در گزارش اقتصادی خود به آغاز افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی و واریز ۵۰۰ هزار تومان اعتبار اضافی به خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی پرداخته و نوشته است: «مرحله نخست افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی با واریز ۵۰۰ هزار تومان اعتبار اضافی در ۱۸ مهرماه به حساب حدود ۱۱ میلیون نفر از خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی آغاز شد. به این ترتیب، اعتبار کالابرگ این خانوارها با احتساب یک میلیون تومان واریزی در ۱۵ مهرماه، به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید. یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرد مشمولان برای استمرار دریافت اعتبار اضافی باید ظرف سه ماه فرم خوداظهاری را در درگاه ملی دولت هوشمند تکمیل کنند. همچنین خانوارهای واجد شرایطی که اعتبار اضافی دریافت نکرده‌اند، یک هفته فرصت دارند درخواست بررسی وضعیت خود را در سامانه دولت من ثبت کنند. از سوی دیگر، سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، جمعیت هدف افزایش اعتبار کالابرگ را حدود ۴۰ میلیون نفر اعلام کرده است. با این حال، افزایش اعتبار برای سایر اقشار آسیب‌پذیر هنوز نهایی نشده و اجرای مراحل بعدی به شناسایی مشمولان و تامین و تخصیص منابع مالی وابسته است.»