سیاست مسکن باید از ساخت واحد به تأمین سکونتگاه شایسته تغییر کند
به گزارش اقتصاد معاصر؛ فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد سیاست‌گذاری مسکن گفت: تلاش می‌کنیم سیاست مسکن را از تولید صرف واحد مسکونی به تأمین سکونتگاه‌های شایسته و متناسب با نیاز واقعی جامعه تغییر دهیم.
وی با اشاره به تجربه بازسازی پس از جنگ 12 روزه اظهار کرد: در این دوره، بازسازی با محوریت تعمیر، مقاوم‌سازی و بهسازی سازه‌ای آغاز شد و در کمتر از 10 درصد موارد به نوسازی نیاز بود.
وی با اشاره به اصابت حملات به بیش از 400 نقطه شهری و روستایی افزود: در این شرایط می‌توان از مفهوم «بازسازی بهتر از پیش» سخن گفت؛ رویکردی که باید علاوه بر ترمیم بناها، بازتوانی اجتماعی و روانی آسیب‌دیدگان و فراهم‌کردن امکان اسکان مناسب را نیز در بر بگیرد.
صادق با بیان اینکه مسکن مناسب صرفاً یک سازه با متراژ مشخص نیست، تصریح کرد: مناسب بودن مسکن امری ایستا و پایان‌یافته نیست، بلکه با تحولات زندگی انسان پیوند دارد. ممکن است ساختمانی در شرایط عادی مناسب به نظر برسد، اما در مواجهه با جنگ و سوانح، به دلیل قطع دسترسی‌ها، ناتوانی در تخلیه اضطراری و از بین رفتن دلبستگی مکانی، دیگر نتواند نقش پناهگاه را ایفا کند.
وی حق تصرف، دسترسی به آب و انرژی، زیرساخت‌های فضایی، سلامت جسمی و روحی، خدمات انتظامی و حمل‌ونقل کارآمد را از شاخص‌های مسکن مناسب برشمرد و گفت: استطاعت‌پذیری در مراحل طراحی، ساخت، نگهداری و سکونت، تأمین نیازهای روانی و آسایش اقلیمی، دسترس‌پذیری همگانی، مکان‌یابی هویت‌بخش و تناسب فرهنگی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به تجربه طرح‌های حمایتی مسکن و مسکن مهر اظهار کرد: تجربه گذشته نشان داده است که اگر مسکن از خدمات سکونتگاهی، رفاهی و پیوست‌های زیستی جدا شود، شهرک‌های اقماری و خوابگاهی شکل می‌گیرند که می‌توانند به بستری برای فرسایش اجتماعی تبدیل شوند.
صادق با اشاره به برنامه‌های دولت چهاردهم برای پیوند توسعه کالبدی با خدمات عمومی گفت: احداث حداقل 200 مدرسه با بیش از 2 هزار کلاس درس در کنار ساخت مسکن، از جمله برنامه‌هایی است که در حال پیگیری آن هستیم.
وی همچنین از ارائه لایحه ساماندهی اراضی تصرفی به مجلس خبر داد و افزود: هدف این است که وضعیت سکونتگاه‌هایی که مردم خود ساخته‌اند، از طریق به‌رسمیت‌شناختن، صدور سند و تأمین خدمات مورد نیاز ساماندهی شود و آرامش و امنیت به بیش از نیم میلیون خانوار کم‌درآمد بازگردد.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به برنامه مسکن استیجار با عنوان «آشیان» اظهار کرد: این طرح پس از سال‌ها برای زوج‌های جوان در حال اجراست و دهک‌های درآمدی یک تا چهار و مددجویان نهادهای حمایتی در اولویت قرار دارند. همچنین با بارگذاری گسترده زمین در شهرهای کوچک و روستاها، احیای الگوی ساخت تدریجی مسکن توسط مردم دنبال می‌شود.
بازسازی باید تاب‌آوری سکونتگاه‌ها را افزایش دهد
صادق در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اقدامات بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده گفت: تلاش کرده‌ایم نظام دسترسی شهری و بین‌شهری، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و مدل‌های پایدار تأمین مالی برای بازسازی و تملک استیجاری را در کنار بازسازی اضطراری به فرصتی برای بازتوانی و بازسازی پیشرفت‌مبنا تبدیل کنیم و امکان اسکان انتقالی مناسب را فراهم آوریم.
وی با اشاره به حملات به مناطق مسکونی، از جمله بافت مسکونی یک خیابان در منطقه چهار تهران، اظهار کرد: آنچه رخ داد، صرفاً تخریب چند دیوار و سقف نبود، بلکه با پدیده هولناک «خانه‌کشی» مواجه بودیم.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: هنگامی که خانه ویران می‌شود، تنها یک ساختمان از بین نمی‌رود، بلکه حقوق سکونتی پایمال و هسته اولیه هویت و آرامش انسان‌ها متلاشی می‌شود. در چنین شرایطی، مسکن مناسب دیگر صرفاً با ایستایی و استحکام کالبدی سنجیده نمی‌شود، بلکه باید تاب‌آور و بازسازی‌پذیر باشد.
صادق افزود: ساختار کالبدی مسکن باید امکان آواربرداری و امدادرسانی اضطراری در شبکه همسایگی را فراهم کند، از دارایی‌های باقی‌مانده حفاظت کند، بازتوانی اجتماعی و روانی آسیب‌دیدگان را تسهیل کند و زنجیره اسکان انتقالی تا اسکان دائم را بر پایه الگوی بازسازی بهتر از پیش امکان‌پذیر سازد.
وی تأکید کرد: شهرها نباید صحنه بی‌دفاع شهرکشی و خانه‌کشی باشند، بلکه باید کانون حیات، همبستگی محلی و بازآفرینی امید شوند. سیاست‌گذاری ملی و مسئولیت جامعه جهانی نیز باید به سمت تحقق پایداری زیستی و حفظ کرامت انسانی در برابر بلایای انسان‌ساخت حرکت کند.
وزیر راه و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تلاش‌های بین‌المللی برای مقابله با تغییرات اقلیمی، سیل، زلزله و فرونشست گفت: در کنار این مسائل باید پرسید در برابر تغییرات هولناک اخلاقی چه باید کرد و برای مقابله با تهدیدهایی که اخلاق، بشردوستی و انسان‌دوستی را هدف قرار می‌دهند، چه راهکاری وجود دارد.
وی با اشاره به اظهارات و تهدیدهای مطرح‌شده از سوی رئیس‌جمهور آمریکا در تریبون سازمان ملل متحد افزود: وقتی رئیس‌جمهور یک کشور، کشور دیگری را تهدید می‌کند، از احتمال استفاده از بمب هسته‌ای سخن می‌گوید و از نابودی یک کشور حرف می‌زند، اما برخوردی با چنین اظهاراتی صورت نمی‌گیرد، باید نگران بود.
صادق تأکید کرد: این نگرانی فقط به ایران محدود نمی‌شود، بلکه متوجه همه انسان‌هایی است که در کشورهای مختلف زندگی می‌کنند. همان‌طور که آنچه بر غزه گذشت، تنها به غزه محدود نماند، این مسئله نیز صرفاً مربوط به ایران نیست. کشورهای خاورمیانه، آسیا، آفریقا، اروپا و آمریکا نیز باید نسبت به این وضعیت نگران باشند، چراکه اخلاقیات، بشردوستی و انسان‌دوستی در معرض تهدید قرار گرفته‌اند.
وی با اشاره به حملات صورت‌گرفته در ایران اظهار کرد: دانش‌آموزان ما در میناب، پشت میز و صندلی مدرسه‌شان، از دست رفتند؛ ورزشکاران دخترمان در سالن ورزشی لامرد، سربازانمان در آسایشگاه و هم‌وطنانمان در جشن عروسی و هنگام تشکیل خانواده جان خود را از دست دادند.
وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر اهمیت حقوقی مانند دسترسی به آموزش، ورزش و مسکن مناسب در اسناد و برنامه‌های اسکان بشر گفت: جلسات بین‌المللی و تلاش‌هایی که در چارچوب برنامه اسکان بشر انجام می‌شود، می‌تواند به بهبود زندگی و افزایش سرزندگی مردم در سراسر جهان کمک کند؛ اما نباید فراموش کرد که این جنگ فقط جنگ با جمهوری اسلامی ایران نیست، بلکه پایه‌های اخلاق را در سراسر جهان هدف قرار داده است.
صادق ابراز امیدواری کرد که با تقویت همدلی میان ملت‌ها و تبیین آنچه در غزه و ایران رخ داده است، بتوان زمینه دستیابی به زندگی بهتر و بهبود شرایط اسکان در جهان را فراهم کرد./تسنیم
