کاهش تلفات در صنعت پتروشیمی با تقویت ایمنی

به نقل از وزارت نفت، داود عمادی، درباره اولویت‌های مدیریت اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی تصریح کرد: امروز مهم‌ترین اولویت در این مدیریت حفاظت از جان کارکنان و صیانت از تأسیسات است که این مهم با افزایش تاب‌آوری، استقرار اثربخش مدیریت ایمنی فرایند، ارتقای تجهیزات ثابت و بهبود توان عملیاتی نیروی‌های ایمنی و آتش‌نشانی محقق می‌شود.

وی با بیان اینکه با توجه به ماهیت پرخطر صنعت پتروشیمی و وجود مواد قابل اشتعال در فرایندهای پتروشیمی، انفجار، ایجاد حوادث دومینویی و انتشار مواد هیدروکربنی از مهم‌ترین ریسک‌های مورد توجه این صنعت است، افزود: کنترل مقدار موجودی مخازن و فرایندهای پرریسک و به‌طور کلی تهیه، تدوین و ابلاغ و نظارت بر حسن اجرای دستورالعمل تداوم تولید، بخشی از اقدام‌های شرکت ملی صنایع پتروشیمی است.

افزایش تاب‌آوری از آموخته‌های کلیدی دوران جنگ است

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی درباره درس‌آموخته‌های حوادث گذشته صنعت، به‌ویژه جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه بیان کرد: آمادگی برای سناریوهای ترکیبی و هم‌زمان، آمادگی کامل به‌منظور واکنش در شرایط اضطراری و در صورت اختلال در تأمین آب و برق و ارتباطات و...، فرماندهی واحد در شرایط بحران و تغییر نگاه از واکنش به‌سمت تاب‌آوری، از آموخته‌های کلیدی دوران جنگ است.

عمادی با اشاره به تشکیل کارگروه بررسی و ریشه‌یابی حوادث با محوریت امور ایمنی و آتش‌نشانی این مدیریت گفت: این کارگروه با حضور نخبگان صنعت پتروشیمی تشکیل و نشست‌های بررسی حوادث پس از رخداد حادثه برگزار می‌شود.

وی با بیان اینکه تدوین اسناد درس‌آموزی از حوادث با هدف جلوگیری از رخداد حوادث مشابه ازجمله اقدام‌های بارز این کارگروه است، افزود: سند جامع ریشه‌یابی حوادث ۱۵ سال اخیر صنعت پتروشیمی به همراه اسناد درس‌آموزی مرتبط نیز از اقدام‌های این مدیریت است.

ضرورت سرمایه‌گذاری در تأمین تجهیزات و فناوری‌های روز دنیا

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی درباره مهم‌ترین بخش از زنجیره اچ‌اس‌ئی که نیازمند سرمایه‌گذاری است، گفت: با توجه به سرعت روزافزون پیشرفت فناوری در زمینه ساخت تجهیزات به‌روز، نوسازی تجهیزات و استفاده از فناوری‌های روز دنیا به‌منظور بهینه‌سازی فرایندهای پیشگیری از رخداد حوادث، از مهم‌ترین بخش‌های نیازمند به سرمایه‌گذاری است.

عمادی با تأکید بر اینکه صنعت پتروشیمی در استقرار و پیاده‌سازی سیستم مدیریت ایمنی فرایند پیشرو بوده است، تصریح کرد: تقویت این حوزه و برگزاری همایش‌های سالانه مدیریت ایمنی فرایند از اقدام‌هایی است که در این زمینه انجام می‌شود.

وی درباره اهداف تعیین‌شده در حوزه اچ‌اس‌ئی برای سال آینده تأکید کرد: استقرار کامل سیستم مدیریت ایمنی فرایند و کاهش نرخ حوادث بزرگ از اهداف مشخص و اولویت‌داری است که در دستور کار این مدیریت قرار دارد.

پایش مستمر سیستم‌های اطفای حریق

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی درباره سیستم‌های اعلام و اطفای حریق، تجهیزات اضطراری و زیرساخت‌های مقابله با حوادث در مجتمع‌های پتروشیمی گفت: پایش سیستم‌های ثابت شبکه آب آتش‌نشانی و خودروهای آتش‌نشانی در حال بهره‌برداری شرکت‌های پتروشیمی به‌صورت آزمون‌های سالانه و مطابق مفاد استاندارد NFPA (انجمن ملی حفاظت در برابر آتش) و ابلاغیه‌های اداره کل اچ‌اس‌ئی وزارت نفت با محوریت این مدیریت انجام می‌شود.

عمادی قدمت مجتمع‌های پتروشیمی را از دغدغه‌های اساسی صنعت پتروشیمی دانست و بیان کرد: این موضوع مشترک بین واحدهای مدیریت دارایی، تعمیرات، بهره‌برداری، مهندسی، اچ‌اس‌ئی و مدیریت ارشد است.

وی با اشاره به اینکه به‌منظور افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات در بسیاری از شرکت‌های پتروشیمی، نظام مدیریت یکپارچه دارایی‌ها و اولویت‌بندی مبتنی بر ریسک در حال انجام است، افزود: پروژه‌های بازطراحی و انجام مطالعات به‌منظور به‌روزرسانی تجهیزات و زیرساخت‌های ایمنی و آتش‌نشانی نیز در حال اجراست.

اهمیت خودکفایی در تجهیزات اچ‌اس‌ئی

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی با تأکید بر اهمیت خودکفایی در تجهیزات اچ‌اس‌ئی یادآور شد: پروژه‌هایی در زمینه سیستم‌های آشکارساز اعلام و اطفای حریق هوشمند با همکاری مدیریت پژوهش، فناوری و ساخت داخل در حال انجام است.

عمادی تأکید کرد: نقش فناوری‌های نو مانند هوش مصنوعی، سامانه‌های پایش برخط، پهپادها و حسگرهای هوشمند در شناسایی زودهنگام نشتی، آتش‌سوزی و دیگر مخاطرات در ایمنی شرکت‌های پتروشیمی از یک فناوری جانبی و آزمایشگاهی به یک لایه تازه‌ای از پایش و پیشگیری تبدیل شده است.

وی ضعف در فرهنگ ایمنی در حوزه پیمانکاران را از خلأهای فرهنگی در حوزه اچ‌اس‌ئی صنعت پتروشیمی دانست و گفت: چهارچوب آموزشی مشاغل مختلف در حوزه ایمنی ابلاغ شده است که بر اساس آن آموزش‌های ایمنی کارکنان و نیروهای پیمانکاری متناسب با نوع فعالیت‌های نیازسنجی‌شده از سوی امور آموزش شرکت‌های پتروشیمی برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود.

قراردادهای پیمانکاری دارای پیوست الزام‌های اچ‌اس‌ئی است

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی با تأکید بر اینکه به‌منظور اطمینان از رعایت الزام‌های اچ‌اس‌ئی از سوی پیمانکاران، همه قراردادهای پیمانکاری دارای پیوست الزام‌های اچ‌اس‌ئی است، ادامه داد: همچنین برنامه‌های بازرسی و ممیزی ادواری پیمانکاران از سمت دستگاه نظارت کارفرما/ناظر قرارداد و نیز هلدینگ‌های مرتبط برگزار می‌شود.

عمادی تصریح کرد: آموزش‌های عملیاتی و کاربردی ازجمله واکنش در شرایط اضطراری و مدیریت بحران، برای نهادینه‌کردن «فرهنگ ایمنی» در میان کارکنان برنامه‌ریزی و اجرا شده است.

وی با اشاره به اینکه دستورالعمل تداوم تولید صنعت پتروشیمی برای توازن میان تداوم تولید و توقف فعالیت‌های پرریسک با همکاری دیگر مدیریت‌های شرکت ملی صنایع پتروشیمی تهیه و به شرکت‌های پتروشیمی ابلاغ شده است، اعلام کرد: در این دستورالعمل تصمیم‌گیری مبتنی بر ریسک و شرایط عملیاتی ملاک تولید و یا توقف شرکت‌هاست.

ارزیابی آمادگی نیروهای آتش‌نشانی

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی درباره آمادگی عملیاتی نیروهای آتش‌نشانی مجتمع‌های پتروشیمی گفت: تیم‌های آتش‌نشانی سالانه در مناطق پتروشیمی و دوسالانه با محوریت شرکت ملی صنایع پتروشیمی با برگزاری رویداد ارزیابی عملیاتی- تخصصی با یکدیگر رقابت می‌کنند.

عمادی با بیان اینکه برگزاری مانورهای منطقه‌ای و انفرادی شرکت‌ها فرصت مناسبی برای سنجش آمادگی تیم‌های آتش‌نشانی شرکت‌ها در مواجهه با حوادث احتمالی صنعت است، تأکید کرد: همچنین، عملکرد کارکنان ایمنی و آتش‌نشانی در بوته آزمایش قرار می‌گیرد که خوشبختانه عملکرد مناسبی در کنترل به‌موقع حوادث داشته‌اند.

وی با بیان اینکه همه‌ساله براساس موافقت‌نامه اهداف و برنامه‌های پدافند غیرعامل، انجام مانورهای سطح B در منطقه ماهشهر انجام می‌شود، گفت: این موضوع مستلزم تأیید سناریو مانور از سوی اداره کل پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت نفت و سازمان پدافند غیرعامل کشور و حضور نمایندگان‌شان در زمان اجرای مانور است.

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی با یادآوری اینکه در منطقه عسلویه نیز برگزاری مانور A بر اساس فرایند گفته‌شده از سوی فرمانده ارشد پدافند غیرعامل و مدیریت بحران (مدیرعامل سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس) انجام می‌شود، افزود: شرکت‌های پتروشیمی مستقر در منطقه و فرمانده شرایط اضطراری پتروشیمی‌های منطقه پارس طی سناریوی ابلاغ‌شده از جانب فرماندهی ارشد منطقه نقش‌آفرینی می‌کنند.

وی تصریح کرد: دستورالعمل واکنش در شرایط اضطراری صنعت پتروشیمی بر اساس تجربه حوادث سال‌های اخیر به‌طور دوره‌ای بازنگری می‌شود.

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی تأکید کرد: نبود چارت سازمانی ساختاریافته و بر اساس تازه‌ترین شرایط و نیازهای روز صنعت پتروشیمی، از حوزه‌های قابل بهبود در اچ‌اس‌ئی صنعت پتروشیمی است.

عمادی درباره روند آمار تجمیعی حوادث در صنعت پتروشیمی بیان کرد: بنابر آمار و گزارش عملکرد دریافتی از شرکت‌های پتروشیمی، با وجود افزایش تعداد شرکت‌های فعال در صنعت از حدود ۱۱ شرکت در سال ۱۳۸۰ به ۸۲ شرکت در سال ۱۴۰۵، مقدار حوادث منجر به فوت صنعت پتروشیمی کاهش چشمگیری داشته است.