از ترکش جنگ به کارگران چینی تا برندگان و بازندگان اقتصادی انتخابات آمریکا
به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامههای مهم کشور در گزارشهای امروز خود به موضوعاتی از جمله تورم تولیدکننده، قیمت نفت، اقتصاد چین، بورس آمریکا، تاثیر جنگ خاورمیانه بر مواد غذایی و تاثیر انتخابات آمریکا بر بازارهای جهانی پرداختهاند.
روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «تابستان سوزان تولیدکنندگان» به رکوردشکنی تورم تولیدکننده در بخش صنعت و افزایش فشار هزینههای تولید در تابستان ۱۴۰۵، پرداخته و نوشته است: «بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۵ به سطوح بیسابقهای رسید؛ بهطوریکه این نرخ در بخش صنعت ۱۴۷.۳ درصد، معدن ۱۰۸ درصد و خودرو ۱۱۱ درصد ثبت شد. افزایش نرخ ارز، رشد بهای انرژی و مواد اولیه، هزینههای حملونقل و اختلال در زنجیره تامین از مهمترین عوامل این جهش بودهاند. در این میان، طولانی شدن زمان تامین مواد اولیه و افزایش بیش از سهبرابری هزینه حملونقل، فشار مضاعفی بر سرمایه در گردش واحدهای تولیدی وارد کرده است. از سوی دیگر، رکود بازار و کاهش قدرت خرید خانوارها مانع انتقال کامل هزینههای افزایشیافته به قیمت نهایی محصولات شده و سودآوری بنگاهها را تحت فشار قرار داده است. پالایش نفت با تورم فصلی ۸۰.۲ درصدی بیشترین افزایش را تجربه کرد. کارشناسان معتقدند اگرچه احتمال کاهش شیب رشد قیمتها در پاییز وجود دارد اما محدودیت تامین گاز و برق همچنان تهدیدی جدی برای تداوم تولید، سرمایهگذاری صنعتی و افزایش قیمت کالاها خواهد بود.»
روزنامه شرق با عنوان «امید نفت به پایان جنگ» در گزارش اقتصادی خود به کاهش قیمت جهانی نفت تحت تاثیر تحولات سیاسی آمریکا، احتمال پایان جنگ ایران و آمریکا و افزایش عرضه نفت در بازارهای جهانی پرداخته و نوشته است: «قیمت نفت پس از حدود یک ماه افزایش و عبور از مرز ۱۰۰ دلار، تحت تاثیر نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا و تقویت امیدها به کاهش تنش میان ایران و آمریکا، دوباره به زیر ۱۰۰ دلار رسید. شکست جمهوریخواهان و افزایش فشارهای سیاسی بر دولت ترامپ، احتمال ادامه یا گسترش جنگ را کاهش داده و موجب خروج معاملهگرانی شده است که پیشتر روی افزایش قیمت نفت شرطبندی کرده بودند. با این حال، تحلیلگران دستیابی به توافق میان تهران و واشینگتن را دشوار میدانند و معتقدند تا زمان حلوفصل دیپلماتیک، بازار نفت همچنان با نوسان روبهرو خواهد بود. علاوه بر عوامل سیاسی، افزایش عرضه نفت، بازگشت محمولههای عبوری از تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ، تقویت ذخایر جهانی و کاهش تقاضا نیز در افت قیمتها نقش داشتهاند. در مجموع، کاهش نگرانیها درباره اختلال عرضه و شکلگیری مازاد نفت در بازار جهانی، فشار نزولی بر قیمتها را افزایش داده است؛ هرچند احتمال تشدید دوباره درگیریها همچنان وجود دارد.»
روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «ترکش جنگ به کارگران چینی رسید» به تاثیر جنگ خاورمیانه بر اقتصاد چین و پیامدهای آن برای بازار کار، اشتغال و امنیت شغلی کارگران چینی پرداخته و نوشته است: «جنگ خاورمیانه، با وجود فاصله جغرافیایی زیاد از چین، از طریق افزایش قیمت انرژی، اختلال در حملونقل دریایی، کاهش سفارشهای صادراتی و افزایش هزینه مواد اولیه، بازار کار این کشور را تحت تاثیر قرار داده است. بسیاری از کارخانهها برای جبران کاهش سود، تولید و استخدام را محدود کردهاند و با کاهش اضافهکاری، تمدید نکردن قراردادهای موقت و تعویق جذب نیرو، امنیت شغلی کارگران را تهدید میکنند. شرکتهای کوچک و متوسط، به دلیل منابع مالی محدودتر، آسیبپذیری بیشتری دارند و کاهش فرصتهای شغلی، بهویژه برای جوانان و فارغالتحصیلان، نگرانکننده است. در مقابل، صنایع انرژی پاک، خودروهای برقی و باتری ممکن است از شرایط جدید فرصتهایی به دست آورند اما اشتغال ایجادشده در این بخشها لزوما زیان صنایع سنتی را جبران نمیکند. دولت چین نیز با استفاده از ذخایر انرژی، تنوعبخشی به منابع واردات و حمایت اقتصادی از بنگاهها تلاش میکند بحران را مهار کند. در مجموع، مهمترین پیامد جنگ برای کارگران چینی، فرسایش تدریجی امنیت شغلی، کاهش درآمد و مبهمتر شدن آینده اشتغال است.»
روزنامه فرهیختگان با عنوان «سونامی آبی، بورس آمریکا را قرمز کرد» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر شکست جمهوریخواهان در انتخابات آمریکا و نگرانیهای مربوط به آینده صنعت هوش مصنوعی بر سقوط شدید بورس والاستریت و بازارهای جهانی پرداخته و نوشته است: «بورس آمریکا در روز پنجشنبه ۵ نوامبر ۲۰۲۶ یکی از سنگینترین ریزشهای تاریخ خود را تجربه کرد و حدود ۳.۲ هزار میلیارد دلار از ارزش بازار سهام آن از بین رفت. این سقوط علاوه بر نگرانی درباره شکلگیری حباب هوش مصنوعی و بازدهی پایین سرمایهگذاریهای کلان در این حوزه، تحتتاثیر تحولات سیاسی و شکست جمهوریخواهان و ترامپ در انتخابات اخیر تشدید شد. پیروزی دموکراتها و احتمال افزایش نظارت بر ساخت مراکز داده، بهویژه در ایالتهایی که تغییر گرایش سیاسی دادهاند، آینده توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی و تقاضا برای تراشهها را با ابهام مواجه کرده است. در نتیجه، شاخصهای اصلی بورس آمریکا از جمله نزدک، داوجونز و S&P ۵۰۰ افت شدیدی را ثبت کردند و شرکتهایی مانند انویدیا و AMD بیشترین زیان را متحمل شدند. این موج فروش به بازارهای آسیایی نیز سرایت کرد و سهام شرکتهای فعال در صنعت نیمهرسانا را تحت فشار قرار داد. اگرچه نزدک وارد محدوده اصلاح بازار شده اما هنوز نمیتوان گفت که یک دوره نزولی بلندمدت آغاز شده است.»
روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «جنگافروزی امریکا قیمت مواد غذایی مردم جهان را گران کرد» به تاثیر جنگ علیه ایران بر افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی، تشدید تورم و رکود اقتصادی در جهان و پیامدهای آن بر اقتصاد کشورهای مختلف پرداخته و نوشته است: «جنگ علیه ایران با ایجاد ناامنی در بازارهای جهانی انرژی، موجب افزایش چشمگیر قیمت نفت و گاز، هزینه حملونقل و در نتیجه گرانی مواد غذایی شده و موج تازهای از تورم را در اقتصاد جهان به راه انداخته است. افزایش قیمت انرژی، کاهش ذخایر نفتی و نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، بازارهای جهانی را با نوسانات شدید مواجه کرده و ارزش سهام شرکتهای بزرگ آمریکایی را بهشدت کاهش داده است. در این شرایط، بانکهای مرکزی برای مهار تورم به افزایش یا تثبیت نرخ بهره بالا روی آوردهاند؛ اقدامی که میتواند رشد اقتصادی را کاهش داده و رکود تورمی را تشدید کند. اقتصادهای بزرگی مانند آمریکا، انگلیس، فرانسه، ژاپن و کشورهای منطقه یورو نیز با افزایش هزینه استقراض، کاهش تقاضا و فشار بر بازارهای مالی روبهرو هستند. کارشناسان هشدار میدهند تداوم جنگ و التهاب بازار انرژی، علاوه بر کوچکتر شدن سفره مردم، سرمایهگذاری و ثبات اقتصادی جهان را تهدید میکند و تا زمانی که عوامل اصلی بحران انرژی برطرف نشوند، چشمانداز روشنی برای بهبود اقتصاد جهانی وجود نخواهد داشت.»
روزنامه ایران با عنوان «برندگان و بازندگان اقتصادی انتخابات آمریکا» در گزارش اقتصادی خود به بررسی تاثیر پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا بر بازارهای جهانی و پیامدهای اقتصادی آن در میانمدت و بلندمدت پرداخته و نوشته است: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا و کسب اکثریت هر دو مجلس کنگره، میتواند پیامدهای مهمی برای بازارهای جهانی در میانمدت و بلندمدت داشته باشد. این تحول با افزایش اختلاف میان کنگره و دولت بر سر بودجه، مالیات و هزینههای عمومی، بر میزان عدمقطعیت اقتصادی میافزاید. در بازار نفت، احتمال کاهش تنشهای خاورمیانه میتواند به افت قیمتها منجر شود، هرچند عوامل عرضه و تقاضا همچنان تعیینکنندهاند. در مقابل، افزایش نگرانیها درباره کسری بودجه و بدهی آمریکا ممکن است تقاضا برای طلا را بهعنوان دارایی امن تقویت کند؛ البته نرخ بهره واقعی و ارزش دلار نیز بر قیمت آن اثرگذارند. در بازار رمزارزها، تغییر ترکیب کنگره احتمال تصویب قوانین حمایتی را کاهش میدهد اما آینده این بازار به پذیرش نهادی و سیاستهای پولی وابسته است. همچنین نگرانی درباره ارزشگذاری بالا و هزینههای سنگین توسعه هوش مصنوعی، همراه با احتمال محدودیتهای سیاسی، موجب سقوط سهام شرکتهای فناوری شده است. در مجموع، آینده بازارهای جهانی به تعامل عوامل سیاسی، مالی و اقتصادی بستگی دارد.»