وابستگی معادن به واردات با ارتقای کیفیت محصولات داخل کم می‌شود

مجید وفایی فرد، مدیر مرکز نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی (ایمینو) در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر؛ به وضعیت فعلی و چالش‌های پیش روی صنعت معدن کشوراشاره کرد و اظهار داشت: وضعیت فعلی صنعت و معدن با توجه به تحریم‌ها و شرایط پیچیده‌ای که بر اقتصاد کشور حاکم است، با چالش‌های مختلفی روبه‌روست. این چالش‌ها، به‌ ویژه در حوزه تامین تجهیزات، قطعات مصرفی و همچنین صادرات محصولات معدنی، به‌ وضوح احساس می‌شوند. 

مدیر مرکز نوآوری معادن و صنایع معدنی ایمینو در ادامه به تاثیرات تحریم‌ها بر صادرات محصولات معدنی پرداخت و افزود: تحریم‌ها موجب محدودیت‌های زیادی در حوزه صادرات شده و در نتیجه، بخش معدن با مشکلاتی در تامین مواد اولیه و قطعات مورد نیاز مواجه شده است. این شرایط سبب شده تا صنایع معدنی، به جای تمرکز بر توسعه صادرات، بیشتر در تلاش برای برآورده کردن نیازهای داخلی و تامین تجهیزات مصرفی از داخل باشند. 

وی تاکید کرد که در چند سال اخیر، تلاش‌های قابل‌ توجهی برای بومی‌سازی و استفاده از توان داخلی در تامین تجهیزات و قطعات مورد نیاز معدن صورت گرفته است. 

وفایی فرد اظهار داشت: به لطف توان فنی شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی و متخصصان معدنی، بسیاری از تجهیزاتی که پیش از این از خارج وارد می‌شد، اکنون با موفقیت بومی‌سازی شده‌اند. ما در تلاشیم تا این روند را تعمیق بخشیده و به عبارتی فرآیند تعمیر و ساخت داخلی را توسعه دهیم تا به تدریج وابستگی‌مان به واردات این تجهیزات کاهش یابد و ارزبری نیز به حداقل برسد. 

مدیر مرکز نوآوری معادن و صنایع معدنی ایمینو همچنین به اقداماتی که در راستای شناسایی اقلام وارداتی بخش معدن انجام شده، اشاره کرد و گفت: یکی از پروژه‌های راهبردی که در این زمینه توسط مرکزی در ایران (که زیرمجموعه ما است) انجام شد، استفاده از اطلاعات گمرک برای شناسایی اقلام وارداتی بوده است. بر اساس بررسی‌ها، تاکنون ۳۵۰ قلم کالای معدنی و تجهیزات مرتبط شناسایی شده که سالانه حدود ۸ میلیارد دلار ارزبری دارند. هدف ما این بوده که این اقلام، در اولویت بومی‌سازی قرار گیرند و نیاز کشور به واردات در این حوزه را به حداقل برسانیم. 

وی همچنین به سوالی درباره برنامه‌های جایگزین در صورت بروز مشکل غیرمنتظره در تامین قطعات پاسخ داد و گفت: در حال حاضر، بخشی از قطعات و تجهیزات که هنوز دانش بومی آن در داخل کشور موجود نیست، ناچارا باید از خارج تامین شود اما ما در تلاش هستیم که تا حد امکان، این اقلام به داخل منتقل شده و دانش بومی‌سازی آن‌ها توسعه یابد. 

وفایی فرد تصریح کرد: در صورت بروز بحران یا تحریم‌های شدیدتر، می‌توانیم با اتکا به توان داخلی، از وابستگی به واردات بکاهیم. البته این کار مستلزم آن است که شرکت‌های دانش‌بنیان و شرکت‌های معدنی به طور مستمر بر این اقلام تمرکز کنند و به تدریج نیاز به واردات این تجهیزات را کاهش دهند. 

مدیر مرکز نوآوری معادن و صنایع معدنی ایمینو همچنین به اقداماتی که در جهت جذب بخش خصوصی و حمایت از صنایع معدنی انجام شده، اشاره کرد و بیان داشت: یکی از رویکردهای اصلی ما در این حوزه، حمایت از بومی‌سازی و توسعه فناوری‌های مرتبط با صنایع معدنی توسط شرکت‌های دانش‌بنیان است. این شرکت‌ها می‌توانند نقش موثری در تامین تجهیزات داخلی ایفا کنند. 

این مقام مسؤول افزود: عمده این بار بر دوش هسته‌های فناوری و شرکت‌های خصوصی است که توانایی و دانش فنی کافی برای تولید این تجهیزات را دارند. از این‌رو برای تامین نیازهای معدنی کشور، حمایت‌های مالی و تشویقی بیشتری به این شرکت‌ها ارائه داده‌ایم.