مرگ تدریجی صنعت نتیجه تداوم ناترازی برق

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ با آغاز فصل گرما، نگرانی‌ها درباره احتمال بروز قطعی برق در مناطق مختلف کشور افزایش یافته است. کارشناسان و فعالان حوزه انرژی بر ضرورت آمادگی عمومی و اطلاع‌رسانی شفاف دولت در صورت بروز خاموشی‌ها تاکید دارند و هشدار می‌دهند که تکرار سناریوهای خاموشی بدون برنامه می‌تواند پیامدهای جدی برای زندگی مردم، امنیت عمومی و حتی اقتصاد کشور در پی داشته باشد. 

در همین راستا مصطفی نخعی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگویی اظهار داشت: «ناترازی برق در کشور ما هر سال افزایش پیدا می‌کند و پیش‌بینی می‌شود که امسال بیش از ۲۰ هزار مگاوات کسری برق داشته باشیم که بسیار نگران‌کننده است؛ این میزان ناترازی به این معنا است که خاموشی‌ها را هم در بخش صنعت و هم در بخش خانگی خواهیم داشت.» 

یکی از مهم‌ترین خواسته‌های شهروندان و کارشناسان از دولت، اطلاع‌رسانی به‌ موقع در خصوص برنامه‌های احتمالی قطعی برق است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که خاموشی‌های ناگهانی، بدون اطلاع قبلی، نه‌ فقط موجب اختلال در زندگی روزمره شهروندان می‌شود، بلکه خسارات مالی نیز برای اصناف و کسب‌وکارهای کوچک به همراه دارد. 

عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: «دکل های مخابراتی دارای باتری ذخیره برق هستند که قطعی‌های مکرر برق بسیار به آنها آسیب زده و این دکل‌ها را از مدار خارج کرده است. در این صورت وقتی با قطعی برق مواجه هستیم، قطعی اینترنت و خطوط تلفن همراه را هم خواهیم داشت که برای مردم آزار دهنده است.» 

در همین رابطه، کارشناسان حوزه انرژی پیشنهاد می‌کنند که در صورت وجود برنامه برای قطع برق، دولت از طریق رسانه‌ها، نرم‌افزارهای اطلاع‌رسانی و نهادهای محلی، به شهروندان اطلاع‌رسانی دقیق و زمان‌بندی‌ شده، داشته باشد تا مردم بتوانند برای مدیریت مصرف و فعالیت‌های روزانه خود تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری داشته باشند. 

قطع برق صنایع؛ راهکاری موقت با پیامدهای بلندمدت 

تابستان گذشته، قطع برق صنایع به‌ عنوان راهکاری برای جلوگیری از خاموشی‌های خانگی بود. با این حال، تحلیلگران اقتصادی معتقدند قطع برق صنایع به‌ عنوان یک راهکار موقت شاید فشار را از روی بخش خانگی بردارد اما در میان‌مدت و بلندمدت تبعات آن دوباره متوجه مردم خواهد شد. 

توقف خطوط تولید، کاهش بهره‌وری و افزایش هزینه‌های عملیاتی از جمله تبعات مستقیم آن است. علاوه بر این، قطعی برق به کیفیت محصولات آسیب زده و می‌تواند به از دست رفتن مشتریان منجر شود. 

نوسانات برق و قطع و وصل‌های مکرر، به تجهیزات حساس آسیب رسانده و هزینه‌های تعمیر و نگهداری را افزایش می‌دهد. همچنین اختلال در زنجیره تامین و تاخیر در تحویل محصولات، به اعتبار برند و رضایت مشتریان لطمه زده و در نهایت به کاهش فروش و زیان مالی کسب‌وکارها منجر می‌شود. 

توقف تولید در واحدهای صنعتی، بار مالی سنگینی را بر دوش تولیدکنندگان می‌گذارد. هزینه‌های مستقیم مانند پرداخت دستمزد پرسنل، اجاره، هزینه‌های انرژی و مواد اولیه، حتی در زمان توقف نیز ادامه می‌یابد. 

علاوه بر این، هزینه‌های غیرمستقیم مانند کاهش فروش، از دست دادن سهم بازار و هزینه‌های راه‌اندازی مجدد نیز به این بار اضافه می‌شوند. همچنین هزینه فرصت از دست رفته، یعنی سودی که در صورت ادامه تولید می‌توانست کسب شود، یکی از مهمترین هزینه‌های ناشی از توقف تولید است. در نتیجه، توقف تولید، نه فقط به سودآوری واحد تولیدی آسیب می‌زند، بلکه می‌تواند بقای آن را نیز تهدید کند. 

لزوم مدیریت مصرف و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها 

در کنار هشدار درباره پیامدهای خاموشی، بسیاری از تحلیلگران بر اهمیت مدیریت مصرف برق و افزایش بهره‌وری انرژی در سطح کشور تاکید دارند. استفاده از تجهیزات کم‌مصرف، بهینه‌سازی ساختمان‌ها از نظر مصرف انرژی، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انتقال برق، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه برق در تابستان کمک کند. 

از سوی دیگر، دولت نیز وظیفه دارد با شفاف‌سازی وضعیت تولید و مصرف برق، شهروندان را به همکاری برای عبور از پیک مصرف دعوت کند و از شیوه‌های غافلگیرانه در اعمال خاموشی‌ها پرهیز نماید. 

بر اساس این گزارش، تابستانی گرم در پیش است و با احتمال بالای افزایش مصرف برق، هشدارها درباره بروز خاموشی‌های سراسری شدت گرفته است. در این میان، آمادگی مردم، شفافیت دولت و پرهیز از اقدامات غیرکارشناسی مانند قطع گسترده برق صنایع، می‌تواند در عبور کم‌هزینه‌تر از بحران احتمالی انرژی، نقشی حیاتی ایفا کند.