جزییات حذف کارت سوخت بنزین

به گزارش اقتصاد معاصر؛ از امروز، یکشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۴، طرح آزمایشی حذف کارت سوخت بنزین در یکی از جایگاه‌های سوخت تهران آغاز شده است. در این طرح، سهمیه سوخت خودروها به کارت بانکی مالکان منتقل می‌شود و فرآیند سوخت‌گیری از طریق اپلیکیشن موبایلی انجام خواهد شد. این اقدام در راستای الزامات قانون بودجه سال ۱۴۰۴ و با هدف افزایش شفافیت در مصرف سوخت و مقابله با قاچاق آن اجرا می‌شود.

اهداف و دلایل حذف کارت سوخت بنزین

هدف اصلی این طرح، افزایش شفافیت در مصرف سوخت، مقابله با قاچاق و تسهیل دسترسی مردم به سهمیه سوخت بدون نیاز به کارت مجزا است. با حذف کارت سوخت فیزیکی و انتقال سهمیه به کارت بانکی، فرآیند سوخت‌گیری ساده‌تر و کارآمدتر می‌شود.

نحوه عملکرد سیستم جدید سوخت‌گیری

در سیستم جدید، رانندگان با نزدیک شدن به جایگاه سوخت، از طریق اپلیکیشن موبایلی متصل به سامانه هوشمند جایگاه، سهمیه سوخت خود را فعال می‌کنند و سوخت‌گیری انجام می‌شود. این روش جایگزین کارت سوخت فیزیکی خواهد بود.

نگرانی‌ها و چالش‌های احتمالی

برخی کارشناسان نگرانی‌هایی درباره اجرای این طرح مطرح کرده‌اند، از جمله مشکلات احتمالی برای افرادی که به گوشی هوشمند دسترسی ندارند یا در مناطق با پوشش اینترنت ضعیف زندگی می‌کنند. همچنین، امنیت اطلاعات کاربران و حفاظت از حریم خصوصی نیز از جمله چالش‌های مهم در اجرای این طرح است.

برنامه‌های آینده و گسترش طرح

در صورت موفقیت‌آمیز بودن اجرای آزمایشی در تهران، این طرح به سایر جایگاه‌های سوخت کشور تعمیم خواهد یافت. دولت موظف است ظرف مدت چهار ماه، مقدمات حذف کارت سوخت از فرآیند سوخت‌گیری را فراهم کند و زیرساخت‌های لازم برای اجرای سراسری این طرح را ایجاد نماید. 

حذف کارت سوخت بنزین و جایگزینی آن با سیستم کارت بانکی و اپلیکیشن موبایلی، گامی مهم در جهت دیجیتالی‌سازی خدمات و افزایش شفافیت در مصرف سوخت است. با این حال، موفقیت نهایی این طرح به عملکرد سامانه‌های فنی و پذیرش آن توسط شهروندان بستگی دارد.

سهمیه و قیمت بنزین هم تغییر می‌کند؟

مقامات دولتی اطمینان می‌دهند که این تغییر، به معنای کاهش سهمیه یا افزایش قیمت بنزین نیست. سهمیه ماهانه هر خودرو (۶۰ لیتر برای خودروهای شخصی با قیمت یارانه‌ای) بدون تغییر باقی می‌ماند، اما نحوه دسترسی به آن متحول می‌شود.

شهروندان به‌جای مراجعه به جایگاه‌ها با کارت فیزیکی، از طریق حساب بانکی خود که به پلاک خودروشان متصل است، می‌توانند سوخت دریافت کنند. این سیستم همچنین امکان نظارت لحظه‌ای دولت بر مصرف و جلوگیری از تقلب را فراهم می‌کند.

پیش‌درآمدی بر اصلاحات بزرگ‌ترشریعتی این طرح را «گامی اولیه برای تحول در نظام یارانه‌ای» خوانده است.تحلیلگران معتقدند پیوند سهمیه سوخت با حساب‌های بانکی و در ادامه کد ملی افراد، زیرساختی کلیدی برای هدفمندی دقیق‌تر یارانه‌ها در آینده است. برای مثال، دولت می‌تواند با شناسایی الگوی مصرف خانوارها یا درآمد افراد، یارانه سوخت را به قشرهای کم‌درآمدتر متمرکز کند. این موضوع به‌ویژه در شرایط کنونی با کسری بودجه فزاینده و تحریم‌ها می‌تواند به تخصیص بهینه منابع کمک کند. با این حال، اجرای این طرح بدون مانع نیست. نگرانی‌هایی درباره انگیزه دستگاه اجرایی برای پیاده‌سازی دقیق طرح، یکپارچه‌سازی سامانه‌های بانکی با جایگاههای سوخت و آموزش شهروندان به‌ویژه سالمندان و ساکنان مناطق محروم وجود دارد.

مسئولان می‌گویند مرحله آزمایشی در تهران به شناسایی این موانع و رفع آن‌ها پیش از گسترش ملی کمک خواهد کرد. واکنش مردم، از امیدواری تا تردیدبرخی شهروندان تهرانی این طرح را نشانه‌ای از حرکت دولت به‌سمت فناوری و شفافیت می‌دانند. «حالا دیگر هر لیتر بنزین حساب‌وکتابش مشخص است»، این را احمد، کتابفروش در میدان انقلاب، می‌گوید.

اما دیگران مانند اکبر، بازنشسته ۶۷ ساله، نگرانند: «اگر اینترنت نداشتم، چطور بنزین بزنم؟» مسئولان پاسخ می‌دهند که تنها یک‌بار نیاز به ثبت در سامانه سوخت است و سوخت‌گیری به اینترنت نیاز ندارد.